Νέα διαβούλευση ξεκίνησε από χθες για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που θέτει πρόσθετους όρους και περιορισμούς στην εκτός σχεδίου δόμηση, εξαιρώντας όμως τις μεγάλες τουριστικές μονάδες και όσους έχουν ποιοτική αξιολόγηση άνω των «3 αστέρων».
Το ΕΧΠ για τον Τουρισμό είχε βγει σε διαβούλευση και το 2024 προκαλώντας αντιδράσεις στον τουριστικό κλάδο, στον οποίο επικρατεί τα τελευταία χρόνια έκρηξη επενδύσεων που δημιουργεί ασφυκτική πίεση, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές. Το κείμενο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης στο οποίο θα βασιστεί το νέο ΕΧΠ, που εκκρεμεί από την περασμένη δεκαετία, παρουσιάστηκε χθες από τους υπουργούς Περιβάλλοντος-Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και Τουρισμού, Ολγα Κεφαλογιάννη, στο ανακαινισμένο πρώην «Χίλτον», σε μια πολυτελή εκδήλωση στη διάρκεια της οποίας δεν δόθηκε το δικαίωμα ερωτήσεων από τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο κ. Παπασταύρου μίλησε για «πυξίδα» της τουριστικής στρατηγικής για τα επόμενα χρόνια, ενώ στη συνέχεια διευκρινίστηκε ότι το κείμενο που διανεμήθηκε δεν είναι το τελικό. Τονίστηκε ότι για τη σύνταξή του λήφθηκαν υπόψη τα σχόλια της διαβούλευσης του 2024, αλλά τώρα ξεκινά νέα διαβούλευση για να συλλεχθούν νέα σχόλια ώς τις 25/5, να ακολουθήσει γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, εισήγηση από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων, για να βγει η τελική ΚΥΑ ώς το τέλος Ιουνίου. Επίσης, για να αντιμετωπιστούν οι αντιδράσεις, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι όσες επενδύσεις έχουν ήδη λάβει οικοδομική άδεια ή έχουν εξασφαλίσει πληρότητα φακέλου για περιβαλλοντική αδειοδότηση μέχρι και χθες, εξαιρούνται από τους νέους περιορισμούς που τίθενται για την προστασία των κορεσμένων περιοχών.
Το μοντέλο που υιοθετεί το νέο ΕΧΠ για τον Τουρισμό χωρίζει την επικράτεια σε πέντε κατηγορίες περιοχών, με βάση το ποιες θεωρούνται κορεσμένες, ποιες μπορούν να δεχτούν νέες επενδύσεις και σε ποιες υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης. Βασικό κριτήριο για την κατηγοριοποίηση είναι η αναλογία ξενοδοχειακών κλινών σε σχέση με την έκταση της περιοχής.
Ωστόσο, στον αριθμό των κλινών δεν συνυπολογίζονται εκείνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ ακόμα και στις δύο πιο «ευαίσθητες» κατηγορίες (Α και Β), δηλαδή τις κορεσμένες και τις σχεδόν κορεσμένες τουριστικά περιοχές, η ανέγερση νέων καταλυμάτων απαγορεύεται μόνο στην περίπτωση που αυτά είναι χαμηλής κατηγορίας 1 ή 2 αστέρων/κλειδιών, ενώ οι κατηγορίες 3 έως 5 αστέρων δεν επηρεάζονται. Στις περιοχές κατηγορίας Α, τις πλέον κορεσμένες, εντάσσονται 18 από τις 1.035 δημοτικές ενότητες της χώρας, μεταξύ των οποίων Μύκονος, Θήρα και Οία Σαντορίνης, Κέρκυρα, Λαγανάς Ζακύνθου, Ερμούπολη Σύρου, Αφάντου, Ιαλυσός και Καλλιθέα Ρόδου, Νότια Τήνος, Χερσόνησος-Μάλια Ηρακλείου, Νέα Κυδωνία Χανίων, τμήμα της Σκιάθου και η Παραλία Πιερίας. Εκεί η ελάχιστη αρτιότητα για νέες τουριστικές εγκαταστάσεις αυξάνεται στα 16 στρέμματα με όριο τις 100 κλίνες ανά μονάδα.
Στις περιοχές κατηγορίας Β, που έχουν σημαντική τουριστική ανάπτυξη αλλά όχι στον βαθμό κορεσμού της κατηγορίας Α, η ελάχιστη αρτιότητα για εκτός σχεδίου δόμηση ανεβαίνει στα 12 στρέμματα και η δυναμικότητα έως τις 350 κλίνες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι διέθεταν οικόπεδα 4 στρεμμάτων, που κάποτε μπορούσαν να κτίσουν, είναι υποχρεωμένοι να τα δώσουν σε επενδυτές που μπορούν να συνενώσουν εκτάσεις για να πετύχουν την αρτιότητα.
Περιοχές Γ είναι εκείνες που θεωρούνται αναπτυσσόμενες και η κυβέρνηση τις αντιμετωπίζει ως ευκαιρία για αποσυμφόρηση των υπερκορεσμένων προορισμών. Και εδώ, πάντως, η ελάχιστη αρτιότητα ανεβαίνει στα 8 στρέμματα. Το ίδιο όριο των 8 στρεμμάτων ισχύει και για τις περιοχές Δ, τις αποκαλούμενες «Πρώιμης Ανάπτυξης», και τις περιοχές Ε, τις «Ειδικής Ανάπτυξης». Στην κατηγορία Ε προωθούνται ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ορεινός, ιαματικός, καταδυτικός, οικοτουρισμός, αγροτουρισμός.
Για τα νησιά πλην Κρήτης και Εύβοιας υπάρχει και δεύτερη μορφή κατηγοριοποίησης ανάλογα με την έκτασή τους. Στην πρώτη ομάδα εντάσσονται τα νησιά άνω των 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Αυτά θεωρείται ότι διαθέτουν τη μεγαλύτερη φέρουσα ικανότητα και τις πιο αναπτυγμένες υποδομές για να υποδεχτούν τουριστική ανάπτυξη.Στα μεσαίου μεγέθους νησιά (20 έως 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων) προωθείται η λεγόμενη «ήπια ανάπτυξη» και νέα καταλύματα, μόνον εάν αυτά είναι άνω των 3 αστέρων. Καταλύματα μόνο 3 ώς 5 αστέρων και έως 100 κλινών θα επιτρέπονται και στα μικρότερα νησιά, ενώ στα ακόμα μικρότερα, κάτω των 1.000 στρεμμάτων, θα επιτρέπεται η ήπια θαλάσσια αναψυχή, όπως ενδεικτικά καταδύσεις, κολύμβηση, τα περίπτερα ενημέρωσης και μια τουριστική κατοικία ή μια οργανωμένη τουριστική κατασκήνωση πολυτελούς διαβίωσης (glamping) έως 50 άτομα και τα καταφύγια τουριστικών σκαφών.
