Με «ξαφνικό θάνατο» ή διά της διολισθήσεως θα λήξει η σχέση και λεόντειος σύμβαση δεκαετιών του ΟΑΣΘ με το Δημόσιο;
Είναι το βασικό και μόνο ερώτημα που μένει ακόμη αναπάντητο μετά τα όσα ανακοινώθηκαν στη Θεσσαλονίκη από τον αρμόδιο υπουργό Μεταφορών Χρήστο Σπίρτζη στη σύσκεψη του Σαββάτου με τους δημάρχους του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, στους οποίους παρουσίασε το σχέδιό του για την επόμενη μέρα στις συγκοινωνίες της πόλης.
Ο ίδιος ο υπουργός με τη δήλωσή του στην «Εφ.Συν.» δίνει πολιτική διάσταση στο ζήτημα, κάνοντας λόγο για σύγκρουση «με τον εσμό που στήθηκε στη Θεσσαλονίκη» και την «εποχή της σπατάλης, της αδιαφάνειας, της ταλαιπωρίας και του ιδιωτικού μονοπωλίου του παλαιοκομματισμού», ενώ ανοίγει μέτωπο με τη Ν.Δ. με την αναφορά του στην περίοδο Μητσοτάκη.
Οσον αφορά τον ΟΑΣΘ, το υπουργείο έχει επιλέξει τη μέθοδο της «γάτας με το ποντίκι», καθώς όταν ο κ. Σπίρτζης ρωτήθηκε αν το σχέδιό του μπορεί να υλοποιηθεί πριν από το 2019 απάντησε: «Αυτό είναι ένα τυπικό θέμα, το οποίο θα κανονιστεί και από το πόσο θα τρέξει η διοίκηση του νέου φορέα και του υπερκείμενου φορέα τις διαδικασίες για να στελεχωθεί και να προχωρήσει το έργο».
Το ίδιο έπραξε όταν ρωτήθηκε ευθέως αν θα καταγγείλει τη σύμβαση με τον Οργανισμό και άφησε να εννοηθεί ότι όλα είναι ανοιχτά, αλλά μπορεί να λυθεί και αυτοδικαίως το 2019 ή νωρίτερα, βάσει της κοινοτικής οδηγίας.
Εν ολίγοις, η πρωτοβουλία των κινήσεων ανήκει στο υπουργείο και η πολιτική του φαίνεται ότι θα είναι αυτή που ακολούθησε μέχρι τώρα εκπλήσσοντας ακόμη και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν πίστευαν μέχρι προχθές ότι υπήρχε δυνατότητα απεγκλωβισμού από τον ΟΑΣΘ και ότι οι όποιες δηλώσεις ήταν απλώς λεκτικοί λεονταρισμοί.
Παρατηρήσεις για καθυστέρηση
Απλούστερα, κανένας δεν περίμενε ότι θα υπήρχε σχέδιο που θα «έλυνε» τη σύμβαση του Δημοσίου με τον ΟΑΣΘ.
Αιφνιδιασμένοι οι δήμαρχοι που προέρχονται από τη Ν.Δ. -και όχι όλοι- έδειξαν εμφανώς αμήχανοι και εγκλωβισμένοι ανάμεσα, αφενός στην αναγκαιότητα να το δεχθούν και αφετέρου ψάχνοντας μέθοδο για καθυστέρηση και επιλέγοντας τελικά απλώς «παρατηρήσεις».
Χαρακτηριστικό του όλου εκνευρισμού είναι το γεγονός ότι ο πρόεδρος του ΟΑΣΘ Χρήστος Στεφανίδης ζήτησε συνάντηση με τον πρόεδρο της ΠΕΔ/ΚΜ Λάζαρο Κυρίζογλου, προκειμένου να ενημερωθεί για τις προσθέσεις και τα σχέδια του υπουργού, καθώς αντιλαμβάνεται ότι επόμενη μέρα για τον Οργανισμό και τους μετόχους του δεν υπάρχει.
Στη διάρκεια της σαββατιάτικης ενημέρωσης πάντως ούτε νύξη δεν έγινε για τον ΟΑΣΘ, για τον υπουργό και τους συνεργάτες του δεν υπήρχε καν, και η μόνη ερώτηση που τον αφορούσε είχε να κάνει με το μέλλον των εργαζομένων, για τους οποίους δόθηκαν διαβεβαιώσεις, αν και μια σειρά ζητήματα είναι ακόμη ανοιχτά.
Ο κ. Κυρίζογλου ήταν αυτός μάλιστα που ζήτησε από τον κ. Σπίρτζη οικονομοτεχνική μελέτη, ενώ είναι σαφές ότι αυτό θα γίνει μετά την ψήφιση στη Βουλή και την ίδρυση των δύο φορέων, οι οποίοι θα είναι και οι αρμόδιοι για κάτι τέτοιο.
Σε ανακοίνωσή της μετά τη συνάντηση η ΠΕΔ/ΚΜ ουσιαστικά υπενθύμισε πως «η οικονομική κατάσταση των δήμων δεν επιτρέπει την οικονομική συμμετοχή τους στο μετοχικό κεφάλαιο των υπό σύσταση νέων φορέων, ενώ παράλληλα, για τη συμμετοχή αυτή, απαιτείται να προηγηθούν ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις».
Παρά ταύτα, σημειώνει ότι «όπως διευκρίνισε ο κ. υπουργός, θα ήταν δυνατή η συμμετοχή των δήμων με συνεισφορά άλλων περιουσιακών στοιχείων (π.χ. κατάλληλων εκτάσεων)».
Ενδιαφέρον είχαν οι αντιδράσεις που ακολούθησαν, με τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη να τονίζει εξαρχής ότι είναι υπέρ του σχεδίου Σπίρτζη, ότι ο δήμος θα συμμετέχει στον νέο φορέα και διαφώνησε μόνο στη θεωρητική κατεύθυνση: «Εγώ πιστεύω και είναι βασική αρχή ότι το κράτος και ο δήμος δεν είναι επιχειρηματίες, μπορούν να βάλουν τις αρχές λειτουργίας, αλλά δεν είναι επιχειρηματίες».
Η Βούλα Πατουλίδου
Σύμφωνα με τον κ. Μπουτάρη, η ενδεδειγμένη λύση θα ήταν μια μορφή ΣΔΙΤ, σύμπραξη δηλαδή δημόσιου και ιδιωτικού φορέα.
Θερμός με το σχέδιο Σπίρτζη και ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης, ο οποίος είναι και από τους λίγους δημάρχους που έχει από χρόνια ανοιχτή διαμάχη με τον ΟΑΣΘ.
Στο ποιος θα κάνει κουμάντο φαίνεται να μένει η Περιφέρεια, καθώς μετά τις διαμαρτυρίες ότι δεν προσκλήθηκε, τελικά ο Απόστολος Τζιτζικώστας δεν προσήλθε -όπως είχε γραφεί- στη συνάντηση.
Εστειλε τη Βούλα Πατουλίδου, η οποία επανέλαβε στις δηλώσεις της πως «έχει αρχίσει μια διαβούλευση, γι’ αυτό και τον συντονισμό θα πρέπει να τον έχει και η Περιφέρεια».
Οτι η πολιτική σύγκρουση για το αύριο έχει διακύβευμα το έκανε σαφές και ο βουλευτής Θεσσαλονίκης της Ν.Δ. Σταύρος Καλαφάτης, ο οποίος με ανακοίνωσή του επιτέθηκε στον κ. Σπίρτζη, τονίζοντας ότι «ανέπτυξε επί μακρόν τις σκέψεις του, οι οποίες θύμιζαν δρομολόγιο λεωφορείου χωρίς αφετηρία και τέρμα. Φεύγοντας, πίσω του δεν άφησε ούτε μια κόλλα χαρτί. Εσπρωξε, απλά, τους δήμους να χρεώσουν τους πολίτες με δάνεια, ώστε να συμμετάσχουν σε δύο φορείς που σκέφτεται να ιδρύσει – για να αποκτήσουμε… ακόμη περισσότερο κράτος».
Δήλωση του Χρήστου Σπίρτζη στην «ΕΦ.ΣΥΝ.»
«Συγκοινωνίες για τα πλατιά στρώματα»
«Οι αστικές συγκοινωνίες απευθύνονται στα πλατιά λαϊκά στρώματα, στην παρεχόμενη ποιότητα ζωής που μπορούν να βελτιώσουν ή να υποβαθμίσουν, στις κοινωνικές πολιτικές που μπορούν να εφαρμοστούν. Δυστυχώς η συντηρητική παράταξη διαχρονικά αντιμετωπίζει τις αστικές συγκοινωνίες ως μια επιχειρηματική δραστηριότητα δικών της ανθρώπων. Αυτό έχτισε 60 χρόνια στη Θεσσαλονίκη και επιχείρησε και στην Αθήνα με την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
»Η οπτική της επιχειρηματικής δεξιάς δραστηριότητας ακόμη και στη νεοφιλελεύθερη αγοραία αντίληψη, κοστίζει πολύ περισσότερο από τη θεώρηση των αστικών συγκοινωνιών ως κοινωνικού αγαθού. Αυτή είναι η σύγκρουση στη Θεσσαλονίκη, στον εσμό που έχτισαν από το 1957 και που διατήρησαν ως το 2017. Η εποχή της σπατάλης, της αδιαφάνειας, της ταλαιπωρίας και του ιδιωτικού μονοπωλίου του παλαιοκομματισμού αντικαθίσταται.
»Δύσκολος δρόμος αλλά αναγκαίος για τους Θεσσαλονικείς. Λιγότερο κερδοφόρος για τους πολιτικούς και επιχειρηματίες που για 60 χρόνια εκμεταλλεύονταν τους πολίτες της Θεσσαλονίκης, παρέχοντας κακό, πλημμελές ποιοτικά και ποσοτικά έργο».
Το Δημόσιο, οι δήμοι και η χρηματοδότηση
Τι ακριβώς προβλέπει το πλάνο για την επόμενη μέρα του ΟΑΣΘ
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι βασικοί άξονες του οποίου παρουσιάστηκαν στους δημάρχους, η επόμενη μέρα στις συγκοινωνίες θα οικοδομηθεί στη βάση των συγκοινωνιών της Αθήνας και θα έχει καθαρά δημόσιο χαρακτήρα.
Ενας φορέας θα αντικαταστήσει τον σημερινό ΟΑΣΘ και θα είναι καθαρά κρατικός με αντικείμενο τον σχεδιασμό και την εποπτεία των συγκοινωνιών.
Ο δεύτερος φορέας θα έχει ως έργο τη λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών, αρχικά τα λεωφορεία και στη συνέχεια το μετρό όταν αυτό τεθεί σε λειτουργία.
Το Δημόσιο θα κατέχει το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών (51%) ενώ το υπόλοιπο θα δοθεί σε δήμους, Περιφέρεια και φορείς. Δεν προβλέπεται καμία συμμετοχή ιδιωτών.
Εφόσον το Δημόσιο κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών το έργο θα το αναλάβει με απευθείας ανάθεση ο φορέας λειτουργίας με βάση την σχετική κοινοτική οδηγία.
Η χρηματοδότηση για την αγορά λεωφορείων και κατασκευή εγκαταστάσεων σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών θα προέλθει από δάνειο (π.χ. Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανάπτυξης) και θα έχει εγγύηση του Δημοσίου.
Μέσα στους επόμενους δύο μήνες οι δύο φορείς θα ιδρυθούν διά νόμου που θα περάσει από τη Βουλή και θα ξεκινήσουν οι μελέτες.
Το σχέδιο νόμου που θα διαμορφώνει το νέο πλαίσιο θα αποσταλεί στους δημάρχους μέσα στο επόμενο δεκαήμερο.
