Σε «συνθήκες πολέμου», με ξεχειλωμένα ωράρια, πετσοκομμένες αμοιβές και περίπου 7.000 λιγότερους εργαζόμενους, παρά τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Υγείας ότι δεν υπάρχουν ελλείψεις, καλούνται να εφημερεύουν οι γιατροί, καθώς ο λαός συνεχίζει να προσέρχεται ασταμάτητα στο ΕΣΥ για πάσα νόσο, από ανάγκη, αφού δεν έχει άλλη επιλογή, δεν έχει να πληρώσει. Αυτή την… κανιβαλική κανονικότητα -και μάλιστα καθημερινά- στα δημόσια νοσοκομεία μεταφέρει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ), Γιάννης Γαλανόπουλος, στη συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.», παραμονή της πανελλαδικής 24ωρης απεργίας των νοσοκομειακών γιατρών.
● Αμείβονται καλά οι νοσοκομειακοί γιατροί;
Συνολικά το εισόδημα των γιατρών μειώθηκε 40%. Σε αυτή τη μείωση αν προσθέσει κανείς τη διαφορά στην αγοραστική δύναμη, την ακρίβεια και τον πληθωρισμό, το ποσοστό αυξάνεται. Τη μεγαλύτερη απώλεια έχουν οι συντονιστές διευθυντές, ακολουθούν οι υπόλοιπες βαθμίδες, με τους ειδικευόμενους να βρίσκονται σχεδόν στα ίδια μισθολογικά επίπεδα. Οι περικοπές ξεκίνησαν με τα μνημόνια. Είχαμε μειώσεις μισθών και απώλεια του 13ου και του 14ου μισθού, κατάργηση των επιδομάτων βιβλιοθήκης και νοσοκομειακής απασχόλησης, καθιέρωση μισθολογικών κλιμακίων, αποσύνδεση της εξέλιξης των μισθών από την προϋπηρεσία κ.λπ. Για τις εφημερίες για παράδειγμα, από το 2017 και μετά, αποζημιώνονται οι εργαζόμενοι ανά βαθμίδα, π.χ. ο διευθυντής για 5 εφημερίες θα πάρει ένα συγκεκριμένο ποσό, ανεξάρτητα αν έγινε διευθυντής πριν από μία εβδομάδα ή αν έχει 10 χρόνια προϋπηρεσία.
Ζητάμε διπλασιασμό των καθαρών αποδοχών μας, το οποίο μεταφράζεται σε επαναφορά μιας σειράς από ρυθμίσεις όπως του 13ου και του 14ου μισθού, τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των εφημεριών από 22% που είναι σήμερα σε 20%, την εφημεριακή αποζημίωση με βάση τον βασικό μισθό κ.λπ. Επιδιώκουμε αυτές τις μεταβολές για να μπορούμε να δουλεύουμε με αξιοπρέπεια αφοσιωμένοι στους ασθενείς μας.
● Σας δίνεται η δυνατότητα να κάνετε ιδιωτικό, απογευματινό έργο, να βγάλετε και από εκεί λεφτά. Τι απαντάτε;
Θέλουμε ο γιατρός να μπορεί να αφοσιωθεί στη δουλειά του, να κάνει λειτούργημα και να αμείβεται αξιοπρεπώς. Δεν θέλουμε να κάνει δύο και τρεις δουλειές για να ζήσει. Ούτε να ψάχνει την τσέπη του ασθενούς, είτε νόμιμα είτε παράνομα. Ακόμα, καταθέτουμε και τον προβληματισμό μας ότι σε βάθος χρόνου, η κατάσταση αυτή θα
οδηγήσει σε υποβάθμιση του έργου στην πρωινή λειτουργία του νοσοκομείου προς όφελος του ιδιωτικού επαγγέλματος.
● Γίνεται όλο και πιο απαιτητική η εργασιακή καθημερινότητα στα δημόσια νοσοκομεία;
Είναι ούτως ή άλλως η φύση της δουλειάς του γιατρού απαιτητική. Οταν υπάρχουν ελλείψεις, ξεχειλωμένα ωράρια και κακές αμοιβές, οι απαιτήσεις διογκώνονται. Αλλιώς είναι να δουλεύεις και να πληρώνεσαι, αλλιώς να παίρνεις τα μισά λεφτά από αυτά που έπαιρνες. Δεν σημαίνει ότι κουράζεσαι λιγότερο αν παίρνεις παραπάνω λεφτά,
αλλά όταν μπορείς να καλύψεις τις ανάγκες της οικογένειάς σου νιώθεις ικανοποίηση. Επιπλέον, το ζήτημα της υποστελέχωσης δημιουργεί πιεστικές συνθήκες για τους γιατρούς και φυσικά είναι επιζήμιο και για τους ασθενείς. Τόσο στις μεγάλες πόλεις αλλά ακόμα περισσότερο στην επαρχία έχουμε τρομερά προβλήματα.
● Ο υπουργός Υγείας ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχουν ελλείψεις. Τι λέτε;
Ισχυρίζονται ότι έχει αυξηθεί το προσωπικό. Εμείς έχουμε άλλα δεδομένα. Τα στοιχεία που μελετάμε δείχνουν μείωση την τελευταία πενταετία 2021-2025 περίπου 7.000 εργαζομένων. Κι αυτό σε όλο το προσωπικό, είτε μόνιμο είτε επικουρικό, συμβασιούχοι ΟΑΕΔ κ.λπ. Υπάρχουν πάρα πολύ μεγάλα κενά που αποδεικνύονται από τους οργανισμούς των νοσοκομείων που το ίδιο το κράτος έχει φτιάξει.
● Πώς βλέπετε το «νέο ΕΣΥ» της κυβέρνησης;
Μπορεί απ’ έξω να γράφει δημόσιο νοσοκομείο και να κυματίζει η ελληνική σημαία, αλλά αν μέσα τα μισά πρέπει να τα πληρώσεις ή κάνουν πάρτι οι ιδιώτες; Είναι ένα ΕΣΥ με άλλη κατεύθυνση. Περαιτέρω ιδιωτικοποιημένο, εμπορευματοποιημένο.
Η κυβέρνηση αξιοποιεί χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης και παίρνει πρωτοβουλίες σε συγκεκριμένη κατεύθυνση: ανακαινίζει κτίρια, πριμοδοτεί τον ιδιωτικό τομέα με τα vouchers για χειρουργεία στις ιδιωτικές κλινικές, κάνει συμβάσεις με εταιρείες για τις διαγνώσεις σε εξετάσεις, τη φύλαξη, τη σίτιση, την καθαριότητα,
δίνει δικαίωμα στους γιατρούς του να κάνουν ιδιωτικό επάγγελμα μέσα στο ΕΣΥ και βάζει ιδιώτες μέσα στα δημόσια νοσοκομεία να αξιοποιούν τις υποδομές του και να πληρώνονται.
Ορισμένα έργα είναι χρήσιμα, όπως οι κτιριακές αναβαθμίσεις. Είναι ωραίο να δουλεύεις σε ανακαινισμένο κτίριο. Η αναμονή 7 ωρών για παράδειγμα στην εφημερία είναι ένα βασικό πρόβλημα. Αν η κυβέρνηση θεωρεί πιο «ευχάριστη» αυτή την αναμονή σε ένα φροντισμένο κτίριο θα έλεγα ότι είναι δευτερεύον σε σχέση με το βασικό πρόβλημα, την ίδια την αναμονή. Χρειάζεται να μην περιμένεις για να εξεταστείς, να κάνεις εισαγωγή όταν χρειάζεσαι, να βρεις κρεβάτι να νοσηλευτείς. Ενα ωραίο
εξωτερικά κτίριο, αν έχει 150 ράντζα μέσα μάλλον δεν είναι αποτελεσματικό.
● Ο υπουργός επαναλαμβάνει ότι η κυβέρνησή του τα έχει κάνει όλα καλύτερα από τους προηγούμενους. Συμφωνείτε;
Εμάς μας ενδιαφέρει τι δυνατότητα έχει ο πολίτης να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες. Ο άρρωστος πηγαίνει στο νοσοκομείο και περιμένει 7 ώρες. Δεν μπορεί να λέει η κυβέρνηση ότι με το βραχιολάκι έχει μειώσει την αναμονή γιατί το βραχιολάκι έχει χαρακτήρα συλλογής δεδομένων. Ξέρουμε ότι οι τραυματιοφορείς είναι λίγοι, ξέρουμε
ότι ο ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός σε πολλές περιπτώσεις είναι ελλιπής, γι’ αυτό δημιουργούνται αναμονές στις εφημερίες. Δεν μπορεί το βραχιολάκι να πολλαπλασιάσει τους τραυματιοφορείς, ούτε να πάρει καινούργιο αξονικό για να μειωθεί η αναμονή στην εξέταση.
Ακόμα ένα παράδειγμα είναι η μείωση της λίστας αναμονής που ισχυρίζεται η κυβέρνηση. Τώρα που θα τελειώσουν τα vouchers του Ταμείου Ανάκαμψης, οι λίστες πάλι θα γιγαντωθούν. Κι αυτό διότι ούτε μία χειρουργική αίθουσα δεν έχει ανοίξει στο Λεκανοπέδιο από τις 100 κλειστές. Δεν έχει προσληφθεί ούτε ένας αναισθησιολόγος, ούτε ένας τραυματιοφορέας, ούτε ένας νοσηλευτής.
● Προσλήψεις γίνονται;
Δεν είναι προτεραιότητα της κυβέρνησης. Φεύγει πακτωλός χρήματος για πολεμικούς εξοπλισμούς, για να φορολογούνται όσο και αν θέλουν οι εφοπλιστές και οι τραπεζίτες, και για τις δικές μας ανάγκες υπάρχει πάντα δημοσιονομικό ταβάνι. Οσες θέσεις προκηρύσσονται είναι λιγότερες από αυτές που χρειάζονται. Σε κάποιες
περιπτώσεις η προκήρυξη θέσεων είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες και γίνεται παράγοντας που αποθαρρύνει τους γιατρούς από το να δηλώσουν ενδιαφέρον. Επιπλέον, δεν δίνονται κίνητρα για τις άγονες περιοχές. Αν σε ένα νησιωτικό νοσοκομείο για παράδειγμα, που έχει έξι θέσεις παθολόγων, υπηρετεί ένας παθολόγος και προκηρυχθεί μία θέση, ποιος θα πάει να είναι ο δεύτερος παθολόγος σε ένα νησί και να εφημερεύει καθημερινά; Ποιος θα πάει να κάνει 15 εφημερίες τον μήνα με εντέλλεσθε, ενώ
μπορεί να ανοίξει ένα ιατρείο και να βγάζει τα ίδια λεφτά μόνο κατά το πρωινό ωράριο; Αντίθετα, αν προκηρυχθούν και οι 5 θέσεις, διαμορφώνεται μία πιο ελκυστική
κατάσταση.
● Οι ανάγκες του κόσμου έχουν αυξηθεί;
Ναι, αυτό αποτυπώνεται στις προσελεύσεις στα νοσοκομεία, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου δεν έχει τη δυνατότητα να απευθυνθεί πουθενά αλλού. Δεν έχει να πληρώσει. Παλιά πήγαιναν οι άνθρωποι στον γιατρό της γειτονιάς τους για να εξεταστούν και να γράψουν τα φάρμακά τους. Τώρα έρχονται άνθρωποι παραμελημένοι. Ενώ έχουν κάποιες γνωστές παθήσεις, δεν παρακολουθούνται γιατί αντιμετωπίζουν οικονομικό πρόβλημα. Η κατάσταση αυτή επιβαρύνει πολύ καταρχήν τους ίδιους
και στη συνέχεια το σύστημα. Δεδομένου ότι η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας είναι σχεδόν ανύπαρκτη, επιβαρύνονται τα νοσοκομεία -δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια- με δουλειά που θα μπορούσε να είχε γίνει στην πρωτοβάθμια.
● Πώς σχολιάζετε τα σόου της κυβέρνησης με τα αλυσιδωτά εγκαίνια και τις τελετές αποδοχής χορηγιών;
Η επικοινωνιακή διαχείριση των ζητημάτων έχει κοντά ποδάρια. Καλό θα ήταν η κυβέρνηση να σταματήσει την προπαγάνδα ειδικά στα θέματα υγείας και να ασχοληθεί λίγο πιο σοβαρά. Ο υπουργός όπου πηγαίνει έχει ένα μικρόφωνο στο πέτο και δύο-τρεις που τραβάνε βίντεο. Φτιάχνει μια κατάσταση για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά αυτό δεν λύνει τα προβλήματα. Εμείς δεν θέλουμε υπουργό ινφλουένσερ. Μπορεί από τα 100 να λύσει τα 10; Δεν είναι δυνατόν αν δεν υπήρχαν οι δωρεές να μην
μπορεί το κράτος να δώσει ένα οικονομικό κίνητρο. Αρα είμαστε στο έλεος των επιχειρηματιών. Θα πρέπει να έρθει ένας «φιλάνθρωπος» επιχειρηματίας να δώσει πουρμπουάρ για να πάει ο γιατρός να δουλέψει. Επίσης, πιστεύω ότι όπως εμείς ως συνδικαλιστικό όργανο έχουμε καθήκον να αναδεικνύουμε τα προβλήματα, το ίδιο
καθήκον και υποχρέωση έχει και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου να μας ακούσει, να συναντηθούμε θεσμικά και να υπάρχει κάποια επικοινωνία. Το ότι αρνείται να μας δει τουλάχιστον εδώ και έναν χρόνο κάτι δείχνει.
● Γίνεται όλο και πιο ακραία η επικοινωνιακή διαχείριση της Υγείας από την κυβέρνηση, με τη Νίκαια όπου συνελήφθη γιατρός να αποτελεί από τις πιο μελανές σελίδες;
Η κυβέρνηση με την αστυνομία έστησε ένα σκηνικό προβοκάτσιας σε μια μαζική κινητοποίηση με 300 εργαζόμενους σε δημόσιο νοσοκομείο, για να μετατοπίσει τη συζήτηση από τα μεγάλα προβλήματα του ΕΣΥ. Αυτό επιδιώκουν για να μη συζητάμε τα προβλήματα που έβγαλαν όλους τους εργαζόμενους του νοσοκομείου στον δρόμο, για τα 50 ράντζα σε κάθε εφημερία, για το προσωπικό που δουλεύει υπερωρίες, για τους νοσηλευτές που δουλεύουν διπλοβάρδια, για τις 4 φορές που έχει πλημμυρίσει το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.
