Παίζουν… μπάλα με 48 εκατ. ευρώ για απλή καταγραφή

Λίγο πριν από τη λήξη των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, ξεκινά τώρα το δεύτερο «πακέτο» πρωτοβάθμιων προσεισμικών ελέγχων που θα πρέπει να γίνουν σε δημόσιες και ιδιωτικές αθλητικές εγκαταστάσεις κάθε μορφής, γήπεδα, κερκίδες, στέγαστρα, πυλώνες φωτισμού, αλλά και «κρίσιμες εν γένει λειτουργίες του ιδιωτικού τομέα».

Η διαδικασία περιγράφεται αναλυτικά σε Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ανάπτυξης, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ενώ η προβλεπόμενη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας φτάνει έως του ποσού των 48 εκατομμυρίων ευρώ. Φορέας Υλοποίησης είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), ενώ την επιστημονική εποπτεία έχει ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ).

Ευρήματα

Ομως, όπως επισημαίνουν μηχανικοί που συμμετέχουν στη διαδικασία των προσεισμικών ελέγχων ή καλούνται να διαχειριστούν τα ευρήματά τους, αυτό που παραμένει άγνωστο είναι το τι γίνεται αφού τελειώσει το πρωτοβάθμιο στάδιο. Αναλυτικότερα:

● Οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι για την ανθεκτικότητα των κτιρίων σε πιθανό σεισμό διενεργούνται εδώ και κάποια χρόνια, ενώ από το 2023 η διαδικασία τυποποιήθηκε με τη δημιουργία πλατφόρμας στην οποία καταγράφονται αναλυτικά τα στοιχεία των ακινήτων που ελέγχονται.

● Σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή τον περασμένο Νοέμβριο ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, είχαν έως τότε γίνει πρωτοβάθμιοι έλεγχοι σε 18.600 δημόσια κτίρια, εκ των οποίων τα 12.700 είναι σχολικές μονάδες.

● Περίπου 2.400 σχολεία χαρακτηρίστηκαν βασικής προτεραιότητας για να υποβληθούν σε δευτεροβάθμιο έλεγχο, ενώ 117 σχολικές μονάδες χρειάζονται άμεσες παρεμβάσεις.

● Κάπου εδώ λήγουν τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία και ξεκινά το… σκοτάδι. Ο πρωτοβάθμιος έλεγχος είναι οπτικός από διπλωματούχους μηχανικούς που έχουν περάσει και κάποια σχετική κατάρτιση. Από τον έλεγχο αυτό, το περισσότερο που μπορεί να προκύψει είναι ένας κατάλογος με τα κτίρια εκείνα που μπαίνουν σε προτεραιότητα για δευτεροβάθμιο έλεγχο.

● Θεωρητικά, είναι ο ΟΑΣΠ εκείνος που θα αξιολογήσει τα ευρήματα του πρωτοβάθμιου ελέγχου και θα πρέπει να ζητήσει δευτεροβάθμιο ή τριτοβάθμιο έλεγχο. Ομως, η διαδικασία που οργανώθηκε έως τώρα με πιστοποιημένους μηχανικούς-ελεγκτές, ειδικές αμοιβές και πλατφόρμα ανάρτησης των στοιχείων αφορά μόνο τον πρωτοβάθμιο.

● Το αποτέλεσμα είναι η όλη διαδικασία να καταλήγει σε μια απλή καταγραφή και η ευθύνη να βαραίνει στη συνέχεια τον «ιδιοκτήτη» κάθε ακινήτου, τον τοπικό δήμο για τα σχολεία, το υπουργείο Υγείας για τα νοσοκομεία κ.ο.κ. Οι περισσότεροι δήμοι δεν έχουν πόρους για να προχωρήσουν σε περαιτέρω ελέγχους. Ωστόσο, υπάρχουν δήμοι που πήραν την πρωτοβουλία να πραγματοποιήσουν δευτεροβάθμιο έλεγχο ειδικά σε περιπτώσεις που είχαν εξασφαλίσει χρηματοδοτικά κονδύλια και η απορρόφηση προϋποθέτει μελέτες στατικότητας ή τακτοποίηση αυθαιρέτων.

● Εν πάση περιπτώσει, οι πρωτοβάθμιοι έλεγχοι σε σχολεία και νοσοκομεία υποτίθεται πως έχουν ολοκληρωθεί, αλλά παρέμενε σε εκκρεμότητα έως τώρα η διεξαγωγή των ελέγχων σε κάθε μορφής αθλητικές εγκαταστάσεις που φιλοξενούν καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους.

● Προκειμένου να ελεγχθούν προσεισμικά οι αθλητικές εγκαταστάσεις, θα πρέπει τα στοιχεία ταυτότητας των κτιρίων (έτος κατασκευής, πολεοδομικός φάκελος, δηλώσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων κ.λπ.) να καταχωριστούν στην πλατφόρμα του ΟΑΣΠ από τους φορείς που έχουν την ευθύνη τους και, κυρίως, τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού που θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).

● Οι έλεγχοι θα διενεργηθούν από μηχανικούς-μέλη του ΤΕΕ που εγγράφονται στο Μητρώο Ελεγκτών και επιλέγονται με κλήρωση. Σύμφωνα με πληροφορίες, για τον έλεγχο στις αθλητικές εγκαταστάσεις έχουν ήδη γίνει κάποια σεμινάρια. Οταν ρωτήσαμε μηχανικό-ελεγκτή αν εκπαιδεύτηκαν για άλλης μορφής εγκαταστάσεις «κρίσιμων λειτουργιών του ιδιωτικού τομέα», όπως αναφέρεται στην υπουργική απόφαση, η απάντηση ήταν αρνητική.

Επόμενα στάδια

● Το ζητούμενο, σύμφωνα με την απόφαση, είναι «ο ταχύς οπτικός μακροσκοπικός έλεγχος που βασίζεται στα εμφανή δομικά στοιχεία του φέροντος οργανισμού και αποτελεί το πρώτο βήμα συλλογής στοιχείων σε μια διαδικασία τριών αλλεπάλληλων φάσεων ελέγχου, η οποία έχει ως στόχο την κατάταξη των κτιρίων και των αθλητικών εγκαταστάσεων που ελέγχονται σε μια σειρά προτεραιότητας ενδεχόμενου μεταγενέστερου ελέγχου ή/και ενίσχυσης». Οπως προαναφέραμε, όμως, για τα επόμενα στάδια δεν υπάρχει οργανωμένη διαδικασία και, με δεδομένη τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, θα είναι δύσκολο να οργανωθεί. Επίσης, η απόφαση δεν αναφέρει ημερομηνία ολοκλήρωσης των ελέγχων, αν και υποτίθεται πως το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται το καλοκαίρι.

● Οι οικονομικές αποζημιώσεις για τους ελεγκτές είναι ικανοποιητικές. Για κτίρια έως 1.000 τετραγωνικά μέτρα, η ελάχιστη αμοιβή είναι 500 ευρώ, για 1000-1.500 τ.μ. είναι 1.000 ευρώ και για μεγαλύτερα 1.350 ευρώ.

● Για έλεγχο στις αθλητικές κερκίδες, η αμοιβή ξεκινά από τα 500 ευρώ για κατασκευές 500 τ.μ. και μπορεί να φτάσει τα 7.000 ευρώ για κερκίδες άνω των 10.000 τετραγωνικών μέτρων.

● Για ελέγχους στα στέγαστρα και επιστεγάσεις αθλητικών εγκαταστάσεων οι αμοιβές ξεκινούν από 500 ευρώ και φτάνουν τα 15.000 ευρώ για κατασκευές άνω των 20.000 τ.μ.