Σε κατάρρευση της οικοδομικής δραστηριότητας οδήγησε το αλαλούμ που προκάλεσε η κυβερνητική πολιτική με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) μετά τις δικαστικές αποφάσεις που έκριναν αντισυνταγματικά τα μπόνους για μεγαλύτερα κτίρια. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, η έκδοση οικοδομικών αδειών μειώθηκε κατά 51% τους πρώτους μήνες του 2025 και η κατασκευαστική αγορά ζητά επειγόντως μέτρα από την κυβέρνηση, όχι μόνο για το πολεοδομικό χάος αλλά και για την έλλειψη εργατικού δυναμικού και την τραπεζική χρηματοδότηση.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, όμως, το μόνο μέτρο που λαμβάνεται προς το παρόν είναι η νομοθέτηση παρατάσεων στο καθεστώς εκκρεμότητας καθώς οι εξαγγελίες που έγιναν τον περασμένο Μάιο για ταχείες ρυθμίσεις έμειναν στα χαρτιά.
Η μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) παρουσιάστηκε χθες σε εκδήλωση που διοργάνωσε μαζί με το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Εργων – ΤΜΕΔΕ και το Ινστιτούτο ΤΕΕ-ΤΜΕΔΕ. Ξεκινά με μια πανηγυρική διαπίστωση για υπερδιπλασιασμό του κλάδου των κατασκευών στο διάστημα 2020-2024 (χωρίς όμως να αυξηθεί αντίστοιχα η απασχόληση), αλλά επισημαίνει τις «δυσμενείς επιπτώσεις στις επενδύσεις, κυρίως σε κατοικίες, εν αναμονή των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων και της ολοκλήρωσης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας, λόγω της αβεβαιότητας που προκλήθηκε από την αντισυνταγματικότητα των ευνοϊκών ρυθμίσεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) από το ΣτΕ, καθώς και τους πολεοδομικούς περιορισμούς στην εκτός σχεδίου δόμηση».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, στο διάστημα 2018-2024 εκδόθηκαν οικοδομικές άδειες που συνολικά αντιπροσώπευαν 191 χιλιάδες κατοικίες, εκ των οποίων 46,9 χιλιάδες μόνο το 2024. Ομως, η ανοδική τάση αντιστράφηκε πλήρως τους πρώτους μήνες του 2025, αφού οι άδειες μειώθηκαν (σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος) κατά 51% όσον αφορά το πλήθος και κατά 49% στην επιφάνεια των νέων κατοικιών.
Επιπτώσεις
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ και οι νομοθετικές ρυθμίσεις θα έχουν επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα, καθώς ανεβαίνει το κόστος για την αλλαγή των όρων των συμβάσεων, προκύπτει κόστος αναθεώρησης μελετών, κόστος για περιβαλλοντικό ισοδύναμο και πιθανή αναβολή της κατασκευής των οικοδομών.
Στη θεσμική αβεβαιότητα με τον ΝΟΚ αναφέρθηκε ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κ. Μακέδος, ο οποίος, αφού τόνισε την πολλαπλασιαστική δυναμική του κατασκευαστικού κλάδου, μίλησε για τις κρίσιμες προκλήσεις που δημιουργούν η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η έλλειψη του ανθρώπινου δυναμικού, η πιστοποίηση υλικών και υπηρεσιών, η κοστολόγηση των έργων, η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, η ανάγκη ελέγχου και συντήρησης των υποδομών. Στη συνεχιζόμενη έλλειψη του αναγκαίου προσωπικού αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, και ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας.
Σαφείς, άμεσες και εφαρμόσιμες νομοθετικές λύσεις που να αποκαθιστούν την ασφάλεια δικαίου, να προστατεύουν την ιδιοκτησία και να επιτρέπουν να χτίζει ο κόσμος νόμιμα, λογικά και με σεβασμό στο περιβάλλον ζήτησε από το Ηράκλειο Κρήτης ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που οργανώθηκε εκεί. «Ενας καινούργιος ΝΟΚ θα πρέπει να είναι μέχρι 10 σελίδες», τόνισε ο κ. Στασινός, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση «καθυστέρησε να νομοθετήσει», ενώ ζήτησε επιτάχυνση ρυθμίσεων για τη ζώνη Γ’ των οικισμών και για την «εκτός σχεδίου δόμηση», στην οποία «μοναδικό κριτήριο θα πρέπει να είναι η ύπαρξη δημόσιου δρόμου που να συνδέει δύο δημόσιους χώρους».
Στην πλευρά της κυβέρνησης, πάντως, παρά τις παλαιότερες υποσχέσεις του τέως αρμόδιου υπουργού Θ. Σκυλακάκη αλλά και του διαδόχου του, Στ. Παπασταύρου, η μόνη ορατή ρύθμιση είναι αυτή που περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο κατατεθέν στη Βουλή (για το βιομεθάνιο) όπου ουσιαστικά παρατείνονται οι προθεσμίες στην εξουσιοδοτική ρύθμιση για τον ΝΟΚ που ψηφίστηκε τον Μάιο. Η ρύθμιση εκείνη προέβλεπε την έκδοση δύο Προεδρικών Διαταγμάτων και τεσσάρων υπουργικών αποφάσεων, αλλά το πρώτο Π.Δ. δεν έχει ακόμη εγκριθεί από το ΣτΕ. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, οι όποιες ρυθμίσεις παραπέμπονται για τον ερχόμενο χειμώνα.
Βαρυχειμωνιά
Χειμώνας, όμως, προμηνύεται γενικότερα για τον κατασκευαστικό κλάδο παρά ή και με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη μελέτη του ΙΟΒΕ. Ξεχωρίζουμε μερικά:
●Η αξία παραγωγής του κλάδου υπερδιπλασιάστηκε σε μία πενταετία καθώς ανέβηκε από τα 7,2 δισ. το 2020 στα 15,7 δισ. ευρώ το 2024.
●Στο ίδιο διάστημα, όμως, η απασχόληση αυξήθηκε μόλις κατά 8,8% και οι εργαζόμενοι ανέβηκαν από τις 193 στις 210 χιλιάδες.
●Οι επενδύσεις σε κατασκευές αντιπροσώπευαν το 6,0% του ΑΕΠ το 2024, έναντι 14,7% το 2007 και 4,0% το 2020.
●Με βάση τις υπογεγραμμένες συμβάσεις, οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες εμφανίζονται οι περισσότερο ωφελημένες καθώς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο διπλασιάστηκε το 2024 (13,07 δισ.) σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2018-2022. Αν προστεθούν και οι προς υπογραφή συμβάσεις, το ανεκτέλεστο υπόλοιπο εκτοξεύεται στα 17,36 δισ. ευρώ.
●Επαπειλείται όμως κενό μετά το 2026 καθώς τότε θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
-320x213.jpg)
