Λιγότεροι μεθυσμένοι, περισσότερα αλκοτέστ

Αποκτά επιτέλους η Ελλάδα κουλτούρα οδικής ασφάλειας; Εάν συνυπολογίσουμε τα στατιστικά στοιχεία για τη μείωση των τροχαίων και την αύξηση των αλκοτέστ, καθώς και τις σχεδόν θριαμβευτικές διαβεβαιώσεις των συναρμόδιων υπουργών, ναι. Εάν κοιτάξουμε τη μεγάλη εικόνα, έχουμε ακόμη αρκετό δρόμο να διανύσουμε ώστε να φτάσουμε περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πριν από λίγες ημέρες είχαμε αναφερθεί στο θέμα της εγκατάστασης χιλιάδων καμερών στο οδικό δίκτυο της Αττικής και της υπόλοιπης χώρας, διερωτώμενοι εάν αρκούν για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων ( «Αρκούν οι κάμερες για την οδική ασφάλεια;», «Εφ.Συν.», 1/4/26) Σήμερα η «Εφ.Συν.» ανοίγει και τον φάκελο αλκοτέστ, άλλον ένα βασικό πυλώνα του σχεδίου της κυβέρνησης για την οδική ασφάλεια, όπως συνομολόγησαν οι αρμόδιοι υπουργοί (Μιχ. Χρυσοχοΐδης, Κων. Κυρανάκης) σε εκδήλωση τη Μ. Τρίτη, παρουσία, μάλιστα, του πρωθυπουργού, ο οποίος μίλησε για κατανόηση των πολιτών στους ελέγχους των αλκοτέστ και για τη μη χρήση κράνους στα δίκυκλα.

Προσωπικό βίωμα

Αφορμή για το ρεπορτάζ στάθηκε, όμως, κι ένα προσωπικό βίωμα. Μέσα σε δύο ημέρες, σε δύο εξόδους μου στο κέντρο της Αθήνας μου έκαναν αλκοτέστ, κάτι που δεν θυμάμαι άλλοτε τα περίπου 20 χρόνια που οδηγώ. Τον τελευταίο ένα χρόνο λίγη βιωματική παρατήρηση και μία συζήτηση με τον άμεσο περίγυρό μου επιβεβαιώνει την καταγεγραμμένη και στατιστικά τάση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα τη Μ. Τρίτη ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, το πρώτο τρίμηνο του 2026 στην Αττική πραγματοποιήθηκαν 460.000 έλεγχοι αλκοτέστ, δηλαδή περίπου 150.000 αλκοτέστ τον μήνα, με το θετικό ποσοστό να έχει μειωθεί κατά 50%, που σημαίνει ότι οι πολίτες συμμορφώνονται.

Αυτή την τάση δείχνουν και τα συγκεντρωτικά πανελλαδικά στοιχεία για τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2026 που εξασφάλισε η «Εφ.Συν.», σύμφωνα με τα οποία τα θετικά αλκοτέστ έχουν μειωθεί από 5.147 το 2025 σε 4.310 φέτος (μείωση 16,3%), και μάλιστα σε περισσότερες μετρήσεις. Τα στοιχεία λοιπόν δείχνουν μία αλλαγή κουλτούρας των πολιτών, μάλλον περισσότερο λόγο φόβου, με αρκετούς να επιλέγουν πιο κοντινούς προορισμούς για τη διασκέδασή τους ή με τους νεότερους να χρησιμοποιούν ταξί και τα μέσα μεταφοράς.

Εντυπωσιακός είναι και ο αριθμός των εκατοντάδων χιλιάδων αλκοτέστ που ανακοινώνει η Τροχαία Αττικής από τον Σεπτέμβριο σε επιλεγμένα διαστήματα και για ορισμένα εορταστικά τριήμερα. Η «Εφ.Συν.» τα συνέλεξε και προχώρησε σε μία πρώτη επεξεργασία. Ενδεικτικά, μεταξύ 4 Σεπτεμβρίου 2025 και 23 Μαρτίου καταγράφονται 345.461 αλκοτέστ με 3.955 παραβάσεις (υπερβάσεις του νόμιμου ορίου), χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα ακριβή νούμερα των αλκοτέστ για τα τριήμερα της 28ης Οκτωβρίου, της Καθαράς Δευτέρας και της 25ης Μαρτίου, όπου οι έλεγχοι για κάθε είδους παραβάσεις του ΚΟΚ ήταν αυξημένοι. Μάλιστα, μεταξύ 2025 και 2026 τα αποτελέσματα που δείχνουν υπέρβαση του ορίου μειώθηκαν από το 1,58% στο 0,75%, γεγονός στο οποίο αναφέρθηκε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και δείχνει στατιστικά τουλάχιστον μια αλλαγή νοοτροπίας από πλευράς των οδηγών.

Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην εντατικοποίηση των ελέγχων. Αν και η αυξημένη παρουσία της Τροχαίας λειτουργεί αποτρεπτικά, ρόλο φαίνεται να παίζουν και άλλοι παράγοντες: η μεγαλύτερη κοινωνική ευαισθητοποίηση μετά από σοβαρά τροχαία, η αυστηρότερη αντιμετώπιση από τη Δικαιοσύνη, αλλά και η σταδιακή αλλαγή νοοτροπίας, ιδιαίτερα στους νεότερους οδηγούς. Την ίδια στιγμή, πρακτικοί λόγοι όπως το υψηλό κόστος διασκέδασης ή η ευκολότερη πρόσβαση σε εναλλακτικές μετακινήσεις (π.χ. με την 24ωρη λειτουργία του μετρό) ενδέχεται να περιορίζουν την κατανάλωση αλκοόλ πριν από την οδήγηση. Ωστόσο, η εικόνα δεν επιτρέπει εφησυχασμό: το αλκοόλ εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πρόκλησης τροχαίων, υπενθυμίζοντας ότι η πρόοδος παραμένει εύθραυστη και εξαρτάται από τη συνέχιση μιας πολυεπίπεδης πολιτικής πρόληψης.

Οι προκλήσεις

«Μέχρι το φθινόπωρο θα αποδώσει (σ.σ. η κυβερνητική πολιτική) τέτοια αποτελέσματα που η Ελλάδα πραγματικά θα υπερηφανεύεται ότι σώζονται καθημερινά ζωές και ότι είναι μια ασφαλής χώρα», τόνισε τη Μ. Τρίτη ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, βάζοντας ψηλά τον πήχη. Παρά όμως τα ενθαρρυντικά μηνύματα, ο δρόμος προς τον εκμηδενισμό των κινδύνων παραμένει δύσβατος.

Οι θερινοί μήνες εξακολουθούν να αποτελούν τη «μεγάλη πληγή» για τους ελληνικούς δρόμους. Η κατακόρυφη αύξηση της κινητικότητας και λόγω τουρισμού, σε συνδυασμό με τις υψηλές ταχύτητες και την αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που οδηγεί σε δυσανάλογη αύξηση της επικινδυνότητας. Πρόκειται για μια εποχική έξαρση που δοκιμάζει τις αντοχές του κρατικού μηχανισμού και την οδική συνείδηση των πολιτών.

Η θετική κατεύθυνση των τελευταίων ετών είναι πλέον αδιαμφισβήτητη, όμως το πραγματικό ερώτημα που τίθεται δεν αφορά την αποτελεσματικότητα των μέτρων, αλλά την αντοχή τους στον χρόνο. Η επιτυχία δεν κρίνεται πλέον στα χαρτιά ή στις επίσημες ανακοινώσεις, αλλά στην καθημερινή και αδιάλειπτη εφαρμογή των κανόνων στο πεδίο.

Εξάλλου, για το 2025 η Ελλάδα μετρά 50 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, την ώρα που ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. περιορίζεται στους 43. Η διαφορά αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω παρεμβάσεις, ειδικά σε συγκεκριμένους τομείς όπου η χώρα μας εμφανίζει ιδιαίτερη ευαλωτότητα.

! Χθες το βράδυ η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε και τα στοιχεία των αλκοτέστ για τις μέρες του Πάσχα, από τη Μ. Πέμπτη έως τα ξημερώματα στις 6 π.μ. της Δευτέρας. Επειτα από την πραγματοποίηση 18.651 αλκοτέστ βεβαιώθηκαν 102 παραβάσεις για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ (θετικότητα μόλις 0,5%) και πραγματοποιήθηκαν 4 συλλήψεις.

SOSTE: «Τα τροχαία μπορούν να προληφθούν»

Οπως εξηγεί σε πρόσφατη ανακοίνωσή του ο σύλλογος οικογενειών τροχαίων «SOS Τροχαία Εγκλήματα», η αξιοσημείωτη μείωση των τροχαίων αποδίδεται κυρίως σε αυξημένους ελέγχους και αυστηρότερα μέτρα, αποδεικνύοντας ότι τα τροχαία μπορούν να προληφθούν. Ο σύλλογος μιλά ακόμη για την ανάγκη συνεχούς και όχι αποσπασματικής εφαρμογής των μέτρων οδικής ασφάλειας, όπως και ποινές πέραν των εισπρακτικού χαρακτήρα προστίμων. «Η έστω και πολύ περιορισμένη χρήση του άρθρου 290 Α για την επικίνδυνη οδήγηση και μια σειρά αλλαγές στον ΚΟΚ (μετατροπή σε κακούργημα της εγκατάλειψης θύματος, της πρόκλησης θανάτου ή τραυματισμού από οδηγό χωρίς άδεια, της αναστροφής κ.ά.) αποτέλεσαν τα κύρια σημεία που οδήγησαν στη μείωση των τροχαίων εγκλημάτων. Απαιτείται όμως συνέχιση και ενίσχυση των μέτρων, όπως χαμηλότερα όρια ταχύτητας, αυστηρότεροι έλεγχοι για αλκοόλ και ουσίες, προστασία ευάλωτων χρηστών και αναβάθμιση των υποδομών για να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή», επισημαίνει ο σύλλογος SOSTE.