Τάξη στο αχαρτογράφητο τοπίο με τα ηλεκτρικά πατίνια φιλοδοξεί να βάλει ο Δήμος Αθηναίων. Η νέα τάση με τα μικρά ηλεκτρικά οχήματα τείνει να γίνει αρκετά δημοφιλής, προκαλώντας όμως ουκ ολίγα προβλήματα. Οχι μόνο αναφορικά με τις σχέσεις των συγκεκριμένων μέσων μικροκινητικότητας με άλλα οχήματα, όπως αυτοκίνητα και δίκυκλα. Το φαινόμενο της άναρχης στάθμευσής τους προκαλεί τριβές με τους πεζούς, οι οποίοι αισθάνονται ότι τα ηλεκτρικά πατίνια έρχονται να τους αφαιρέσουν ζωτικό χώρο σε πεζοδρόμια και πεζοδρόμους.
Επειτα από δύο γύρους εξαντλητικής διαβούλευσης ο Δήμος Αθηναίων έχει συντάξει το πρώτο του κανονιστικό πλαίσιο για την κυκλοφορία και τη στάθμευση των ηλεκτρικών πατινιών. Ο κανονισμός επιδιώκει να θέσει σαφείς κανόνες, να εξασφαλίσει την αρμονική συνύπαρξη όλων των μέσων μετακίνησης και, κατ’ επέκταση, να εντάξει τη μικροκινητικότητα στην καθημερινότητα της πόλης, με προτεραιότητα στην ασφάλεια και στον σεβασμό του δημόσιου χώρου.
Προσδιορίζονται ειδικοί χώροι στάθμευσης για τα πατίνια των 4 εταιρειών που δραστηριοποιούνται στα όρια του Δήμου Αθηναίων. Καθορίζονται περιοχές όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία (και η στάθμευση, βεβαίως) των πατινιών. Επιπλέον, καθορίζονται περιοχές κυκλοφορίας μειωμένης ταχύτητας, όπου τα πατίνια δεν θα μπορούν να αναπτύσσουν ταχύτητες πάνω από 6 χλμ./ώρα (ταχύτητα πεζού).
Η διαβούλευση είχε μεγάλη επιτυχία και κατέληξε να συγκεντρώνει μόνο λίγα σχόλια, γεγονός που καταδεικνύει ότι «βρέθηκε η χρυσή τομή», όπως σχολιάζει στην «Εφ.Συν.» η αντιδήμαρχος Αστικής Αναζωογόνησης και Ανθεκτικότητας, Μάρω Ευαγγελίδου, ανάμεσα σε προτάσεις για πλήρη απαγόρευση και πλήρη απελευθέρωση των πατινιών. Με το νέο πλαίσιο ο Δήμος Αθηναίων προσφέρει στις εταιρείες ένα σύνολο 1.574 θέσεων στάθμευσης, σε 124 χώρους στάθμευσης που κατανέμονται στις 7 δημοτικές κοινότητες. Προφανώς, μεγαλύτερο «μερίδιο» εντοπίζεται στην 1η δημοτική κοινότητα (κέντρο) με 516 θέσεις σε 36 χώρους στάθμευσης (33% συνολικών θέσεων). Πρόκειται για θέσεις σε δημόσιο χώρο, με τον δήμο ουσιαστικά να λέει «αυτό μπορώ να προσφέρω και… μέχρι εκεί». Κανένα άλλο σημείο κοινόχρηστου χώρου δεν θα μπορεί να καταλαμβάνει η στάθμευση των ηλεκτρικών πατινιών. Βέβαια, οι εταιρείες μπορούν να αναζητήσουν και να νοικιάσουν ιδιωτικούς χώρους.
Πεζόδρομοι
Επελέγη επίσης η πλήρης απαγόρευση της κυκλοφορίας των ηλεκτρικών πατινιών σε όλη την περιοχή του ιστορικού κέντρου και γύρω από την Ακρόπολη, σε άλση και πάρκα της Αθήνας. Επίσης, υπό τον κίνδυνο να αλλοιωθούν η φυσιογνωμία και η εικόνα τους, επελέγη να μην προβλεφθούν χώροι στάθμευσης σε σημεία της πόλης όπως στην Πανεπιστημίου μπροστά από την Αθηναϊκή Τριλογία. Στην περιοχή του Ψυρρή και στον πεζόδρομο του Κεραμεικού, τα πατίνια δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα 6 χλμ./ώρα. Αυτό θα είναι επίσης το ανώτατο όριο ταχύτητας σε όλους τους πεζοδρόμους και τις πλατείες. Στα πεζοδρόμια δεν θα επιτρέπεται η κίνηση των ηλεκτρικών πατινιών – ο χρήστης θα μπορεί μόνο να τα κινεί πλάι του καθώς περπατά. Θα απαγορεύεται επίσης η κυκλοφορία των ηλεκτρικών πατινιών σε όλους τους δρόμους με επιτρεπόμενη ταχύτητα μεγαλύτερη των 50 χλμ./ώρα για τα υπόλοιπα οχήματα.
Οι εταιρείες θα καταβάλλουν ετήσιο αντίτιμο στον δήμο, που κυμαίνεται από τα 60 ευρώ/θέση (σε περιοχές όπως τα Πατήσια και τα Σεπόλια) έως τα 120 ευρώ/θέση (Σύνταγμα, Παγκράτι κ.α.), ενώ θα αναλάβουν και τη συντήρηση (π.χ. βάψιμο και καθαρισμός) των χώρων στάθμευσης. Ολες θα κληθούν να λάβουν αδειοδότηση για τη χρήση των θέσεων, καταθέτοντας ένα σύνολο δικαιολογητικών. Εάν δεν τηρούν τα συμφωνηθέντα, ελλοχεύει ο κίνδυνος ανάκλησης της άδειας. Οι αιτήσεις θα αξιολογούνται κάθε έτος. Μια εταιρεία θα μπορεί να διεκδικήσει έως τα 2/5 των θέσεων στάθμευσης ανά ζώνη (π.χ. αν μια ζώνη έχει 10 θέσεις στάθμευσης, μια εταιρεία μπορεί να πάρει 4 θέσεις το μέγιστο).
Η κυκλοφορία των ηλεκτρικών πατινιών θα διέπεται από όλες τις προβλέψεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, οι οποίες ενσωματώνονται στην κανονιστική. Ελεγχοι θα γίνονται τόσο από τη δημοτική αστυνομία όσο και από την Τροχαία. Ο δήμος θα παρακολουθεί σε ζωντανό χρόνο τα σημεία όπου βρίσκονται τα ηλεκτρικά πατίνια με ειδικό λογισμικό που θα αναπτύξει σε συνεργασία με τη δημοτική εταιρεία «ΔΑΕΜ Α.Ε. ΟΤΑ». Οι εταιρείες θα υποχρεωθούν να σημάνουν τα ηλεκτρικά πατίνια με μοναδικό σειριακό αριθμό. Με βάση τον σειριακό αριθμό θα κόβονται κλήσεις σε περίπτωση παράβασης.
Θα καταφέρει, άραγε, ο νέος κανονισμός να εξαλείψει το φαινόμενο με τα παρατημένα πατίνια σε πεζοδρόμια των αθηναϊκών γειτονιών; Κάποιες εταιρείες έχουν πει στις δημοτικές υπηρεσίες ότι μπορούν να θέσουν περιορισμούς, όπως το να μην αφήνουν τον αναβάτη να ξεχρεώνει εάν δεν επιστρέψει το πατίνι στο προκαθορισμένο σημείο στάθμευσης ή να θέτουν «απαγορευτικό» στο να ξεπεράσει το πατίνι την προκαθορισμένη ακτίνα μετακίνησης. Σε κάθε περίπτωση, για να διαπιστωθεί το κατά πόσο το νέο κανονιστικό πλαίσιο μπορεί να βάλει μια τάξη, πρέπει να ξεκινήσει να εφαρμόζεται. «Αν δεν ξεκινήσουμε, δεν θα δούμε ποτέ», τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο Κωνσταντίνος Κουρέτας, γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων και μέλος της ομάδας εκπόνησης της σχετικής μελέτης.
Μεγάλο εγχείρημα
«Το μείζον είναι ότι υπάρχει επιτέλους κανονιστική. Πρέπει να γίνει κατανοητό πόσο μεγάλο ήταν αυτό το εγχείρημα, σε μια μεγάλη Αθήνα, με 7 δημοτικές κοινότητες, σαν 7 μικρούς δήμους», προσθέτει ο κ. Κουρέτας και διηγείται: «Η ιστορία έχει ξεκινήσει από πέρυσι, περίπου τέτοια εποχή, όταν ήρθαν στην Αθήνα οι πρώτες εταιρείες χωρίς πρώτα να επικοινωνήσουν με τον δήμο. Εγώ τις έψαξα. Αργότερα επικοινώνησαν και οι επόμενες, εφόσον έμαθαν ότι ο δήμος ψάχνει το θέμα. Μέχρι τότε είχαν δημιουργηθεί “τετελεσμένα”. Εγινε τόσο γρήγορα η “πλημμύρα” των πατινιών…». Εάν επιτευχθεί μια τάξη στην «υπόθεση ηλεκτρικά πατίνια», αυτό -σύμφωνα με τον κ. Κουρέτα- θα βοηθήσει και την ίδια τη μικροκινητικότητα, η οποία θα αποκτήσει κοινωνική αποδοχή, καθώς θα μειωθούν και οι εμπλοκές και οι διαμάχες με τους πεζούς».
Το θέμα είναι εξαρχής πολύπλοκο: τα πατίνια αδειοδοτούνται σαν… προϊόντα, κατά συνέπεια το υπουργείο Ανάπτυξης δεν έχει βάλει κανόνες, ενώ δεν έχουν καν άδεια κυκλοφορίας, ούτε υποχρεούνται να έχουν ασφάλιση, με το υπουργείο Μεταφορών να περιορίζεται στις προβλέψεις του ΚΟΚ, που θέτει κάποιους στοιχειώδεις κανόνες, επισημαίνει η κ. Ευαγγελίδου. «Με την κανονιστική, ο δήμος έκανε το καθήκον του στο σκέλος που του αναλογεί, αδειοδοτώντας θέσεις στάθμευσης και ζητώντας το αντίτιμο που εκτιμά ότι πρέπει να ζητήσει από τις εταιρείες. Πολύ θα ήθελα να αναλογεί μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στον δήμο», τονίζει στην εφημερίδα μας η αντιδήμαρχος Αθηναίων.
Ο νέος κανονισμός υπολογίζεται να τεθεί προς έγκριση στο δημοτικό συμβούλιο που προγραμματίζεται για τις 20 Νοεμβρίου και από εκεί και πέρα θα ξεκινήσει σταδιακά η υλοποίησή του.
