Σε σχετική ανακοίνωση αναφέρεται:
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης (ΙΛΑΕΚ) χαιρετίζει με μεγάλη συγκίνηση και υπερηφάνεια την ένταξη των έξι μινωικών ανακτορικών κέντρων (Κνωσός, Φαιστός, Μάλια, Ζάκρος, Ζώμινθος και Κυδωνία) στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως αναγνώριση της εξέχουσας οικουμενικής αξίας τους και του λαμπρού πολιτισμού που εκπροσωπούν, του παλαιότερου μεγάλου πολιτισμού της Ευρώπης, ο οποίος απουσίαζε από τον Κατάλογο μέχρι τη 12η Ιουλίου 2025.
Με την εγγραφή στον Κατάλογο δικαιώθηκαν οι πολυετείς προσπάθειες (από το 2014) του Υπουργείου Πολιτισμού, με τη σταθερή υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης.
Όλοι οι συντελεστές αξίζουν πολλών συγχαρητηρίων, καθώς υπήρξε ένας άθλος με εξαιρετικό αποτέλεσμα.
Με την απόφαση αυτή η UNESCO θωρακίζει τα έξι μινωικά ανακτορικά κέντρα ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς και ενισχύει την ανάδειξή τους. Η διεθνής τιμή συνοδεύεται από εξίσου μεγάλη ευθύνη. Με τη σφραγίδα της UNESCOξεκινά ο αγώνας των τοπικών κοινωνιών για να διατηρηθούν αλώβητες οι πολιτιστικές αξίες των έξι Μνημείων, και κατ’ ουσίαν οι οικουμενικές αξίες του σπουδαίου πολιτισμού που αναπτύχθηκε στο νησί κατά την Εποχή του Χαλκού, ώστε όλοι να ανταποκριθούν επάξια στη μεγάλη αναγνώριση που δέχτηκε η Κρήτη από την παγκόσμια κοινότητα.
Η σειριακή εγγραφή αφορά στα έξι ανάκτορα, που βρίσκονται διεσπαρμένα σε όλη την Κρήτη, σηματοδοτώντας την ενότητα και την ισόρροπη ανάπτυξη του μινωικού πολιτισμού στο νησί. Χάρη στη σειριακή εγγραφή ανοίγεται εύκολα ο δρόμος για ένταξη στον Κατάλογο και των υπόλοιπων σπουδαίων μινωικών ανακτόρων που ανασκάπτονται στην Κρήτη, όπως των Αρχανών και Γαλατά Ηρακλείου και του Πετρά Σητείας.
Η ΙΛΑΕΚ εύχεται και πιστεύει ότι το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τους λοιπούς τοπικούς φορείς, θα εκκινήσει άμεσα νέες διαδικασίες για την ένταξη στην UNESCO και των άλλων μινωικών ανακτόρων.
Για τον Λόφο Παπούρα
Σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή της η ΙΛΑΕΚ είχε τοποθετηθεί αρνητικά και για τις σχεδιαζόμενες εξελίξεις ως προς την καταστροφή του μινωικού μνημείου στον Λόφο Παπούρα, στο Καστέλλι (για το οποίο το ΚΑΣ αποφάσισε τη χωροθέτηση του ραντάρ του νέου αεροδρομίου μέσα στον αρχαιολογικό χώρο).
Αναλυτικά, στη σχετική ανακοίνωση η ΙΑΛΕΚ αναφέρει:
Η Ιστορική, Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης διαμαρτύρεται για την επιχειρούμενη πλήρη υποβάθμιση και κατ’ ουσίαν καταστροφή του μινωικού κυκλικού μνημείου που έχει ανεγερθεί σε περίοπτη θέση στην κορυφή του λόφου Παπούρα, απ’ όπου ελέγχει οπτικά όλη την περιοχή της Πεδιάδας Ηρακλείου, όπου κατασκευάζεται το νέο αεροδρόμιο. Το μνημείο χαρακτηρίζεται ως ένα αρχιτεκτόνημα υψηλής κατασκευαστικής ακρίβειας με επάλληλους, λιθόκτιστους δακτυλίους και «λαβυρινθώδες» εσωτερικό. Φαίνεται ότι είναι κοινοτικό έργο και εκ πρώτης όψεως όλα τα στοιχεία οδηγούν σε τελετουργική και κοινωνικοθρησκευτική χρήση κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.
Είναι απαράδεκτο να αγκαλιάζεται από δύο πύργους ελέγχου και ένα ραντάρ με συνοδευτικά κτήρια, σύμφωνα με την υποβληθείσα μελέτη, και ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφική έρευνα.
Το μνημείο με την εξαιρετική αρχιτεκτονική μορφή είναι έργο εμβληματικό για την πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης και όλης της Ελλάδας. Η Ι.Λ.Α.Ε.Κ. ενώνει τη φωνή της με τη φωνή όλων που ζητούν να παραμείνει ο λόφος ελεύθερος πανταχόθεν και να χαρακτηριστεί ως αδόμητη ζώνη.
