Λεφτά υπάρχουν!

«Δεν υπάρχει ίχνος δημοσιονομικού χώρου από εδώ και πέρα για την περίπτωση των αγροτών. Ανοιχτός διάλογος μπορεί να υπάρχει πάντα, αλλά με ανοιχτούς δρόμους». Αμέτρητες φορές έχουν ακούσει την απάντηση αυτή οι αγροτοκτηνοτρόφοι από κυβερνητικά χείλη, τις τελευταίες ημέρες. Κι όμως, η παραπάνω φράση, σε εισαγωγικά, διατυπώθηκε δύο χρόνια πριν, στις 14 Φεβρουαρίου 2024, στην προηγούμενη κινητοποίηση της υπαίθρου. Την είχε διατυπώσει ένας άλλος υπουργός, στενός φίλος του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος, ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, τότε υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας (στον Σκάι 100,3).

Και σήμερα, όμως, τις ίδιες απαντήσεις παίρνουν αγρότες και κτηνοτρόφοι, τις ίδιες απαντήσεις –πλην σημειακών βελτιώσεων– θα πάρουν αύριο από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο μέγαρο Μαξίμου. Είναι, ωστόσο, έτσι; Είναι, τω όντι, ασφυκτικά τα δημοσιονομικά πλαίσια; Απάντηση: Τόσο οι ίδιοι οι κανόνες του Αναθεωρημένου Συμφώνου Σταθερότητας όσο και τα στοιχεία του προϋπολογισμού δείχνουν ότι η εικόνα αυτή είναι παραπλανητική, το λιγότερο. Απάντηση που έχει προκύψει από τα ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» και του συναδέλφου Πάνου Κοσμά («Ενα μεγάλο ψέμα και δύο κρυφά “μαξιλάρια” στον προϋπολογισμό», φ. 8/9/2025 και «Συμφώνησαν με… την “Εφ.Συν.”», φ. 15/10/2025), ενώ με το ίδιο θέμα έχει αρθρογραφήσει στην εφημερίδα μας ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Νίκος Παππάς («Κόφτης, δημοσιονομικός χώρος, μερίσματα», φ. 16/11/2025). Συμπέρασμα; Ας ξέρουν οι αγρότες, δημοσιονομικός χώρος μπορεί να υπάρξει.

«Κόφτης δαπανών»

Ενόψει της αυριανής κρίσιμης συνάντησης, είναι κρίσιμο να γνωρίζουν οι αγρότες ότι στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ο δημοσιονομικός χώρος δεν είναι σταθερό όριο. Δεν εξαντλείται σε έναν «κόφτη δαπανών», αλλά συνδέεται άμεσα με τα έσοδα. Κρίσιμο ρόλο παίζουν τα Διακριτά Μέτρα Εσόδων (DRM): μόνιμες παρεμβάσεις, δηλαδή, που αυξάνουν τα δημόσια έσοδα και, ταυτόχρονα, αυξάνουν το επιτρεπόμενο όριο δαπανών, χωρίς παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων. Αυτό ακριβώς το κρίσιμο σημείο έχει αναδείξει επανειλημμένα η εφημερίδα μας. Σημείο που έχει αναγκαστεί να παραδεχθεί και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης (Κυρ. Πιερρακάκης και Θ. Πετραλιάς), όταν το θέμα της δυνατότητας δημιουργίας δημοσιονομικού χώρου μέσω DRM τέθηκε επίμονα από τον Ν. Παππά στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι ο χώρος μπορεί να δημιουργηθεί, αλλά αρνείται να το πράξει. Είναι χαρακτηριστικό, μάλιστα, ότι από τρία μόνο DRM μπορεί να προκύψει δημοσιονομικός χώρος άνω των 1,2 δισ. ευρώ ετησίως, και ειδικότερα από:

1. Φορολόγηση μερισμάτων πολύ υψηλών εισοδημάτων: μερίσματα σε εισοδήματα άνω των 700.000 ευρώ φορολογούνται σήμερα με μόλις 5%. Η αναπροσαρμογή της κλίμακας για αυτά τα κλιμάκια μπορεί να αποφέρει 600 εκατ. ευρώ.

2. Εκτακτη εισφορά τραπεζών: ακολουθώντας πρακτικές άλλων κρατών – μελών, δύναται να αποδώσει άνω των 300 εκατ. ευρώ.

3. Φορολόγηση υπερκερδών ενεργειακών εταιρειών και παρόχων ηλεκτρικού ρεύματος: επιπλέον 300 εκατ. ευρώ (και άνω) μπορούν να αντληθούν από τη φορολόγηση των υπερκερδών που προέκυψαν λόγω ακρίβειας και αισχροκέρδειας.

Συνολικά, λοιπόν, 1,2 δισ. ευρώ μπορούν να πέσουν ως όπλο στη συνάντηση του Μαξίμου. Προφανώς όχι από τον κ. Μητσοτάκη αλλά από τους ίδιους τους αγρότες. Ενώ διευκρινίζεται ότι οι έκτακτες (one-off) δαπάνες (όπως αποζημιώσεις για ζωονόσους ή απώλεια εισοδήματος) εξαιρούνται από τον δείκτη καθαρών δαπανών, όπως προβλέπει ρητά το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Οι χώρες της Ε.Ε.

Η δυνατότητα αυτή δεν είναι θεωρητική. Οπως έχει αναδείξει η «Εφημερίδα των Συντακτών», χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης αξιοποίησαν τα DRM, φορολόγησαν τράπεζες και ενέργεια, και χρηματοδότησαν κοινωνικά και παραγωγικά μέτρα χωρίς κυρώσεις από την Κομισιόν. Ο δημοσιονομικός χώρος δημιουργήθηκε πολιτικά.

Πιο συγκεκριμένα:

● Η Αυστρία επιβάλλει εισφορά στις τράπεζες και στις ενεργειακές επιχειρήσεις.

● Η Σλοβενία θεσπίζει εισφορά αλληλεγγύης στις τράπεζες.

● Η Ολλανδία διατηρεί φόρο τραπεζών και προσθέτει εισφορά για μεγάλες επιχειρήσεις.

● Η Ιταλία αυξάνει τη φορολογία τραπεζών κατά 2%.

● Η Λετονία αυξάνει τον φόρο μερισμάτων.

● Η Ιρλανδία παρατείνει την τραπεζική εισφορά έως και το 2026.

Εν κατακλείδι, η άρνηση αξιοποίησης της δυνατότητας δεν προκύπτει από τους κανόνες της Ε.Ε., αλλά από την πολιτική επιλογή να μην φορολογηθούν υπερκέρδη και πολύ υψηλά εισοδήματα. Και αυτή είναι μια επιλογή που πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από τεχνικά προσχήματα…

Με δύναμη από τα Μάλγαρα για τη Mercosur

Στο μπλόκο των Μαλγάρων επικρατεί δυσπιστία για τη συνάντηση της Τρίτης, αφού η συμφωνία της Mercosur επηρεάζει ιδιαίτερα τα αγροτικά προϊόντα που παράγονται στην πεδιάδα της Δυτικής Θεσσαλονίκης – ουσιαστικά τον μεγαλύτερο ορυζώνα της χώρας. Το ρύζι είναι ένα από τα αγροτικά προϊόντα που θα εισάγονται πλέον αδασμολόγητα στην Ευρωπαϊκή Ενωση με αποτέλεσμα να επηρεάζεται προς τα κάτω η τιμή για τους παραγωγούς.

Η ψήφιση της Mercosur από την ελληνική κυβέρνηση βαραίνει το κλίμα της συνάντησης με τον πρωθυπουργό, του οποίου η αξιοπιστία απέναντι στον πρωτογενή τομέα φαίνεται να έχει κλονιστεί αφού οι αγρότες ζητούν την τήρηση πρακτικών για τα όσα πρόκειται να ειπωθούν.

«Η Mercosur ήταν κυρίαρχο θέμα και η κόκκινη γραμμή για να πάμε σε διάλογο, γιατί η πλειονότητα των αγροτών έλεγε να μην πάμε μετά την υπογραφή. Δεν είχαμε καμία δουλειά να πάμε, αλλά επικράτησε σύνεση στο να πάμε και να τα πούμε, να θέσουμε την κυβέρνηση προ των ευθυνών της» ανέφερε χαρακτηριστικά ο «γαλάζιος» αγροτοσυνδικαλιστής, Κώστας Ανεστίδης – ηγετική φυσιογνωμία του μπλόκου των Μαλγάρων και ένας εκ των πέντε από τη βόρεια Ελλάδα που θα την εκπροσωπήσουν στη συνάντηση με Μητσοτάκη.

Από την πλευρά τους οι αγρότες της βόρειας Ελλάδας εμφανίζονται συνεπείς στις δεσμεύσεις τους για διάλογο με τους δρόμους ανοιχτούς. Ετσι κατά περίπτωση από το βράδυ της Παρασκευής και το πρωί του Σαββάτου είναι ανοιχτά όλα τα μπλόκα των εθνικών οδών και τα τελωνεία.

Εύζωνοι, Νίκη, Εξοχή και Προμαχώνας παραμένουν ανοιχτά.

Σε ό,τι αφορά την εθνική οδό, στο ύψος των Μαλγάρων, παραμένει ανοιχτή η διέλευση των οχημάτων σε δύο λωρίδες προς Αθήνα και τρεις προς Θεσσαλονίκη.

Ανοιχτό είναι και το Δερβένι, όπως και η παλαιά εθνική οδός Θεσσαλονίκης – Εδεσσας, ενώ και στη Χαλκιδική, όπου στήθηκε το μπλόκο στη Νέα Τρίγλια, η διέλευση στον δρόμο της Θεσσαλονίκης – Νέων Μουδανιών γίνεται απρόσκοπτα.

Αύριο στο Μαξίμου έπειτα από 45 μέρες στα αγροτικά μπλόκα

Με σχετικά χαμηλές προσδοκίες και διάθεση για νέα κλιμάκωση προσέρχονται στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό δύο επιτροπές • Η μία θα προέρχεται από τα μπλόκα όλης της Ελλάδας και η άλλη θα εκπροσωπήσει τους κτηνοτρόφους και τον υπόλοιπο πρωτογενή τομέα

Στη σκιά της ψήφισης της συμφωνίας Mercosur και της τραγικής είδησης της αυτοκτονίας του 53χρονου κτηνοτρόφου στην Πιερία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο η πανελλαδική συνάντηση εκπροσώπων 57 μπλόκων στη Νίκαια της Λάρισας. Μετά από συζητήσεις περίπου 3 ωρών η άποψη που επικράτησε ήταν να συγκροτηθούν δύο αντιπροσωπευτικές επιτροπές που θα συναντηθούν αύριο το μεσημέρι με τον πρωθυπουργό στο Μαξίμου. Η μία επιτροπή θα αποτελείται από 25 άτομα προερχόμενα από όλα τα μπλόκα της Ελλάδας που συμμετέχουν στην Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων (ΠΕΜ) με την εκπροσώπηση και της Κρήτης, αν και σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές από το Μαξίμου θέλουν να αποτελείται το πολύ από 20 άτομα. Η δεύτερη επιτροπή αποτελείται από 10 άτομα με τη συμμετοχή κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων και αλιέων, που θέλουν να εκθέσουν τα ιδιαίτερα προβλήματα των κλάδων τους στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η άποψη που κυριάρχησε στη συνάντηση της Νίκαιας ήταν να πραγματοποιηθεί ο διάλογος με στόχο μετά από περισσότερες από 40 μέρες κινητοποιήσεων να μη βρίσκονται οι παραγωγοί απέναντι από την κοινωνία, ωστόσο τα τρακτέρ παραμένουν στους δρόμους. «Εάν δεν υπάρξουν κάποιες επιπλέον παροχές ή ρυθμίσεις, βλέπω να συνεχίζουν ή να κλιμακώνουν τα μπλόκα. Βλέπουμε ανθρώπους να έρχονται ακόμα και αυτές τις μέρες. Το πρόβλημα είναι και με τη συμφωνία Mercosur, να δούμε εάν θα πει και γι’ αυτό ο πρωθυπουργός. Εάν έρχονται διάφορα προϊόντα απέξω σε χαμηλότερες τιμές πώς θα τα ανταγωνιστούν τα δικά μας που έχουν και υψηλότερο κόστος παραγωγής;» λέει στην «Εφ.Συν.» αγρότης που συμμετείχε στη συνάντηση.

Η συμφωνία Mercosur μπήκε στην εξίσωση, αν και δεν είχε συμπεριληφθεί τόσο δυναμικά στα αρχικά αιτήματα. Συνδικαλιστές μάλιστα όπως ο Κώστας Ανεστίδης κατήγγειλαν τη στάση της κυβέρνησης για τη Mercosur, ειδικά το ότι έδωσε θετική ψήφο πριν μιλήσει με τους εκπροσώπους των αγροτών. Οπως γράψαμε άλλωστε το Σάββατο, οι συνέπειες της εμπορικής συμφωνίας με τα κράτη της Λατινικής Αμερικής κάθε άλλο παρά αμελητέες θεωρούνται από Ελληνες και Ευρωπαίους αγρότες («Ελλάς-Γαλλία, αγωνία για τη Mercosur», «Εφ.Συν.» 10/1/2026 ).

Αρκετοί ομιλητές εξέφρασαν την πεποίθηση ότι θα παραμείνουν στα μπλόκα γιατί δεν έχει νόημα να επιστρέψουν στις εργασίες τους υπό αυτές τις συνθήκες. Στη διάσκεψη της Νίκαιας υπήρξαν και μειοψηφικές προτάσεις όπως αυτή για τη διεξαγωγή συλλαλητηρίου στην Αθήνα (σε πρώτη φάση όχι με τρακτέρ) ή η πρόταση να μη σταλεί καμία επιτροπή καθώς η κυβέρνηση δεν δείχνει πραγματική διάθεση ικανοποίησης των αγροτικών αιτημάτων. Πολλοί μίλησαν και για τα σενάρια κλιμάκωσης σε περίπτωση που δεν βρεθεί κοινός τόπος με την κυβέρνηση, που περιλαμβάνουν νέο δυναμικό κλείσιμο των εθνικών δρόμων και κρίσιμων υποδομών, πολιορκία κομβικών σημείων της Αθήνας με τρακτέρ και συλλαλητήριο-κατασκήνωση στο Σύνταγμα. Οπως είπε χαρακτηριστικά ο Σωκράτης Αλειφτήρας από τη συντονιστική επιτροπή του μπλόκου της Νίκαιας, δεν θα γίνουν εκπτώσεις στην αξιοπρέπεια του αγροτικού κόσμου.

Ορισμένοι αγροτοσυνδικαλιστές ζητούν πλήρη διαφάνεια στη συνάντηση, ακόμα και κάμερες και δημοσιοποίηση πρακτικών, ώστε να είναι γνωστό τι ακριβώς θα συζητηθεί και ποια είναι η θέση της κάθε πλευράς. Οπως είπε το Σάββατο ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων ν. Λάρισας, Ρίζος Μαρούδας: «Ζητάμε και σε αυτή τη συνάντηση, εμείς δεν φοβόμαστε, να υπάρχει και δημοσιοποίηση. Να υπάρχουν, να κρατηθούν και τα πρακτικά από αυτή τη συνάντηση που θα κάνουμε, ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια για το τι έχει συζητηθεί με την κυβέρνηση. Για να υπάρχει και το τι έχει ειπωθεί από την κάθε πλευρά». Πρόσθεσε μάλιστα ότι σε περίπτωση που δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματα και δεν δοθούν ανάσες στον αγροτικό κόσμο θα συνεχιστούν αποφασιστικά οι μεγάλες κινητοποιήσεις.

Συγκέντρωση στήριξης των αγροτών στο Σύνταγμα

Εργαζόμενοι, συλλογικοί φορείς και οργανώσεις της Αριστεράς εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στον αγώνα των αγροτών πραγματοποιώντας χθες το μεσημέρι συγκέντρωση και πορεία στο κέντρο της Αθήνας. Η κινητοποίηση ξεκίνησε με συγκέντρωση έξω από τη Βουλή στις 12 το μεσημέρι και ακολούθησε πορεία με κατάληξη τα γραφεία της Ε.Ε. στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας.

Οπως ανέφεραν, στηρίζουν τα αιτήματα των αγροτών για την κάλυψη των αναγκών τους και για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και εργασίας. Παράλληλα επισήμαναν ότι ο αγώνας αυτός μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για την κινητοποίηση εργαζομένων και νεολαίας ασκώντας πίεση στην κυβέρνηση, την οποία κατηγορούν για προκλητική στάση απέναντι στην κοινωνία. Στα πανό που κρατούσαν οι διαδηλωτές κυριαρχούσε το σύνθημα «Κοινός αγώνας αγροτών – εργαζομένων». Οπως επισημαίνεται μεταξύ άλλων στην κοινή ανακοίνωση σωματείων, συλλογικοτήτων και οργανώσεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς: «Οι εργαζόμενοι είναι με τους αγρότες και οι αγρότες με τους εργαζόμενους. Τώρα πρέπει να περάσουμε από την αλληλεγγύη στον κοινό αγώνα ανατροπής. Να στηθούν παντού μπλόκα απέναντι στην αντιλαϊκή πολιτική. Ηρθε η ώρα να πάρουμε οι ίδιοι τη ζωή μας στα τίμια χέρια μας».