Ωρα να δούμε αλλιώς τη Χρόνια Νεφρική Νόσο

Ενας στους δέκα Ελληνες -ένα εκατομμύριο άνθρωποι- βρίσκεται σε ένα από τα πέντε στάδια της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου (ΧΝΝ). Πολλοί όμως δεν το γνωρίζουν, καθώς τα πρώτα στάδια της ασθένειας συχνά δεν παρουσιάζουν εμφανή συμπτώματα. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση της Ευρώπης όσον αφορά την επίπτωση, δηλαδή την εμφάνιση νέων περιστατικών ανά έτος, τελικού σταδίου Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας. Την ίδια ώρα περισσότερα από 15.000 άτομα στη χώρα μας βρίσκονται σε τελικό στάδιο της νόσου – αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση ή μεταμοσχευμένοι.

Με αφορμή τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού, αφιερωμένη στην ενημέρωση και την πρόληψη για τις παθήσεις των νεφρών, η Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η «σιωπηλή» νόσος εξελίσσεται σε επιδημία διεθνώς, με την επιστημονική κοινότητα της χώρας μας να συστήνει στους πολίτες να μην αγνοήσουν το SMS που θα λάβουν από το υπουργείο Υγείας για τις προληπτικές νεφρολογικές εξετάσεις. Παρότι πρόκειται για ζωτικά όργανα που ρυθμίζουν βασικές λειτουργίες του οργανισμού –από την αποβολή τοξινών μέχρι την ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών–, οι νεφρικές παθήσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υποδιαγνωσμένες και υποεκτιμημένες.

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος εξελίσσεται ραγδαία σε μία από τις κύριες αιτίες θανάτου του πληθυσμού, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Το 1990 ήταν 18η αιτία θανάτου, το 2019 ανέβηκε στην 9η θέση και στα επόμενα 15 χρόνια εκτιμάται πως θα είναι μέσα στην πρώτη πεντάδα.

Πού οφείλεται η αύξηση των ασθενών; Μια από τις αιτίες της αύξησης των περιστατικών της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου είναι η αύξηση της επίπτωσης του σακχαρώδους διαβήτη, της αρτηριακής υπέρτασης, της παχυσαρκίας αλλά και του προσδόκιμου επιβίωσης του πληθυσμού.

«Σήμερα έχουμε τρόπους να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τη Χρόνια Νεφρική Νόσο, ιδίως στα αρχικά στάδια», υπογράμμισε ο Στυλιανός Παναγούτσος, καθηγητής Νεφρολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, διευθυντής της Πανεπιστημιακής Νεφρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και πρόεδρος της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας (ΕΝΕ), και συμπλήρωσε ότι «στο οπλοστάσιο των γιατρών υπάρχουν πλέον φάρμακα που μπορούν να επιβραδύνουν σημαντικά τη νεφρική ανεπάρκεια, αλλά και να προστατεύσουν τον ασθενή από καρδιαγγειακό θάνατο σε αυτή την πορεία».

Πρόγραμμα «Προλαμβάνω»

Στη χώρα μας, σύμφωνα με την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, έχουν σταλεί ηλεκτρονικά παραπεμπτικά μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω», για δωρεάν προληπτικό έλεγχο της νεφρικής δυσλειτουργίας σε 1,8 εκατομμύριο πολίτες.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον έλεγχο της νεφρικής δυσλειτουργίας με την αποστολή παραπεμπτικών μέσω SMS σε ομάδες υψηλού κινδύνου για Χρόνια Νεφρική Νόσο.

Αυτές οι ομάδες περιλαμβάνουν ασθενείς με:

• Σακχαρώδη διαβήτη
• Αρτηριακή υπέρταση
• Καρδιαγγειακή νόσο
• Παχυσαρκία.

Οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις σε πολίτες 30-70 ετών με ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης και σακχαρώδους διαβήτη για την αποφυγή καρδιαγγειακών επιπλοκών περιλαμβάνουν:

• Στοχευμένες εξετάσεις (για άτομα με Σ.Δ./υπέρταση)
• Κρεατινίνη αίματος-Κρεατινίνη ούρων
• Egfr (ρυθμός σπειραματικής διήθησης)
• Uacr (αναλογία λευκωματίνης/κρεατινίνης ούρων, που αποτελεί πρώιμη ένδειξη νεφρικής βλάβης).

Ο ρόλος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Κομβικός θεωρείται ο ρόλος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Η έγκαιρη κλινική εκτίμηση από τον προσωπικό γιατρό μπορεί να αποτρέψει ή να καθυστερήσει σημαντικά την εξέλιξη της νόσου, υπογραμμίζει ο Ευάγγελος Φραγκούλης, γενικός οικογενειακός γιατρός, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής και ΠΦΥ.

Τα άτομα που εντοπίζονται με νεφρική δυσλειτουργία μέσω του προγράμματος, τονίζει, θα πρέπει να λαμβάνουν σαφή παραπομπή ή ειδοποίηση για κλινική αξιολόγηση από τον γιατρό τους, ώστε η πρόληψη να μην εξαντλείται μόνο στη διάγνωση αλλά να μεταφράζεται σε ουσιαστική φροντίδα.

Τι μπορώ να κάνω για την υγεία των νεφρών μου;

■ Ελέγχω και ρυθμίζω το σάκχαρο του αίματός μου
■ Ελέγχω και ρυθμίζω την αρτηριακή μου πίεση
■ Ενυδατώνομαι επαρκώς
■ Αποφεύγω την τακτική λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών παυσίπονων φαρμάκων χωρίς την έγκριση γιατρού
■ Αποφεύγω το κάπνισμα
■ Ασκούμαι και είμαι σε καλή φυσική κατάσταση
■ Ακολουθώ μια υγιεινή διατροφή
■ Ελέγχω τη λειτουργία των νεφρών μου, ειδικά αν έχω έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου για Χρόνια Νεφρική Νόσο.