Τον περασμένο Ιούλιο η «Εφ.Συν.» κατέγραψε τις πρώτες τραγικές συνέπειες από την κατάργηση του αυτοδιοίκητου του ΚΕΘΕΑ μετά τον νόμο της Ν.Δ. που δημιούργησε τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων («Kυβερνητικό πογκρόμ διάλυσης της δημόσιας απεξάρτησης στη χώρα», 9/7/2025). Το μενού περιλάμβανε: συγχωνεύσεις μονάδων, βίαιες μετακινήσεις προσωπικού, κέντρα πρόληψης και εκατοντάδες κοινότητες στο περιθώριο, τμήματα επανένταξης να βρίσκονται στον αέρα, επικίνδυνη αλλαγή θεραπευτικού μοντέλου.
Εχουν περάσει έξι μήνες και η κρίση στη δημόσια απεξάρτηση όχι μόνο δεν εκτονώθηκε, αλλά αποτυπώνεται πλέον και στις δικαστικές αίθουσες. Εκεί όπου οι εργαζόμενοι, αντιμέτωποι με έναν διοικητικό μηχανισμό που λειτουργεί χωρίς φραγμούς και λογοδοσία, αναγκάζονται να προσφεύγουν για να προστατεύσουν όχι μόνο τα εργασιακά τους δικαιώματα, αλλά και την ίδια τη θεραπευτική λειτουργία των δομών.
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη συνιστά μια μικρή αλλά αποκαλυπτική νίκη: δύο δικαστικές αποφάσεις υποχρέωσαν τελικά τη διοίκηση του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) να επανατοποθετήσει τον διευθυντή Ερευνας στη θέση του μετά από μια καθαρά αυθαίρετη και εκδικητική καθαίρεση. Ο συγκεκριμένος εργαζόμενος, με μακρά προϋπηρεσία, πλούσιο επιστημονικό έργο και ενεργή συμμετοχή ως εμπειρογνώμονας σε εθνικά και διεθνή όργανα, είχε υποβιβαστεί μετά τη συγχώνευση των φορέων απεξάρτησης στον ΕΟΠΑΕ, χωρίς καμία διαδικασία αξιολόγησης, σε θέση απλού υπαλλήλου.
Το δικαστήριο, στο πλαίσιο ασφαλιστικών μέτρων, δεν άφησε κανένα περιθώριο παρερμηνειών: Αποφάνθηκε ότι πρόκειται για βλαπτική μεταβολή και εκδικητική μετακίνηση και διέταξε την τοποθέτηση του εργαζόμενου στη θέση διευθυντή Ερευνας του ΕΟΠΑΕ. Η προσπάθεια της διοίκησης του ΕΟΠΑΕ να ανατρέψει την απόφαση κατέρρευσε, καθώς με δεύτερη δικαστική απόφαση απορρίφθηκε το αίτημά της για ανάκληση των ασφαλιστικών μέτρων.
Πλήγμα για Θεοχάρη
Σύμφωνα με τον σύλλογο εργαζομένων του ΕΟΠΑΕ, οι αποφάσεις αυτές γκρεμίζουν τον πυρήνα της πολιτικής επιχειρηματολογίας του προσωρινού προέδρου του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιου Θεοχάρη, ο οποίος επανειλημμένα έχει υποστηρίξει ότι η σύσταση του νέου οργανισμού τού παρέχει το δικαίωμα να μετακινεί, να καθαιρεί και να τοποθετεί εργαζόμενους κατά βούληση, χωρίς διαδικασίες, αξιολόγηση ή αιτιολόγηση. Πρόκειται για μια δικαστική διάψευση που δεν αφορά ένα πρόσωπο, αλλά αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο άσκησης διοίκησης στον ΕΟΠΑΕ.
Οπως επισημαίνουν οι εργαζόμενοι, η δικαστική δικαίωση «ανοίγει τον δρόμο για την απόσυρση των δύο αποφάσεων με τις οποίες προχώρησε η διοίκηση σε ένα τεράστιο κύμα μετακινήσεων και καθαιρέσεων εργαζομένων σε όλη τη χώρα». Μετακινήσεις που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, διέλυσαν θεραπευτικές ομάδες, διέκοψαν θεραπευτικές σχέσεις και στέρησαν ολόκληρες μονάδες από έμπειρο προσωπικό με άμεσες συνέπειες για εκατοντάδες θεραπευόμενους.
Πριν από τη δικαστική δικαίωση είχε προηγηθεί στις 13 Νοεμβρίου 2025 τηλεοπτική εμφάνιση του προσωρινού προέδρου στον ΣΚΑΪ, ο οποίος προχώρησε σε στοχευμένη επίθεση σε βάρος εργαζομένων και σε βάρος θεραπευτικών προγραμμάτων του πρώην ΚΕΘΕΑ, παρουσιάζοντας μια εντελώς παραπλανητική εικόνα σύμφωνα με την οποία στο ΚΕΘΕΑ εργάζονταν δήθεν υπό τον μανδύα του θεραπευτικού προσωπικού άτομα χωρίς την κατάλληλη ειδίκευση. Ακολούθησαν οργισμένες αντιδράσεις από τους εργαζόμενους, τους θεραπευτές και τους αποφοίτους προγραμμάτων, όπως και από τον Σύλλογο Ελλήνων Κοινωνιολόγων.
Μεταξύ άλλων όλοι θύμισαν την πρωτιά στον πρόσφατο Μαραθώνιο ενός ανθρώπου, του Παναγιώτη Καραΐσκου, που νίκησε την εξάρτηση ολοκληρώνοντας το ίδιο θεραπευτικό πρόγραμμα που στην αναφερόμενη εκπομπή παρουσιάστηκε σαν «φυλακή».
Στη συνέχεια, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ., επιδόθηκε στις 20 Νοεμβρίου εξώδικο του Συλλόγου Εργαζομένων στον ΕΟΠΑΕ, στον πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιο Θεοχάρη, με κοινοποίηση στον υπουργό Υγείας.
Στο εξώδικο όχι απλώς αποδομούνται ένας προς ένας όλοι οι ισχυρισμοί του φιλοκυβερνητικού προέδρου, αλλά γίνεται λόγος και για σοβαρές καταγγελίες «για συμπεριφορές εκφοβισμού της διοίκησης προς εργαζόμενους του ΕΟΠΑΕ, προερχόμενους από όλους τους συγχωνευμένους φορείς (ΟΚΑΝΑ, ΚΕΘΕΑ, 18 ΑΝΩ, ΑΡΓΩ κ.λπ.)», για «ύφος απαξιωτικό και εκφοβιστικό, φωνάζοντας και απειλώντας με πειθαρχικά μέτρα εργαζόμενους που απλώς διατύπωναν τη γνώμη τους ή κατέθεταν την εμπειρία τους» κ.ά.
Απόφοιτοι θεραπευτικών κοινοτήτων: «Η αυθαιρεσία διαλύει τη θεραπεία»
Σε αυτό το τοπίο διοικητικού αυταρχισμού οι ίδιοι οι απόφοιτοι κοινοτήτων επιμένουν ότι η κρίση δεν είναι αφηρημένη. Είναι καθημερινή και βιωματική. Στις παρεμβάσεις τους καταγγέλλουν ότι η θεραπεία μετατρέπεται σε παράπλευρη απώλεια μιας πολιτικής επίδειξης ισχύος. Οι απόφοιτοι των θεραπευτικών κοινοτήτων του ΚΕΘΕΑ σημειώνουν ότι «το ΚΕΘΕΑ έσωσε τόσο τις ζωές μας όσο και εκείνες των οικογενειών μας. Μόνο ευγνωμοσύνη μπορούμε να εκφράσουμε στους ανθρώπους του και στις θεραπευτικές του μεθόδους. […] Οι αναφορές που παρουσιάζουν τις κοινότητες ως χώρους κακομεταχείρισης δεν ανταποκρίνονται σε όσα ζήσαμε.
»Η θεραπεία δεν ήταν ούτε τιμωρητική ούτε σαδιστική. Ηταν όμως απαιτητική, δύσκολη, ενίοτε σκληρή, πάντα όμως μέσα σε ένα σταθερό, ασφαλές και ξεκάθαρο πλαίσιο – όπως είναι κάθε σοβαρή προσπάθεια απεξάρτησης. […] Πολλοί από εμάς είχαμε δοκιμάσει πολλές και διαφορετικές μορφές θεραπείας (εντός και εκτός εισαγωγικών) πριν χτυπήσουμε την πόρτα του ΚΕΘΕΑ: αποτυχημένες προσπάθειες αυτοΐασης, προγράμματα υποκατάστασης, ιδιωτικές κλινικές αποτοξίνωσης ή απεθισμού (οι οποίες -αξίζει να σημειωθεί- με το πέρας της σύντομης παραμονής μας, μας παρέπεμπαν σε προγράμματα δημόσιας και στεγνής απεξάρτησης για να συνεχίσουμε τη θεραπεία μας) ή ιδιώτες ψυχιάτρους με εύκολες λύσεις και περισσότερα φάρμακα. Με πλήρη επίγνωση λέμε πως το μοντέλο θεραπείας του ΚΕΘΕΑ υπήρξε για εμάς και εκπροσωπεί ακόμα τη μοναδική ολοκληρωμένη και αξιοπρεπή λύση για ουσιαστική απεξάρτηση».
Στα τέλη του Νοεμβρίου συνέβη κάτι εξίσου πρωτοφανές: ο ΕΟΠΑΕ απαγόρευσε στα μέλη του Συλλόγου Οικογένειας ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ να επισκεφτούν τη Θεραπευτική Κοινότητα του πρώην ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ με απόφαση της προϊσταμένης της Διεύθυνσης Θεραπείας (Σ.Χ.) και μάλιστα την ημέρα εορτασμού των 42 χρόνων από τη δημιουργία του προγράμματος.
Eν τω μεταξύ στον ΕΟΠΑΕ δύο κρίσιμες Διευθύνσεις, των Σωφρονιστικών Ιδρυμάτων και των Φαρμακευτικών Προγραμμάτων, παραμένουν ακάλυπτες αυτοτελώς, παρά το γεγονός ότι η στελέχωσή τους προβλεπόταν ρητά από τον ιδρυτικό νόμο του οργανισμού.
Παρά τη σοβαρότητα των αλλεπάλληλων καταγγελιών η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας παραμένει απούσα. Το ερώτημα τίθεται ευθέως από τους εργαζόμενους: «Θα αφήνουν έναν άνθρωπο που δεν διαθέτει την αναγκαία επιστημονική και διοικητική επάρκεια να “παίζει” με τις υπηρεσίες απεξάρτησης, ευτελίζοντας και τον ρόλο του Εθνικού Συντονιστή για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων; Πότε η ηγεσία του υπουργείου Υγείας και η κυβέρνηση θα τοποθετηθούν επιτέλους για την έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της πρόληψης και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων;» Μπορεί ο υπουργός Υγείας να επιλέγει να μη βγαίνει μπροστά με θέρμη, ωστόσο οι προθέσεις του δύσκολα κρύβονται: δεν έχουν περάσει εξάλλου πολλοί μήνες από τη δημοσιοποίηση προωθητικού βίντεο στο οποίο ο υπουργός Αδωνις Γεωργιάδης διαφήμιζε ανερυθρίαστα την πρώτη ιδιωτική μονάδα απεξάρτησης…
-320x213.jpg)
