ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Δεν χρειάζεται καταιγίδα για να «καθηλωθεί» μια πόλη, αρκεί μια τιμολογιακή πολιτική! Και στη Θεσσαλονίκη, ο τουρισμός κινδυνεύει με… ανώμαλη προσγείωση, καθώς το σοβαρό ενδεχόμενο αποχώρησης της low cost ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας Ryanair από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» μετά τον Σεπτέμβριο φέρνει στην επιφάνεια ένα βαθύτερο πρόβλημα. Το πώς οι επιλογές μιας γερμανικών συμφερόντων διαχειρίστριας εταιρείας μπορούν να επηρεάσουν συνολικά την οικονομία ολόκληρης περιφέρειας.
Το σενάριο για κλείσιμο της βάσης της Ryanair, που διατηρεί παρουσία στη Θεσσαλονίκη από το 2014, δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική φημολογία. Είναι η κορυφή μιας σύγκρουσης που σιγοβράζει από καιρό, με αιχμή τις αυξημένες χρεώσεις που φέρεται να ζητά η Fraport Greece για την ανανέωση της σύμβασης συνεργασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αύξηση αγγίζει το 15%, ποσοστό που για μια εταιρεία η οποία βασίζεται σε χαμηλά κόστη μπορεί να αποδειχθεί απαγορευτικό.
Απώλεια εσόδων
Η Ryanair σήμερα συνδέει τη Θεσσαλονίκη με 33 προορισμούς σε Ελλάδα και Ευρώπη, με ιδιαίτερη έμφαση σε αγορές όπως η Γερμανία και η Ιταλία. Η πιθανή αποχώρησή της δεν σημαίνει απλώς λιγότερες πτήσεις, αλλά ουσιαστικά αποκοπή της πόλης από βασικά τουριστικά ρεύματα, περιορισμό επιλογών για ταξιδιώτες και, τελικά, απώλεια εσόδων για μια οικονομία που ήδη κινείται σε τεντωμένο σκοινί.
Τα πρώτα «σημάδια» είναι ήδη ορατά. Αναζητήσεις για πτήσεις μετά τον Οκτώβριο εμφανίζουν ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές, γεγονός που ενισχύει τα σενάρια δραστικής συρρίκνωσης ή και πλήρους αποχώρησης. Αν πάλι πρόκειται για διαπραγματευτική πίεση, τότε η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στη μέση μιας παρτίδας όπου οι κανόνες δεν καθορίζονται από τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας, αλλά από τα περιθώρια κέρδους μιας γερμανικών συμφερόντων εταιρείας…
Οι αντιδράσεις είναι ήδη έντονες. Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Κυριάκος Μερελής, κάνει λόγο για «βαρύ λογαριασμό» που θα κληθεί να πληρώσει η αγορά, προειδοποιώντας για απώλεια διασύνδεσης, εισοδήματος και θέσεων εργασίας. Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι το Επιμελητήριο έχει ήδη αναδείξει το πρόβλημα των υπερβολικών χρεώσεων της Fraport, καλώντας για άμεση διευθέτηση πριν οι επιπτώσεις γίνουν μη αναστρέψιμες.
Στο ίδιο μήκος κύματος και οι τοπικές αρχές. Στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης έχει σημάνει συναγερμός. Εκτακτες συσκέψεις, επαφές με τον ΕΟΤ και προγραμματισμένες συνομιλίες με τη διοίκηση της Ryanair δείχνουν ότι η πόλη επιχειρεί να προλάβει τα χειρότερα.
Οι δήμαρχοι
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο έκτακτης σύσκεψης με πρωτοβουλία του δημάρχου και προέδρου του Οργανισμού Τουρισμού, Στέλιου Αγγελούδη, του αντιδημάρχου Τουρισμού και Πολιτισμού, Βασίλη Γάκη, και με τη συμμετοχή της αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού, Βίκυς Χατζηβασιλείου. «Προτεραιότητα όλων είναι και οφείλει να είναι το συμφέρον της πόλης», επισημαίνεται από τη δημοτική αρχή. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει. Μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να ανατρέψει μια απόφαση που εδράζεται σε οικονομικούς υπολογισμούς πολυεθνικών;
Η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, προειδοποιεί ότι η πόλη δεν μπορεί να παραμένει παθητικός θεατής σε εξελίξεις που υπονομεύουν την εξωστρέφεια και την αναπτυξιακή της προοπτική, ενώ κάνει λόγο για ζήτημα στρατηγικής σημασίας. Το μήνυμα είναι σαφές. Η αεροπορική συνδεσιμότητα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασική υποδομή και δεν μπορεί να καθορίζεται με μόνο γνώμονα τα οικονομικά συμφέροντα μιας εταιρείας εκμετάλλευσης.
«Καλούμε όλους τους αρμόδιους φορείς, την πολιτεία, τη διαχειρίστρια εταιρεία του αεροδρομίου και τους τοπικούς θεσμούς να κινηθούν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά, ώστε να διασφαλιστεί η παραμονή της βάσης της εταιρείας στο “Μακεδονία” αλλά και να ενισχυθούν οι αεροπορικές συνδέσεις της πόλης με το εσωτερικό και το εξωτερικό», αναφέρει η κ. Αράπογλου.
Στη Βουλή
Το θέμα έχει πάρει ήδη τον δρόμο προς τη Βουλή. Με κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς τα αρμόδια υπουργεία, η ανεξάρτητη βουλεύτρια Χαλκιδικής, Κυριακή Μάλαμα, και ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Πέτρος Παππάς, τονίζουν τον κίνδυνο υποβάθμισης του αεροδρομίου αλλά και τις θέσεις εργασίας που αναμένεται να χαθούν. Επιπλέον ζητούν εξηγήσεις για τις χρεώσεις της Fraport, τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης αποχώρησης και τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση. Η πίεση μεταφέρεται πλέον σε πολιτικό επίπεδο, με το ερώτημα να είναι αν θα υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση ή αν η αγορά θα αφεθεί να «αυτορυθμιστεί» με όρους που δεν λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές ανάγκες.
Η εμπειρία, πάντως, από άλλες ευρωπαϊκές πόλεις δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Η ίδια η Ryanair ανακοίνωσε πρόσφατα το κλείσιμο της βάσης της στο Βερολίνο και τη μείωση των πτήσεων κατά 50%, επικαλούμενη αυξημένα κόστη και επιβαρύνσεις. Τα αεροσκάφη μεταφέρονται ήδη σε χώρες με χαμηλότερη φορολογία και ευνοϊκότερο περιβάλλον λειτουργίας.
Κι εδώ ακριβώς εντοπίζεται η ευθύνη. Οταν η διαχείριση ενός κρίσιμου υποδομικού κόμβου, όπως το αεροδρόμιο «Μακεδονία», έχει παραδοθεί σε ξένα συμφέροντα και γίνεται με αποκλειστικό γνώμονα την αύξηση των κερδών, χωρίς πρόβλεψη για τις επιπτώσεις στην τοπική οικονομία, τότε το τίμημα δεν είναι λογιστικό, είναι αναπτυξιακό. Η Θεσσαλονίκη κινδυνεύει να χάσει όχι απλώς πτήσεις, αλλά τη θέση της στον χάρτη των προσιτών ευρωπαϊκών προορισμών.
Αν τελικά η Ryanair αποχωρήσει, οι συνέπειες θα είναι άμεσες. Λιγότεροι επισκέπτες, μειωμένα έσοδα για ξενοδοχεία κι επιχειρήσεις, πιέσεις στην απασχόληση και συνολική υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Κι όλα αυτά σε μια περίοδο που η πόλη προσπαθεί να εδραιώσει τη δυναμική της, με μόνιμη κυβερνητική επωδό τα περί ανάπτυξης…
