Συμφέροντα… αποβάλλουν τις μεταμοσχεύσεις

«Είμαστε δραματικά πίσω σε δωρεές οργάνων και μεταμοσχεύσεις». Είναι η παραδοχή του κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ – καθηγητή Θεόδωρου Δαρδαβέση, που οργάνωσε για πρώτη φορά διάσκεψη 58 διοικητών Νοσοκομείων, διευθυντών Κλινικών και Εργαστηρίων του ΕΣΥ, καθηγητών Ιατρικής, στελεχών δημόσιων υπηρεσιών και εκπροσώπων φορέων και οργανώσεων που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα με τις μεταμοσχεύσεις στη Θεσσαλονίκη.

Ο ίδιος, μιλώντας στην «Εφ.Συν.», περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση στον τομέα των μεταμοσχεύσεων και έκρουσε κώδωνα κινδύνου προς το υπουργείο Υγείας για ολοκληρωμένη πολιτική ανάπτυξης με στόχο να αποτραπούν «συμφέροντα» που λυμαίνονται τον ευαίσθητο αυτό χώρο. 

«Δυστυχώς, οι μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων και ιστών στην Ελλάδα δεν έχουν προσεγγίσει ακόμα τα αριθμητικά επίπεδα των προηγμένων χωρών, κυρίως λόγω έλλειψης μοσχευμάτων. Ενδεικτικά, αναφέρω πως η αναλογία δωρητών οργάνων ανά εκατομμύριο πληθυσμού ανέρχεται στην Ισπανία σε 35,7, στην Κροατία σε 35,1, στην Πολωνία σε 15,5, ενώ στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις σε 3,7 δωρητές ιστών και οργάνων ανά εκατομμύριο πληθυσμού», τονίζει ο κ. Δαρδαβέσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε αυτή την πρώτη διάσκεψη, οι εν αναμονή ασθενείς για νεφρικό μόσχευμα στην Ελλάδα ανέρχονται σε 1.200 άτομα, ενώ σε περίπου 11.000 υπολογίζεται ο αριθμός των ασθενών που βρίσκονται υπό αιμοκάθαρση με τεχνητό νεφρό, με μέση δαπάνη νοσηλείας ανά έτος και ανά ασθενή τις 40.000 ευρώ.

Επίσης, οι εν αναμονή ασθενείς στην Ελλάδα για άλλα μοσχεύματα υπολογίζονται περίπου σε 150 για ηπατικό μόσχευμα, σε 40 για καρδιακό μόσχευμα και σε 600 για μόσχευμα κερατοειδούς χιτώνα. 

«Τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν από τις μεταμοσχεύσεις είναι εντυπωσιακά, πόσο μάλλον αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι ένα μεγάλο μέρος του ετήσιου συνολικού προϋπολογισμού για την υγεία αφορά τους νεφροπαθείς. Ενδεικτικά, το ετήσιο κόστος αιμοκάθαρσης (τεχνητό νεφρό) υπολογίζεται στα 40-60 χιλιάδες ευρώ, ενώ το ετήσιο κόστος ενός μεταμοσχευμένου νεφρού μετά το πρώτο έτος “πέφτει” εντυπωσιακά στα 10-20.000 ευρώ. Συνεπώς, εκτός από την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ασθενών οι μεταμοσχεύσεις μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων που δαπανώνται σήμερα για την υγεία. Γιατί όμως, ενώ υπάρχουν 11.000 νεφροπαθείς στην Ελλάδα, οι ενταγμένοι στη λίστα για μεταμόσχευση είναι μόνο 1.300; Γιατί χιλιάδες νεφροπαθείς παραμένουν “εγκλωβισμένοι” στην τεχνητή αιμοκάθαρση; Γιατί μεγάλα νοσοκομεία με Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, όπως είναι το ΚΑΤ Αθηνών, έχουν μηδενική προσφορά δωρητών οργάνων;» έθεσε το εύλογο ερώτημα -μάλλον ρητορικό- ο κ. Δαρδαβέσης. 

Ας σημειωθεί ότι η Θεσσαλονίκη θεωρείται πρωτοπόρα, σε πανελλήνιο επίπεδο, στο πεδίο των μεταμοσχεύσεων.

Η πρωτοπορία αυτή συνδέεται με: 

◼ Την πραγματοποίηση των πρώτων στην Ελλάδα μεταμοσχεύσεων νεφρού από ζώντα και πτωματικό δότη, ήπατος, καρδιάς – πνευμόνων και ακουστικών οσταρίων. Συνδέεται, επίσης, με την ίδρυση και τη λειτουργία μέχρι σήμερα της πρώτης «Τράπεζας Οργάνων», καθώς και με την ίδρυση και δραστηριοποίηση της «Ενωσης Δωρητών Οργάνων Σώματος – ΕΔΟΣΑ» που εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη οργάνωση διάδοσης του θεσμού της δωρεάς οργάνων στη χώρα. 

◼ Την πραγματοποίηση των πρώτων στην Ελλάδα Μεταμοσχεύσεων Αιμοποιητικών Κυττάρων στη Μονάδα της Αιματολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Γεώργιος Παπανικολάου». 

◼ Το γεγονός ότι στο «Κέντρο Μεταμοσχεύσεων Βορείου Ελλάδος», που εδρεύει στο ΓΝΘ «Ιπποκράτειο», διενεργούνται οι περισσότερες μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων στην Ελλάδα σε ετήσια βάση. Το ίδιο ισχύει και για τη Μονάδα ΜΑΚ της Αιματολογικής Κλινικής του νοσοκομείου «Γεώργιος Παπανικολάου», η οποία έχει αποκτήσει διεθνή εμβέλεια και αναγνώριση με τις επιδόσεις και τα επιτεύγματά της.