Δύο άγνωστα περιστατικά που συνέβησαν στα χρόνια της Κατοχής στον Χορτιάτη Θεσσαλονίκης θα φέρουν στο προσκήνιο την Κυριακή η «Κίνηση Πολιτών Χορτιάτη» και η εφημερίδα «ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ 570», τιμώντας τα 81 χρόνια από το κάψιμο του χωριού και τις αδιανόητες φρικαλεότητες από τις δυνάμεις κατοχής και το δωσιλογικό τάγμα του Φριτς Σούμπερτ στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944.
Για την Κυριακή έχει προγραμματιστεί ο Ιστορικός Περίπατος Μνήμης στους μαρτυρικούς τόπους της «Οικίας Νταμπούδη» και του «Φούρνου Γκουραμάνη», τα κρεματόρια του Χορτιάτη, όπου στο σπίτι και τον φούρνο κάηκαν συνολικά 149 άνθρωποι (51 ανήλικοι, οι 36 κάτω των 10 ετών, ακόμα και αβάπτιστα βρέφη). Θα διαβαστεί το χρονικό του ολοκαυτώματος του χωριού, θα ακουστούν διασωθείσες μαρτυρίες επιζώντων και απαγγελίες και θα ανέβουν μικρά θεατρικά και μουσικά δρώμενα.
Εκτός όμως από αυτά, οι διοργανωτές θα φέρουν στο φως και δύο συγκλονιστικά περιστατικά της Κατοχής άγνωστα στο ευρύ κοινό. Το πρώτο, όπως μας λέει ο Μπάμπης Νανακούδης, εκπρόσωπος της Κίνησης και εκδότης της εφημερίδας, είναι «η δολοφονία πέντε κατοίκων του χωριού δύο μήνες μετά την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς και αφορά την εν ψυχρώ εκτέλεσή τους από άνδρες της ελληνικής χωροφυλακής, γιατί διαμαρτυρήθηκαν για την έκδοση διαταγής που απαγόρευε την υλοτομία στο βουνό. Ας σημειωθεί ότι τότε η βασική πηγή εσόδων του χωριού ήταν η υλοτομία. Αυτό το περιστατικό δυστυχώς δεν έχει αναδειχθεί όπως θα έπρεπε, παρά τις προσπάθειές μας να υπάρξει ένα ακόμα μνημείο για αυτά τα θύματα σε άλλο σημείο από αυτό του ολοκαυτώματος».
Παράλληλα, η Κίνηση θα αναδείξει και ένα άλλο άγνωστο περιστατικό, καθώς, όπως μας λέει ο κ. Νανακούδης, «στις 12/1/1943 ένα γερμανικό αεροπλάνο έπεσε στο βουνό από μηχανική βλάβη, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και τραυματιστούν πολλοί Γερμανοί στρατιώτες. Οι κάτοικοι του χωριού είχαν περιθάλψει τους τραυματίες σε σημείο που η γερμανική κατοχική αρχή είχε στείλει ευχαριστήριο γράμμα στην κοινότητα το οποίο και υπάρχει. Ε, μετά τις ευχαριστίες κι ενώ δεν πέρασαν είκοσι μήνες, κάψανε το χωριό μας…». Σημειώνουμε ότι τόπος συνάντησης των δράσεων είναι η πλατεία του Χορτιάτη (6.30 μ.μ.).
Στη συνέχεια και ανήμερα της πυρπόλησης του χωριού (Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου), στις 7 μ.μ., η γενιά του 1930, που έζησε τα φοβερά γεγονότα, όπου «…σώπαιναν οι λύκοι, γιατί ούρλιαζαν οι άνθρωποι», ανακαλεί στη μνήμη της μικρές ιστορίες εκείνων των ημερών, λίγο πριν, λίγο μετά το ΚΑΨΙΜΟ του Χορτιάτη. Θα προβληθεί ανάλογο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό, και η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με ένα μικρό μουσικό δρώμενο από παιδιά του Χορτιάτη. Χώρος εκδήλωσης, η αίθουσα «Ι. Μανωλεδάκης».
Το πρωτοσέλιδο της τελευταίας έκδοσης της εφημερίδας έχει αναφορές στα παιδιά που βρέθηκαν στο Αουσβιτς, στον Χορτιάτη αλλά και στη Γάζα με τίτλο «…ίδια πάντα τα αθώα θύματα. Τα παιδιά! Οι θύτες αλλάζουν…».
