ΛΑΡΙΣΑ, Αποστολή
Πίσω από τα μπλόκα, που θα συνεχιστούν και τις μέρες των γιορτών, και τα γνωστά, συχνά διαχρονικά, αιτήματα των αγροτών και των κτηνοτρόφων, που πλέον διατυπώνονται σε δραματικούς υπαρξιακούς τόνους, βρίσκονται οικογένειες και παραδόσεις πολλών δεκαετιών. Συχνά τρεις ή τέσσερις γενιές στο χωράφι, με τα νεότερα μέλη να σκέφτονται να σπάσουν την αλυσίδα καθώς βλέπουν μπροστά τους μόνο αδιέξοδα και όχι προοπτική για τον πρωτογενή τομέα.
Μια τέτοια περίπτωση είναι η οικογένεια του Βαγγέλη Παναγιώτου, αντιπροέδρου του Συνεταιρισμού Αγροτών Θεσσαλίας, ΘΕΣγη. Το τρακτέρ τους, χρώματος ανοιχτού πράσινου με μαύρες και ελληνικές σημαίες, ξεχωρίζει σε κάθε δράση των φετινών κινητοποιήσεων δίνοντας δυναμικό «παρών» από την πρώτη μέρα και το στήσιμο του μπλόκου στον κόμβο της Νίκαιας.
Συναντήσαμε τον Βαγγέλη Παναγιώτου και τον ανιψιό του, Αχιλλέα Παναγιώτου, αρκετές φορές στο μπλόκο και στη συνέλευση της Νίκαιας, στη διαμαρτυρία με σανό στα γραφεία των τοπικών βουλευτών της Ν.Δ. την περασμένη εβδομάδα, αλλά και την περασμένη Δευτέρα στα δικαστήρια της Λάρισας όπου ήρθαν για συμπαράσταση στους δύο συλληφθέντες αγρότες για τα επεισόδια στις 30 Νοεμβρίου. «Δεν μπορεί να είμαστε 10 μήνες μέσα στο χωράφι, μέσα στη λάσπη και να έρχονται κάποιοι έξυπνοι οι οποίοι συμπληρώνοντας κάποια χαρτιά που να λένε έχουν Χ στρέμματα ή ζώα να παίρνουν επιδοτήσεις που εμείς δεν θα δούμε ούτε σε 10 γενιές. Πρέπει να μάθουμε τα ονόματα, ποιοι είναι όλοι αυτοί» μας λένε, περιμένοντας ο όποιος διάλογος, που πρέπει αργά ή γρήγορα να ξεκινήσει με την κυβέρνηση, να φέρει αποτελέσματα καθώς το μέλλον είναι αβέβαιο.
«Θέλουμε να μάθουμε ποιοι είναι αυτοί που πλούτισαν αδικαιολόγητα»
Βαγγέλης Παναγιώτου, 59 ετών
Οι αλλαγές στην ΚΑΠ έχουν ήδη στερήσει σημαντικά χρήματα από τους παλιότερους αγρότες όπως ο Βαγγέλης Παναγιώτου, 59 ετών. «Παλιότερα έπαιρνα από τη βασική ενίσχυση -εάν θυμάμαι καλά- περίπου 27.000 ευρώ. Σήμερα παίρνω 8.000 ευρώ. Πέρα από τις μειώσεις στην ΚΑΠ, κάποια από αυτά τα χρήματα έμπαιναν στο Εθνικό Απόθεμα για να τα πάρουν οι νέοι αγρότες. Ελα όμως που δεν τα πήραν οι νέοι, αλλά τα πήραν οι… έξυπνοι. Υπάρχει θυμός γιατί επιβιώνουν κάποιοι αεριτζήδες που μας το παίζουν και νοικοκυραίοι. Εγώ έχω 300 στρέμματα και ίσα ίσα μπορώ να ζήσω την οικογένειά μου. Δεν μπορεί να βλέπεις κάποιους άλλους δίπλα κάθε χρόνο να αγοράζουν χωράφια, να αγοράζουν σπίτια, να κάνουν μια ζωή που δεν δικαιολογείται. Αυτά τα πράγματα πρέπει να τελειώσουν» μας λέει.
Οπως μας εξηγεί ο κ. Παναγιώτου, η κατάσταση για αρκετούς παραγωγούς της Θεσσαλίας είναι διπλά προβληματική. Το 2025 καλλιέργησαν για πρώτη φορά μετά τον «Ντάνιελ» και έως σήμερα ζούσαν με τις αποζημιώσεις. Με απλά λόγια μάς περιγράφει τον φαύλο κύκλο που ακόμα βιώνουν: «Δεν έχουν καταβληθεί σε όλους οι αποζημιώσεις για τη φυτική παραγωγή. Υπάρχουν εκκρεμότητες ακόμα. Και φέτος, με τις λίγες καλλιέργειες που είχαμε, επειδή έχουμε κτηνοτροφικά φυτά, όπως το τριφύλλι, δεν καταφέραμε να τις πουλήσουμε γιατί χάθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ζώα λόγω της ευλογιάς. Είχαμε δηλαδή αποθηκευμένα προϊόντα που δεν μπορούσαμε να τα διαθέσουμε, άρα δεν μπορούσαμε να τα ρευστοποιήσουμε για να αντεπεξέλθουμε κι εμείς στις υποχρεώσεις μας. Και τώρα θα πουλήσουμε με χαμηλότερη τιμή γιατί υπάρχει πτώση της ζήτησης. Δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει ενώ προσπαθείς να βγάλεις όγκους και ποιοτικά προϊόντα».
Ο γιος του Αχιλλέας είναι 16 ετών και μαθητής της Β’ Λυκείου. Σκέφτεται να σπουδάσει οικονομικά και δεν ξέρει εάν θέλει κάποια στιγμή να στραφεί στο οικογενειακό επάγγελμα ακριβώς λόγω της κατάστασης που διαμορφώνεται. «Μόνο για το παιδί τα έξοδα που έχουμε για σχολεία-φροντιστήρια κτλ είναι κοντά στα 800-1.000 ευρώ τον μήνα. Με την ακρίβεια όλοι βιώνουμε την κατάσταση και εμείς μειώνουμε όσα περιττά έξοδα μπορούμε ή είμαστε χρεωμένοι και ελπίζουμε να αρχίσουμε να μπαίνουμε ξανά κανονικά στην παραγωγή. Πολλοί συνάδελφοι καλλιεργητές είναι τόσο χρεωμένοι που δεν μπορούν να αγοράσουν εφόδια κτλ γιατί έχουν ξεπεράσει όλα τα όρια πίστωσης. Αυτοί δεν μπορούν τώρα να καλλιεργήσουν για την επόμενη χρονιά» συνεχίζει ο Βαγγέλης Παναγιώτου.
«Χρωστάς και σε δείχνουν. Βασικά πλέον δεν σε δείχνουν, γιατί πιο πολλοί χρωστάνε»
Αχιλλέας Παναγιώτου, 31 ετών
Στο πλευρό του Βαγγέλη αυτή τη στιγμή βρίσκεται ο ανιψιός του, Αχιλλέας κι αυτός, νέος αγρότης, 31 ετών. Οπως μας λέει, ευτυχώς ακόμα δεν έχει οικογένεια γιατί δεν θα μπορούσε να τη ζήσει. «Τίποτα, είμαστε δουλειά-σπίτι, σπίτι-δουλειά μόνο. Γιατί μόνο υποχρεώσεις είμαστε. Δεν μας φτάνουν τα λεφτά πλέον για να κάνουμε κάτι παραπάνω. Περιμένουμε και δεν κάνουμε έξοδα, καθόμαστε μέσα σε ένα σπίτι, κοιτάμε να φέρουμε τα βασικά πράγματα, να έχουμε να τρώμε, μέχρι εκεί» τονίζει στην «Εφ.Συν.» περιγράφοντας τη δύσκολη καθημερινότητα που αντιμετωπίζει. Με τις καθυστερήσεις των επιδοτήσεων ο Αχιλλέας νιώθει ότι βρίσκεται όχι στο μηδέν, αλλά υπό το μηδέν. «Μέχρι και στα βενζινάδικα χρωστάμε για το πετρέλαιο. Χρωστάς και σε δείχνουν. Βασικά πλέον δεν σε δείχνουν, γιατί πιο πολλοί είναι αυτοί που χρωστάνε. Το είπε και ο συνάδελφος που έχει το δικαστήριο: ‘’Χρωστάω παντού’’ φώναζε» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Για τον Αχιλλέα όλος ο κύκλος της οικονομίας στις περιοχές της Θεσσαλίας έχει σταματήσει. Και όχι μόνο στους κλάδους που ασχολούνται με τα γεωργικά προϊόντα και εφόδια: «Πέρασα πριν από κάτι φίλους μου στη Λάρισα. Ο ένας έχει χρυσοχοείο και ο άλλος πουλάει ρούχα. ‘’Μην κάνετε πίσω, μη σταματήσετε’’ μας λέει. Πολλά καφέ και εστιατόρια στη Λάρισα είναι άδεια. Εχουμε νεκρώσει. Συνάδελφοι μου λένε ότι δεν έχουν πολλές φορές να ψωνίσουν τα βασικά» επισημαίνει ο Αχιλλέας, με την ίδια διαπίστωση να έρχεται και από συζητήσεις μας με πολλούς ανθρώπους αυτές τις μέρες στη Λάρισα.
Τον ρωτάμε ποιο είναι το μέλλον ή αν σκέφτεται να τα παρατήσει: «Αν συνεχίσει αυτή η κατάσταση, συνεχίσουν τέτοιες χρονιές, το σκεφτόμαστε να φύγουμε, αν και είμαι νέος αγρότης. Βέβαια να πεις σταματάω δεν είναι τόσο απλό και να πουλήσεις μηχανήματα που έχεις κάνει επενδύσεις, χωράφια. Η κυβέρνηση μας έχει υπαλλήλους στα δικά μας χωράφια. Δουλεύουμε τσάμπα, ούτε για το μεροκάματο. Δεν μιλάμε για επιχειρηματικό κέρδος, εδώ δεν μένει μεροκάματο» καταλήγει.
«Είμαι περήφανο μέλος αγροτικής οικογένειας, αλλά με εμποδίζουν να ασχοληθώ με αυτό που αγαπάω»
Αχιλλέας Παναγιώτου, 16 ετών
Για το τέλος αφήσαμε την πολύ νέα γενιά. Ο Αχιλλέας θα μπορούσε να γίνει αγρότης 4ης ή 5ης γενιάς, όμως η εικόνα που βλέπει σήμερα ένας μαθητής Λυκείου είναι αποτρεπτική.
Σκέφτεται να σπουδάσει οικονομικά και δεν ξέρει εάν τελικά θα επιστρέψει στον πρωτογενή τομέα ή όχι. «Είμαι περήφανος που είμαι μέλος αγροτικής οικογένειας και στηρίζω τις κινητοποιήσεις μέχρι τέλους. Βλέπω μια μεγάλη δυσκολία που με εμποδίζει να ασχοληθώ με αυτό στο μέλλον, παρ’ όλο που το αγαπάω πάρα πολύ. Και πολλοί συμμαθητές μου από αγροτικές οικογένειες θέλουν να ασχοληθούν, αλλά έχουν ακριβώς τους ίδιους προβληματισμούς. Κάποια σχολεία, όχι το δικό μου, έκαναν καταλήψεις και βρέθηκαν δίπλα στους αγρότες» τονίζει στην «Εφ.Συν.», ζητώντας από το κράτος πολιτικές για να επιβιώσει ο πρωτογενής τομέας που για τον νεαρό Αχιλλέα εξακολουθεί να είναι το μέλλον της χώρας.
