«Αν δεν το δηλώσεις θα το μετανιώσεις»

«Aν δεν το δηλώσεις, θα το μετανιώσεις» είναι το συμπέρασμα από τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος για το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο που αφορά τα αυθαίρετα αλλά και το δομημένο περιβάλλον.

Τόσο ο Πάνος Σκουρλέτης όσο και ο Γιάννης Τσιρώνης επανέλαβαν σε όλους τους τόνους ότι επιλέχθηκαν σημαντικές μειώσεις στα παράβολα και εκπτώσεις στα πρόστιμα ώστε να αποτελέσουν κίνητρο για να υποβληθούν δηλώσεις νομιμοποίησης.

«Τα αυθαίρετα αποκαλύπτουν παθογένειες του κράτους και τις πελατειακές σχέσεις που είχαν δημιουργηθεί επί δεκαετίες», επισήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και πρόσθεσε ότι τα προτεινόμενα μέτρα αποτελούν «απάντηση μόνιμου χαρακτήρα στο πρόβλημα».

Χαρακτήρισε πάντως «κόκκινη γραμμή» την 28η Ιουλίου 2011, ημερομηνία που θεσπίστηκε ο νόμος 4014, αποκλείοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να ενταχθούν στις ρυθμίσεις αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν κατά την τελευταία πενταετία.

Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε στα κίνητρα που προσφέρονται, δίνοντας έμφαση στη ρύθμιση που προβλέπει ότι ο ιδιοκτήτης μπορεί να αξιοποιήσει μέρος του προστίμου για να ενισχύσει το ακίνητό του, που κατά κανόνα δεν καλύπτει τις προδιαγραφές σεισμικής θωράκισης.

Με βάση το άρθρο 78 του νομοσχεδίου προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα για ιδιοκτήτες που δεν θα ενταχθούν στα μέτρα, αφού όταν θα εντοπιστούν από τους ελέγχους θα υποχρεωθούν να πληρώσουν πρόστιμο ανέγερσης, το οποίο πλέον θα υπολογίζεται με βάση την τιμή ζώνης επί τα παράνομα τετραγωνικά.

Μείωση 30% προτείνεται για υπερβάσεις σε οικοδομική άδεια, αλλά η προσαύξηση φτάνει το 50% για αυθαίρετα σε προστατευόμενες περιοχές.

Επιπλέον, θα επιβαρυνθούν με πρόστιμο ανέγερσης, που αυξάνεται από 5% στο 50%, και επιβάλλεται για κάθε χρόνο από την ημέρα της ανέγερσης του αυθαιρέτου ώς την κατεδάφισή του. Η ίδια «καμπάνα» προβλέπεται για αυθαίρετες κατασκευές που έγιναν μετά τον Ιούλιο του 2011.

Χθες έγινε γνωστό ότι, σε συνεργασία με τον αρμόδιο υπουργό Χριστόφορο Βερναρδάκη, θα λειτουργήσει πολύ σύντομα το Παρατηρητήριο, που θα παρακολουθεί τη δόμηση και θα έχει την ευθύνη για την κατεδάφιση αυθαιρέτων.

Σήμερα, πάντως, οι πολεοδομίες Σαντορίνης, Θηρασιάς, Ιου, Σικίνου και Ανάφης διαθέτουν μόνον έναν υπάλληλο!

Μικρός αριθμός…

Με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δηλώθηκαν περίπου ένα εκατ. αυθαίρετα, αριθμός που θεωρείται μικρός. Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν, ωστόσο διάφορες πηγές από την πλευρά μηχανικών υπολογίζουν ότι το σύνολό τους ανέρχεται από 3,5 εκατ. έως και 5 εκατ. ιδιοκτησίες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν διαμορφωμένοι οικισμοί αυθαιρέτων στο Χαλάνδρι και στο Ηράκλειο Κρήτης, με ολόκληρες πολυκατοικίες χωρίς οικοδομική άδεια!

«Ο νόμος 4178 απέτυχε γιατί δεν κατάφερε να καταγράψει όλα τα αυθαίρετα», τόνισε ο Γιάννης Τσιρώνης και διευκρίνισε ότι η ισχύς του λήγει στις 8 Οκτωβρίου. Οσοι ιδιοκτήτες επιθυμούν μπορούν να υποβάλουν δηλώσεις με τις διατάξεις του και να μεταπηδήσουν στο νέο σύστημα σε περίπτωση που προβλέπει καλύτερους οικονομικούς όρους.

Στη συνέντευξη Τύπου έγινε εκτενής συζήτηση για την επαναφορά του θεσμού του συντελεστή δόμησης. «Οι προτεινόμενες διατάξεις εναρμονίζονται στις αποφάσεις του ΣτΕ», υπογράμμισε η γενική γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού Ρένα Κλαμπατσέα, που στάθηκε ιδιαίτερα στους κανόνες διαφάνειας στη διαχείριση του συστήματος, ο οποίος ήταν βασικός λόγος για τις ακυρωτικές αποφάσεις του συνταγματικού δικαστηρίου.

Διευκρίνισε ότι τα διαθέσιμα τετραγωνικά δεν θα είναι εμπορεύσιμα από τους θιγόμενους ιδιοκτήτες, αλλά θα διατίθενται μέσα από την Τράπεζα Γης.

Βασικός στόχος είναι να αξιοποιηθούν σε αυθαίρετα με μεγάλης κλίμακας παρανομίες που βρίσκονται σε Ζώνες Αυξημένης Επιβάρυνσης.

Με αυτόν το τρόπο θα νομιμοποιηθούν για πάντα και όχι για 30 χρόνια, όπως προβλέπει ο σημερινός νόμος, ενώ δεν θα επιβαρύνεται το περιβάλλον με νέα δόμηση.

Ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης θεσπίστηκε το 1978 για να αποζημιώνονται ιδιοκτήτες νεοκλασικών και ακινήτων που διατίθενται για κοινωφελείς σκοπούς (πλατείες, σχολεία κ.λπ.).

Λόγω περιορισμένων κονδυλίων, το Δημόσιο τούς παρείχε έναν τίτλο με τα τετραγωνικά που δεν έχτισαν για να τα αξιοποιήσουν σε άλλα ακίνητα δικά τους ή τρίτων.

Από τα παρατράγουδα όμως της εφαρμογής του «ξεφύτρωσαν» τα υψηλά κτίρια κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισίας, ενώ αντιρρήσεις υπήρχαν για τις περιοχές που υποδέχονταν τα επιπλέον τετραγωνικά.

Αυθαίρετα: υπολογισμός προστίμων

Τα νέα πρόστιμα για τα αυθαίρετα που προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος καθορίζονται με βάση τις απαντήσεις σε τρία ερωτήματα: Πού; Πότε; Ποιος; Οι τιμές, που είναι μειωμένες έως και 50% σε σχέση με αυτές του νόμου 4178/2013, εξαρτώνται από τη θέση του ακινήτου (εντός ή εκτός σχεδίου) και τον χρόνο κατασκευής, ενώ προβλέπονται εκπτώσεις για ευπαθείς ομάδες (πολύτεκνοι, ΑμεΑ, άνεργοι, ενταγμένοι σε κοινωνικά προγράμματα κ.λπ.).

Το νομοσχέδιο, που θα βρίσκεται σε διαβούλευση ώς τις 22 Σεπτεμβρίου, έχει καταγράψει ρεκόρ συμμετοχής. Εχουν υποβληθεί πάνω από 315 παρατηρήσεις, από τις οποίες οι 37 αφορούν το άρθρο 64 για τις μεταβιβάσεις ακινήτων με βεβαίωση μηχανικού, ενώ έχουν υποβληθεί αιτήματα για επέκταση των μέτρων και σε ακίνητα που χτίστηκαν μετά τον Ιούλιο του 2011.