Επανέρχεται στο μείζον ζήτημα της εκχώρησης του DNA των νεογνών σε ιδιωτικές εταιρείες με πρωτοβουλία του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, η δημοσιογραφική ομάδα των Reporters United, απαντώντας στο τελευταίο δελτίο τύπου του υπουργείου, σχετικά με το θέμα που έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.
Οι Reporters United απαριθμούν έξι ψέματα του κ. Γεωργιάδη, σχετικά με το θέμα που έφεραν στη δημοσιότητα αποκλειστικά η «Εφ.Συν.» από κοινού με τους Reporters United (διαβάστε αναλυτικά το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ εδώ.)
Η δημοσιογραφική ομάδα στην ανακοίνωσή της αναφέρει πως η τελευταία ενημέρωση του υπουργείου Υγείας αποτελεί μια θεαματική αναδίπλωση από την πλευρά του κ. Γεωργιάδη καθώς αναφέρει πως «η Επιτροπή μέχρι τώρα έχει συνεδριάσει μία φορά, ΔΕΝ έχει καταλήξει σε σχέδιο, ΔΕΝ έχει ξεκινήσει η συλλογή δειγμάτων, ΔΕΝ έχει υπογραφεί η τελική σύμβαση, ΔΕΝ έχει ξεκινήσει τίποτα από όλα αυτά που λέγονται».
Στην συνέχεια οι δημοσιογράφοι συμπληρώνουν πως το υπουργείο αναγνωρίζει επιτέλους, παρά τα όσα αρχικά υποστήριζε ο υπουργός, πως «ο υπέρτατος κριτής του εγχειρήματος δεν μπορεί να είναι η Επιτροπή Παρακολούθησης που ο ίδιος έχει διορίσει, και στην οποία την πλειοψηφία έχουν εξ αντικειμένου οι δύο ιδιωτικές εταιρείες (RealGenix και Beginnings), αλλά η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής (της οποίας αυτές τις μέρες αναμένεται απόφαση-σύσταση που προκλήθηκε ερήμην του υπουργείου Υγείας)».
«Εφόσον η Επιτροπή Παρακολούθησης κατέληγε σε συμπέρασμα, που τελικά δεν έχει καταλήξει, το συμπέρασμά της θα κατατίθετο στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής για την έγκρισή της ή τυχόν παρατηρήσεις της πριν το πρόγραμμα ξεκινήσει», αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου με τους Reporters United να τονίζουν πως «δεν επισημαίνει βέβαια ότι γι’ αυτό το μείζον ζήτημα θα έπρεπε να έχει προηγηθεί και ευρεία διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Η πιο χαρακτηριστική απόδειξη αυτού του αδιεξόδου αντικατοπτρίζεται σε αυτήν ακριβώς την αποστροφή της ανακοίνωσης που προαναφέρθηκε: “Εφόσον η Επιτροπή Παρακολούθησης κατέληγε σε συμπέρασμα, που τελικά δεν έχει καταλήξει…”.».
Στην συνέχεια οι Reporters United απαριθμούν έξι ψέματα του υπουργού τα οποία αποδομεί ένα προς ένα:
«Αδώνειο ψέμα Νο1: «Η δε προγραμματική σύμβαση δεν συνιστά, βεβαίως, νομικά δεσμευτικό κείμενο, με αγώγιμες αξιώσεις για την κάθε πλευρά».
Κι όμως, η Προγραμματική Σύμβαση (άρθρο 14.2) λέει άλλα: «Η παρούσα προγραμματική σύμβαση διέπεται από το Ελληνικό δίκαιο και οποιαδήποτε διαφορά που δεν θα επιλυθεί συμβιβαστικά, υπόκειται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των Δικαστηρίων των Αθηνών».
Πέραν αυτού, υπάρχουν στη σύμβαση διάσπαρτα άρθρα που διατυπώνονται με τρόπο δεσμευτικό, χωρίς να διατυπώνονται οποιεσδήποτε επιφυλάξεις, όροι και προϋποθέσεις, όπως αυτές που επικαλείται σήμερα ο κ. Γεωργιάδης. Ιδού μερικά μόνο ενδεικτικά παραδείγματα:
- «Τα ερευνητικά αποτελέσματα της αλληλούχισης των γονιδιωμάτων και τα κλινικά και επιδημιολογικά δεδομένα που προκύπτουν από την παρούσα προγραμματική συνεργασία αποτελούν αποκλειστική ιδιοκτησία της RealGenix» (άρθρο 6.1).
- «Το Υπουργείο Υγείας θα μεριμνήσει, ώστε το ΙΥΠ να αποστείλει στην Beginnings – Newborn Sequencing Initiative το σύνολο των δειγμάτων αίματος που θα παραλάβει από τα μαιευτήρια της χώρας κατά το τρίμηνο Ιανουάριος-Μάρτιος 2025, τα οποία υπολογίζεται να είναι 20.000…» (άρθρο 4.Α.2).
- «Η RealGenix θα εξασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση για την υλοποίηση της πρώτης και της δεύτερης φάσης υλοποίησης της παρούσας σύμβασης μέσω κεφαλαίων που θα αντλήσει από τον ιδιωτικό τομέα, και ειδικότερα από εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και ανάπτυξης καινοτόμων φαρμακευτικών προϊόντων» (άρθρο 6.2).
Αδώνειο ψέμα Νο 2: «Η προγραμματική σύμβαση δεν συνιστά πράξη αναρτητέα στη “Διαύγεια”, ιδίως διότι δεν έχει οικονομικό αντικείμενο».
Και επ’ αυτού η σύμβαση άλλα κελεύει:
- «Το κόστος για τον προσδιορισμό της αλληλουχίας, ανάλυσης και αποθήκευσης της παραγόμενης πληροφορίας ενός πλήρους γονιδιώματος για την πρώτη φάση (20.000 γονιδιώματα) εκτιμάται σε 600 €, με το συνολικό κόστος να ανέρχεται σε 12.000.000 € για τα 20.000 γονιδιώματα.
- Το αντίστοιχο κόστος ανά γονιδίωμα για τη δεύτερη φάση εκτιμάται σε 550 € με το συνολικό κόστος να ανέρχεται σε 44.000.000 € για τα 80.000 γονιδιώματα νεογνών που αντιστοιχούν στο σύνολο των ετήσιων γεννήσεων στην Ελλάδα» (άρθρο 6.3&4).
- «Η RealGenix δηλώνει ότι δύναται να εξασφαλίσει το σύνολο της αναγκαίας χρηματοδότησης για την υλοποίηση της παρούσας σύμβασης» (άρθρο 1.6).
- «Ταυτοχρόνως, με την παρούσα σύμβαση εξασφαλίζεται ότι ο προϋπολογισμός του Ελληνικού Κράτους δεν θα έχει την παραμικρή οικονομική επιβάρυνση από την υλοποίηση του NGS» (άρθρο 1.8).
Όχι μόνο, λοιπόν, η σύμβαση έχει οικονομικό αντικείμενο (της τάξεως των 56 εκατ. ευρώ συνολικά!), αλλά επίσης υποκρύπτει και δωρεά προς το Δημόσιο, γεγονός που απαιτεί ειδικές διαδικασίες αποδοχής της, οι οποίες ουδέποτε πραγματοποιήθηκαν.
Αδώνειο ψέμα Νο 3: «Δέχομαι ανυπόστατες καταγγελίες από δημοσιογράφους της ομάδας Reporters United και μέσω της Εφημερίδας των Συντακτών περί μιας δήθεν κρυφής συμβάσεως με ιδιωτική εταιρία…».
Και σ’ αυτή την περίπτωση η «δήθεν κρυφή» σύμβαση τα λέει όλα: «Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να χειρίζονται κάθε θέμα που άπτεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο της παρούσας συμβάσεως με απόλυτη εχεμύθεια» (άρθρο 10.1, Ρήτρα εχεμύθειας).
Έτσι άλλωστε εξηγείται όχι μόνο η μη ανάρτηση της Προγραμματικής Σύμβασης στη Διαύγεια, αλλά και το γεγονός ότι μέχρι τις 11 Απριλίου που δημοσιεύθηκε το πρώτο ρεπορτάζ της έρευνάς μας στο διαδίκτυο υπήρχε μόνο μία αναφορά σ’ αυτήν: Η υπουργική απόφαση για τη σύσταση της Επιτροπής Παρακολούθησης.
(Για την ιστορία, αυτή ήταν άλλωστε και η αδώνειος πτέρνα του σκανδάλου: Απ’ αυτό το μοναδικό εύρημα βρέθηκε η άκρη του μίτου και ξετυλίχτηκε όλο το κουβάρι – αλλιώς ίσως να μην είχαμε ποτέ φτάσει μέχρι εδώ).
Αδώνειο ψέμα Νο 4: «Είχα αποφασίσει να μην απαντήσω, αλλά να τοποθετηθώ θεσμικά στην πρώτη ερώτηση που θα μου έκανε κάποιος στη Βουλή».
Πρόκειται για ψέμα «εις την τετάρτη». Η πρώτη ερώτηση στη Βουλή τού υποβλήθηκε από 17 βουλευτές τον ΣΥΡΙΖΑ στις 16 Απριλίου. Η δεύτερη ερώτηση έγινε από πέντε βουλευτές που ανήκουν στο Κίνημα Δημοκρατίας, την ίδια μέρα. Η τρίτη από 11 βουλευτές της Νέας Αριστεράς στις 2 Μαΐου. Η τέταρτη από τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ κ. Ιωάννη Τσίμαρη στις 15 Μαΐου. Καθυστέρηση 35 ημερών.
Αδώνειο ψέμα Νο 5: «ΔΕΝ έχει υπογραφεί η τελική σύμβαση».
Ουδέν ψευδέστερον. Αυτό που προσπαθεί να αποκρύψει ο υπουργός είναι ότι η τελική σύμβαση έχει υπογραφεί και δεν είναι άλλη από την Προγραμματική Σύμβαση που υπέγραψε με τις δύο ιδιωτικές εταιρείες στις 17 Μαΐου 2024, η οποία όπως αποδείξαμε είναι ισχυρή, και έχει διάρκεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029. Εξάλλου, πουθενά στην Προγραμματική Σύμβαση δεν γίνεται μνεία για την υπογραφή άλλης τελικής σύμβασης.
Αδώνειο ψέμα Νο 6: «Υπογράψαμε προγραμματική σύμβαση στις 12 Ιουνίου 2024».
Η αληθινή ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης είναι η 17η Μαΐου 2024. Στις 12 Ιουνίου απλώς πρωτοκολλήθηκε στο υπουργείο Υγείας. Το αναφέρουμε απλώς για την τάξη, μακάρι αυτό να ήταν το μοναδικό ψέμα του κ. Γεωργιάδη».
