Ο κόσμος κάνει βήματα μπροστά, η Ελλάδα… σταθερά πίσω

Με ενημερωτικές εκδηλώσεις για την κάνναβη, τις βιομηχανικές και ιατρικές χρήσεις της αλλά και με μια μουσική πορεία διαμαρτυρίας για την καθυστέρηση σε σχέση με τις διεθνείς εξελίξεις και διεκδίκησης της νομιμοποίησής της πραγματοποιήθηκε το Σάββατο το 12ο Αντιαπαγορευτικό Φεστιβάλ: ήταν η συμμετοχή της Αθήνας στην ετήσια παγκόσμια κινητοποίηση Global Marijuana March που πραγματοποιείται ταυτόχρονα σε 300 πόλεις σε όλο τον κόσμο.

Πάγια αιτήματα του αντιαπαγορευτικού κινήματος, συνοπτικά, είναι ο εξανθρωπισμός του νομοθετικού πλαισίου για τις παράνομες ουσίες και η μετάβαση σε μία ρύθμιση με γνώμονα τα επιστημονικά δεδομένα, την αποποινικοποίηση της χρήσης και τη δυνατότητα νόμιμης προμήθειας, τη μείωση της βλάβης και τις διεθνείς καλές πρακτικές.

Αλλάζοντας εντελώς το κατασταλτικό τοπίο, ολοένα και περισσότερες χώρες υιοθετούν ξεχωριστές προσεγγίσεις νομιμοποίησης της καλλιέργειας, κατοχής και χρήσης κάνναβης για ψυχαγωγική χρήση, παρέχοντας πλέον όχι μόνο απτά παραδείγματα αλλά και αποδείξεις για το δέον γενέσθαι.

Για παράδειγμα, η Ουρουγουάη και 4 Πολιτείες των ΗΠΑ έχουν ανοίξει τον δρόμο της πλήρους νόμιμης ρύθμισης.

Επιπλέον, η αυτοκαλλιέργεια για προσωπική χρήση είναι αποποινικοποιημένη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Τσεχία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Ελβετία, η Πορτογαλία και άλλες.

Αντίθετα, στην Ελλάδα η κατοχή κάνναβης είναι ποινικοποιημένη καθώς επιφέρει ποινή φυλάκισης και η συζήτηση για τη νομιμοποίηση της ιατρικής χρήσης της μόλις ξεκίνησε.

Είναι χαρακτηριστική η θετική υποδοχή επιτροπής γιατρών, ασθενών και συγγενών ασθενών που υποστηρίζουν τη νόμιμη πρόσβαση στην ιατρική κάνναβη από τον υπουργό Υγείας Αν. Ξανθό, την περασμένη βδομάδα, στον οποίο επέδωσαν πάνω από 43.000 υπογραφές πολιτών που τάσσονται υπέρ του αιτήματός τους.

Οπως τους ενημέρωσε, το υπουργείο σχεδιάζει με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση για τις θεραπευτικές ιδιότητες της κάνναβης τη διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών στα φαρμακευτικά σκευάσματα που κυκλοφορούν ελεύθερα σε άλλες χώρες της Ε.Ε.

Μπορεί στην Ε.Ε. να μην υπάρχει ένα ενιαίο πλαίσιο για την ιατρική χρήση της κάνναβης, ωστόσο αναγνωρίζεται σε 14 ευρωπαϊκές χώρες.

Σε πολλές περιπτώσεις η αποποινικοποίηση της ευφορικής χρήσης της κάνναβης άνοιξε τον δρόμο για την ιατρική, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 250 εκατομμύρια πολίτες να έχουν πλέον νόμιμη και σε αρκετές περιπτώσεις συνταγογραφούμενη πρόσβαση στην κάνναβη, κάτι που στερούνται οι Ελληνες ασθενείς…

Ευρώπη

Σύμφωνα με την έρευνα για τις μορφές νομιμότητας που ισχύουν για την κάνναβη στην Ευρώπη και τον κόσμο και δημοσιοποίησε πρόσφατα το Δίκτυο Ηλιόσποροι:

Στην Ευρώπη εφαρμόζεται ένα μωσαϊκό από πολιτικές, ενώ σε μερικές χώρες λειτουργούν νόμιμα κοινωνικές λέσχες κάνναβης που καλλιεργούν για τα μέλη τους:

⚫ Από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η Πορτογαλία, που μετρά ήδη 15 χρόνια αποποινικοποίησης κατοχής και χρήσης όλων των ουσιών, έχοντας να επιδείξει θεαματικά αποτελέσματα. Τώρα συζητείται η νομιμοποίηση της ιατρικής χρήσης της κάνναβης.

⚫ Στην Ισπανία έχει αποποινικοποιηθεί η καλλιέργεια μέχρι 4 φυτών και η κατοχή κάνναβης για προσωπική χρήση από ενήλικες σε κλειστούς χώρους και ρυθμίζεται η νόμιμη διανομή μέσα από τις περίπου 500 κοινωνικές λέσχες κάνναβης.

Παράνομη είναι η πώληση εκτός των ελεγχόμενων χώρων και πταίσμα η αγορά, κατοχή και χρήση σε δημόσιους χώρους. Προβλέπεται η συνταγογράφηση ιατρικής κάνναβης και η καλλιέργεια από ασθενείς, ενώ στην Καταλονία από το 2005 υπάρχει κρατικό πρόγραμμα χορήγησης εισπνεόμενης μορφής ιατρικής κάνναβης.

⚫ Στην Ιταλία, την αποποινικοποίηση της κατοχής και χρήσης κάνναβης για προσωπική χρήση ακολούθησε το 2007 και η ιατρική χρήση της κάνναβης.

Από το 2014 συνταγογραφείται από γενικούς ιατρούς, το κόστος μπορεί να καλύπτει το Περιφερειακό Σύστημα Υγείας, ενώ πέρσι αποφασίστηκε η καλλιέργεια ιατρικής κάνναβης από τον στρατό για έναν συγκεκριμένο αριθμό εγγεγραμμένων ασθενών, ώστε να μειωθεί η δαπάνη εισαγωγής των κανναβοφαρμάκων.

Σε διάφορες πόλεις λειτουργούν κοινωνικές λέσχες κάνναβης.

⚫ Στη Γερμανία σε ομοσπονδιακό επίπεδο η χρήση κάνναβης είναι νόμιμη καθώς η αυτοπροσβολή δεν θεωρείται αδίκημα, αλλά όχι και η κατοχή της. Σε αυτή τη βάση πολλά κρατίδια έχουν αποποινικοποιήσει την κατοχή για προσωπική χρήση.

Από το 2005 οι ασθενείς μπορούν να προμηθεύονται νόμιμα φαρμακευτικό σκεύασμα κάνναβης από την Ολλανδία, αλλά μόλις φέτος επιτράπηκε να την καλλιεργούν για προσωπική ιατρική χρήση καθώς το μηνιαίο κόστος των σκευασμάτων είναι απαγορευτικό και δεν καλύπτεται από το ΕΣΥ, ενώ συζητείται η νόμιμη ρύθμιση της καλλιέργειας και διάθεσης ιατρικής κάνναβης μέσω ενός κρατικού φορέα.

⚫ Στην Ολλανδία την ανεκτική πολιτική που εφαρμόζει ήδη από το 1970 για την κατοχή και χρήση κάνναβης και την περιορισμένη διάθεσή της από τα coffeeshops ακολούθησε το 2003 η νομιμοποίηση της ιατρικής χρήσης της που συνταγογραφείται.

Από το 2005 μία εταιρεία παράγει κάνναβη για ιατρική χρήση με ειδική άδεια από το κράτος και προμηθεύει 4.000 ασθενείς στην Ολλανδία και άλλους τόσους σε Γερμανία, Φινλανδία, Ιταλία, Νορβηγία, Τσεχία και Καναδά.

Η καλλιέργεια για προσωπική χρήση μέχρι 5 φυτών είναι αποποινικοποιημένη, ενώ η δημόσια χρήση απαγορεύεται.

⚫ Στην Αγγλία η ιατρική χρήση της κάνναβης δεν έχει νομιμοποιηθεί, αλλά κυκλοφορεί νόμιμα ένα συνθετικό σκεύασμα κάνναβης που παράγεται εκεί, καλύπτοντας 10.000-15.000 ασθενείς.

Το ΕΣΥ καλύπτει το σκεύασμα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας αλλά δεν συνταγογραφείται ευρέως λόγω του υψηλού κόστους του.

Το παράδοξο είναι ότι ενώ το φαρμακευτικό παράγωγο της κάνναβης είναι νόμιμο, το ίδιο το φυτό δεν είναι, ωστόσο δεν περιλαμβάνεται στην πρώτη κατηγορία των ελεγχόμενων ουσιών.

⚫ Σε μερικές χώρες, όπως το Βέλγιο, έχουν αποποινικοποιηθεί η κατοχή μικροποσότητας για προσωπική χρήση και η αυτοκαλλιέργεια.

Το ίδιο επικρατεί και στην Τσεχία, όπου επιπλέον νομιμοποιήθηκε η ιατρική χρήση της και συνταγογραφείται.

Στην Αυστρία είναι αποποινικοποιημένη η κατοχή για προσωπική και ιατρική χρήση, ενώ επιτρέπεται μόνο στο κράτος η καλλιέργεια για ιατρικούς και ερευνητικούς σκοπούς.

Σε Κροατία και Σλοβενία την αποποινικοποίηση της κατοχής κάνναβης για προσωπική χρήση ακολούθησε η νομιμοποίηση της χρήσης κανναβοφαρμάκων για συγκεκριμένες ασθένειες.

⚫ Στη Δανία συνταγογραφείται και οι ασθενείς από το 2002 με ειδική άδεια μπορούν να εισάγουν φαρμακευτικά σκευάσματα κάνναβης, ενώ σε ορισμένες περιοχές παραδοσιακά επιδεικνύεται ανοχή στην κατοχή και χρήση.

Στη Νορβηγία η κατοχή μικροποσότητας για προσωπική χρήση μπορεί να αντιμετωπιστεί με χρηματικό πρόστιμο, ενώ συγκεκριμένα σκευάσματα κάνναβης κυκλοφορούν νόμιμα στα φαρμακεία και συνταγογραφούνται.

⚫ Στον αντίποδα βρίσκονται οι χώρες που αναγνωρίζουν μόνο την ιατρική χρήση κάνναβης: Στη Γαλλία είναι νόμιμη η χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων από κάνναβη με συνταγή από γιατρό.

Στη Φινλανδία οι εγγεγραμμένοι ασθενείς μπορούν να αγοράσουν φαρμακευτικά σκευάσματα από αδειοδοτημένα φαρμακεία.

Σε Ρουμανία και ΠΓΔΜ πρόσφατα νομιμοποιήθηκε η ιατρική χρήση κανναβοφαρμάκων.

Κόσμος

Ανατρεπτικά ενδιαφέρουσες είναι οι εξελίξεις στον υπόλοιπο κόσμο:

⚫ Η Ουρουγουάη είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο που νομιμοποίησε πλήρως την κατοχή, καλλιέργεια, διανομή και χρήση της κάνναβης το 2013. Παρέχεται η δυνατότητα αυτοκαλλιέργειας στους ενήλικες πολίτες, η συμμετοχή σε κοινωνικές λέσχες κάνναβης για την προμήθειά της ή η αγορά της από κρατικά αδειοδοτημένα καταστήματα πώλησης.

⚫ Το Ισραήλ κατέχει τα πρωτεία στην έρευνα γύρω από τις ιατρικές εφαρμογές της κάνναβης και της κανναβιδιόλης: από το 2007 παράγεται με κρατική άδεια ιατρική κάνναβη καλύπτοντας ετησίως τις ανάγκες 22.000 εγγεγραμμένων ασθενών.

⚫ Στις ΗΠΑ επικρατεί το πιο εμπορικό μοντέλο. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο η κάνναβη είναι στη λίστα των παράνομων ουσιών, ωστόσο 24 Πολιτείες έχουν νομιμοποιήσει την ιατρική χρήση της, ενώ 4 από αυτές έχουν νομιμοποιήσει και την ψυχαγωγική.

Σε αυτές όσοι δηλώνουν ασθενείς με ειδική άδεια από γιατρό μπορούν να προμηθεύονται νόμιμα κάνναβη από ειδικά καταστήματα-φαρμακεία (dispensaries).

Στις 4 Πολιτείες όπου είναι νόμιμη η κάνναβη δεν χρειάζεται άδεια για την αγορά από τα ειδικά καταστήματα.

Στις περισσότερες Πολιτείες είναι νόμιμη και η αυτοκαλλιέργεια. Φέτος άλλες 20 Πολιτείες θα αποφασίσουν για τη νομιμοποίηση της ψυχαγωγικής της χρήσης.

Το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι μεγάλο, καθώς θεωρείται ο πιο ραγδαία αναπτυσσόμενος κλάδος της αμερικανικής οικονομίας.

Μόνο στην Καλιφόρνια η βιομηχανία της ιατρικής κάνναβης εξυπηρετεί περισσότερους από 572.000 ασθενείς, αποτιμάται στο 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια και απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους.

⚫ Στον Καναδά δεν είναι ακόμα νόμιμη σε εθνικό επίπεδο, αλλά σε πολλές περιοχές αποτελεί παράδοση η καλλιέργεια και κατανάλωση κάνναβης.

Η κατοχή είναι ουσιαστικά αποποινικοποιημένη ή σχεδόν νόμιμη σε αρκετές πόλεις, όπως και η αυτοκαλλιέργεια μικρού αριθμού δέντρων.

Περίπου 80.000 ασθενείς μπορούν από το 2001 να προμηθεύονται ιατρική κάνναβη από ειδικά καταστήματα ενώ μπορούν να εισάγουν φαρμακευτικά σκευάσματα κάνναβης από το εξωτερικό.

Το κόστος της ιατρικής κάνναβης δικαιολογείται φορολογικά για τους εγγεγραμμένους ασθενείς.

Πρόσφατα το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο έκρινε ότι όλοι οι ασθενείς μπορούν να καλλιεργούν το φάρμακό τους και κάλεσε τη νέα κυβέρνηση –που έχει δεσμευτεί για τη νόμιμη ρύθμιση της κάνναβης– να παρουσιάσει σχετικό νόμο.

⚫ Η Αυστραλία νομιμοποίησε πρόσφατα την ιατρική χρήση της καθώς και την καλλιέργεια και προμήθεια ιατρικής κάνναβης από αδειοδοτημένα καταστήματα και παραγωγούς.

Η ψυχαγωγική χρήση είναι παράνομη σε ομοσπονδιακό επίπεδο, αλλά σε μερικές Πολιτείες είναι αποποινικοποιημένη εδώ και χρόνια η κατοχή και αυτοκαλλιέργεια για προσωπική χρήση.

⚫ Σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής η προσωπική χρήση και καλλιέργεια είναι αποποινικοποιημένη, ενώ πρόσφατα στον δρόμο που άνοιξε η Ουρουγουάη αρκετές αναγνωρίζουν την ιατρική της χρησιμότητα και την παράγουν για θεραπευτικούς σκοπούς.

Πέρα από την αναγνώριση της θεραπευτικής αξίας της κάνναβης, που αυξάνεται καθώς η έρευνα στα κανναβινοειδή επεκτείνεται, ποιοι είναι οι λόγοι που υπαγόρευσαν σε τόσες χώρες την αλλαγή πορείας;

⚫ Την αποποινικοποίηση ή και νομιμοποίηση της ιατρικής και της ευφορικής χρήσης της κάνναβης δεν ακολούθησε σημαντική αύξηση στη χρήση, αντίθετα, μειώθηκε ο αριθμός όσων τη δοκιμάζουν και η προβληματική χρήση ανάμεσα στους νέους, σύμφωνα με μελέτες σε Πορτογαλία, ΗΠΑ και Ισπανία.

⚫ Συνακόλουθα μειώθηκαν συλλήψεις, κρατούμενοι, εγκληματικότητα, εξοικονομήθηκαν πόροι από τις διωκτικές αρχές, ενισχύθηκε η οικονομία από τη φορολόγηση των νόμιμων εσόδων που καρπωνόταν το οργανωμένο έγκλημα, αυξήθηκε η απασχόληση και απελευθερώθηκαν πόροι για κοινωνικά προγράμματα.