Tις τελευταίες μέρες του Οκτωβρίου στα Γιάννενα, με το που έπεσε λίγο η θερμοκρασία, μύρισαν στην ατμόσφαιρα και τα τζάκια που άναψαν, προμήνυμα ότι και η φετινή χρονιά θα είναι γεμάτη από αιθαλομίχλη όπως σχεδόν όλες οι χρονιές πάνω από μία δεκαετία τώρα. Η αρχή του Οκτωβρίου πάλι ήρθε να επιβεβαιώσει το μέγεθος του προβλήματος της αιθαλομίχλης, την ανάγκη για συντονισμένα μέτρα αντιμετώπισης, αλλά και την έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού. Τα όρια του προβλήματος πλέον είναι ορατά, ορατή όμως δεν είναι η ριζική του αντιμετώπιση.
Η ημερίδα που διοργάνωσε ο Δήμος Ιωαννιτών στις 13 Οκτωβρίου ήταν καθοριστική στην κατάδειξη αυτών των ορίων. Συμμετείχαν σχεδόν όλοι οι φορείς της πόλης μαζί με τον δήμο: από την Περιφέρεια, τους βουλευτές και το Πανεπιστήμιο ώς το ΤΕΕ, τον Ιατρικό Σύλλογο και ειδικούς επιστήμονες και καθηγητές. Το συμπέρασμα ότι υπάρχει πρόβλημα με την αιθαλομίχλη και την επιβάρυνση της δημόσιας υγείας έγινε αδιαμφισβήτητο, ενώ κατατέθηκε και πλέγμα μέτρων.
Σωματίδια
Ως προς τη φύση του προβλήματος, το κύριο είναι η παρουσία αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, αλλά και άλλων ουσιών όπως το βενζοπυρένιο, σε υψηλές συγκεντρώσεις επί πολλές ώρες για πολλές μέρες ειδικά τους χειμερινούς μήνες λόγω και των ιδιαίτερων τοπικών συνθηκών του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων που εγκλωβίζει τους ρύπους. Αποσαφηνίστηκαν επίσης οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, ενώ αναδείχτηκαν και οι κοινωνικές προεκτάσεις, με σημαντικότερη τη σχέση που υπάρχει με την έκρηξη του προβλήματος όταν άλλαξε το ενεργειακό μοντέλο στην πόλη με τη μεγάλη οικονομική κρίση και στη θέση των καυστήρων πετρελαίου μπήκε η αυξημένη καύση βιομάζας (τζάκια, σόμπες κ.λπ.), ενώ διερευνώνται κι άλλες πηγές (κυκλοφοριακό, σκόνη κ.ά.).
Η αιθαλομίχλη είναι συνεπώς ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα του οποίου η αντιμετώπιση απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις κοινωνικές ανισότητες, το αναπτυξιακό μοντέλο, την προστασία του περιβάλλοντος και την πρόληψη στην προστασία της υγείας των ανθρώπων. Το πλαίσιο αυτό δείχνει ότι οι λύσεις δεν μπορεί να είναι απλές διορθώσεις τοπικού χαρακτήρα, ούτε αρκεί η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.
Για τον Δήμο Ιωαννιτών πλέον η διέξοδος απαιτεί την ανάγκη εκπόνησης και εφαρμογής εκ μέρους του κεντρικού κράτους ενός ειδικού σχεδίου για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης με προτεραιότητα για τα Γιάννενα, σε συνδυασμό με τοπικές δράσεις, αλλαγές στη συμπεριφορά των πολιτών καθώς και συνεχή παρακολούθηση του φαινομένου της αιθαλομίχλης.
Παρέμβαση
Οπότε το ερώτημα τι μπορεί να γίνει μετατοπίζεται προς την πλευρά της πολιτείας και τη βούληση της κυβέρνησης για μια ευρύτερη παρέμβαση στο πλαίσιο ενός εθνικού σχεδιασμού.
Στη Βουλή πάντως, στις 17 Οκτωβρίου, σε ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής της Ν.Δ., Γιώργος Αμυράς, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης απάντησε γενικόλογα. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Τσάφος αναφέρθηκε στο κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο, στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» και στον επικείμενο σχεδιασμό του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και στη δεύτερη απάντησή του μίλησε για έναν νέο σταθμό μέτρησης ρύπανσης, τη δυνατότητα ενίσχυσης στα ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ δέχτηκε να συνεχιστεί ο διάλογος για μέτρα και προτάσεις. Η στάση όμως αυτή του εκπροσώπου της κυβέρνησης δεν έγινε αντιληπτή στα Γιάννενα ως αντίστοιχη του προβλήματος και του επείγοντος για τη λήψη ολοκληρωμένων μέτρων με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Προτεραιότητα
Μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο δήμαρχος Θωμάς Μπέγκας ανέφερε: «Η αντιμετώπιση του προβλήματος της αιθαλομίχλης αποτελεί για τον Δήμο Ιωαννιτών σταθερή και διαρκή προτεραιότητα. Εχουμε κάνει, και συνεχίζουμε να κάνουμε, ό,τι περνάει από το χέρι μας: με μετρήσεις, μελέτες, ενημερωτικές καμπάνιες, παρεμβάσεις και τεκμηριωμένες προτάσεις προς την πολιτεία. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και τους επιστήμονες που γνωρίζουν σε βάθος το φαινόμενο, έχουμε προτείνει συγκεκριμένα και ρεαλιστικά μέτρα που μπορούν να δώσουν ουσιαστικές λύσεις. Ωστόσο το φαινόμενο έχει αιτίες που ξεπερνούν τις δυνατότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης. Χρειάζεται εθνική πολιτική βούληση και στοχευμένα μέτρα στήριξης των πολιτών και των περιοχών που πλήττονται».
Και πρόσθεσε: «Η πρόσφατη απάντηση του υφυπουργού Περιβάλλοντος σε ερώτηση του κυβερνητικού βουλευτή Ιωαννίνων, κ. Γιώργου Αμυρά, ήταν δυστυχώς απογοητευτική. Δεν φάνηκε να υπάρχει πρόθεση για εξειδικευμένα μέτρα που να ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες της πόλης μας. Γι’ αυτό και τα επόμενα βήματα είναι σαφή: κλιμάκωση της πίεσης σε πολιτικό επίπεδο, με στόχο να υπάρξει επιτέλους ανταπόκριση και δέσμευση για ουσιαστικές παρεμβάσεις. Ο Δήμος Ιωαννιτών θα συνεχίσει να διεκδικεί λύσεις, να συνεργάζεται με τους επιστήμονες και να στηρίζει τους πολίτες, γιατί η προστασία της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής στα Γιάννενα δεν είναι απλώς ευθύνη, είναι υποχρέωσή μας».
Μέχρι και αν θα υπάρξει κυβερνητική αντίδραση τελικά, στις 24 Οκτωβρίου η Περιφέρεια ανακοίνωσε ότι εξελίσσεται θετικά μια πρότασή της για χρηματοδότηση εγκατάστασης αντλιών θερμότητας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της αιθαλομίχλης στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων.
Χρηματοδότηση
Σε πρόσφατη σύσκεψη για την αναθεώρηση του ΕΣΠΑ συμφωνήθηκε να περιληφθεί η πρόταση της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Ηπειρος» που θα υλοποιηθεί μέσω του προγράμματος Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) του Δήμου Ιωαννιτών με επιπλέον χρηματοδότηση 10 εκατομμυρίων ευρώ. Αναμένεται συνεπώς η κατάληξη της πρότασης, που εκ των πραγμάτων θα έχει μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αφού δεν θα αλλάξουν από αύριο τα ενεργειακά συστήματα των σπιτιών.
Σε αυτό το στάδιο βρίσκεται η πόλη των Ιωαννίνων, με την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου να γίνεται με ωραίο ήλιο και την ανάγκη για θέρμανση να αναβάλλεται για λίγες μέρες ακόμα.
-320x213.jpg)
