«Καταστροφή», «το απόλυτο μαύρο» και άλλες παρόμοιες εκφράσεις είναι τα σχόλια που κυριαρχούν στις καθημερινές συζητήσεις των πολιτών της Χίου. Η φωτιά που ξεκίνησε το μεσημέρι της Κυριακής περιμετρικά της πόλης, καίγοντας το περιαστικό πράσινο, πλέον ξέφυγε σε μεγάλο βαθμό και από τις γειτονιές της πρωτεύουσας μεταφέρθηκε στην κεντρική και τη νότια Χίο, κατακαίγοντας δάση και μαστιχοκαλλιέργειες.
Παρά την αισιοδοξία το πρωί της Δευτέρας ότι ο εφιάλτης θα έπαιρνε τέλος στη διάρκεια της ημέρας, το απόγευμα οι φλόγες έκαναν στάχτη την περιοχή ανάμεσα στα χωριά Αη Γιώργη Συκούση, Βέσσα και Αρμόλια, που είναι όλα τους τόποι καλλιέργειας μαστιχόδεντρων. Μια εξέλιξη εφιαλτική την οποία οι Αρχές όφειλαν να είχαν αποτρέψει από το πρωί της ίδιας ημέρας, όταν είχαν την ευκαιρία, αλλά μια σειρά άστοχων επιλογών και ελλείψεων σε πτητικά μέσα δεν το επέτρεψε.
Ουσιαστικά το στοίχημα το πρωί της Δευτέρας ήταν η φωτιά να περιοριστεί πριν περάσει από τις Καρυές στον Δαφνώνα, αφού, σε αντίθετη περίπτωση, η πυρκαγιά θα έβρισκε τον γνωστό δρόμο από τις πυρκαγιές του 2012 (τότε κάηκε το 1/3 του νησιού) για να μεταφερθεί στα μαστιχοχώραφα. Κίνδυνο που οι Αρχές είτε υποτίμησαν είτε δεν έλαβαν καθόλου υπόψη. Συγκεκριμένα, το πρωί της ίδιας ημέρας τα ενεργά μέτωπα ήταν δύο. Ενα στην περιοχή της Κλειδούς, νότια του Βροντάδου, που ερχόταν ως συνέχεια του βόρειου μετώπου που κατέκαψε τον Αγιο Μακάριο, και ακόμη ένα έξω από τις Καρυές, που ερχόταν ως συνέχεια του μετώπου που είχε ξεκινήσει από Κοφινά. Το τρίτο μέτωπο που είχε ξεκινήσει από το άλσος της Αγίας Αννας και είχε φτάσει στον οικισμό του Χαλκειούς είχε αντιμετωπιστεί και ήταν σε ύφεση.
Ετσι, με το πρώτο φως της ημέρας, τα εναέρια μέσα ξεκίνησαν τις ρίψεις, με τα ελικόπτερα να κατευθύνονται στην Κλειδού όπου υπάρχουν κατοικίες και δύο Καναντέρ να κάνουν ρίψεις στις Καρυές όπου η φωτιά είχε πέσει σε μια δυσπρόσιτη χαράδρα με δασική βλάστηση. Δυστυχώς όμως η μορφολογία του εδάφους στο σημείο έξω από τις Καρυές αποδείχτηκε αξεπέραστο εμπόδιο για τα Καναντέρ και έτσι, παρά τις προσπάθειες των πιλότων, οι ρίψεις νερού πήγαιναν ουσιαστικά χαμένες. Αποτέλεσμα, η φωτιά να πάρει την ανηφόρα και να κινηθεί σε μεγάλο υψόμετρο, φτάνοντας στην κορυφή του βουνού, και κατόπιν, βοηθούμενη και από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους, να πάρει την κατηφόρα προς Δαφνώνα και τις γύρω περιοχές.
Στην πορεία αυτή η φωτιά έκαψε και το μοναστήρι του Αγίου Μάρκου, ενώ απειλήθηκε και ο οικισμός του Δαφνώνα.
Τις επόμενες δυο-τρεις ώρες και παρά τις προσπάθειες των πυροσβεστών που έδωσαν εκεί σκληρή μάχη για να προστατεύσουν τα σπίτια, η φωτιά επεκτάθηκε προς Αη Γιώργη Συκούση και άμεσα κινήθηκε προς Βέσσα και Αρμόλια, θέτοντας πλέον σε επιφυλακή όλη τη νότια Χίο.
Αντίθετα με όλα αυτά, στην Κλειδού τα ελικόπτερα αποδείχθηκαν αποτελεσματικά, καταφέρνοντας σε εύλογο χρονικό διάστημα να περιορίσουν τη φωτιά, αλλά όταν κάποια από αυτά κινήθηκαν προς τις Καρυές, ήταν πλέον αργά, αφού οι φλόγες είχαν φτάσει στην κορυφή του βουνού.
Ολονύχτια μάχη στον Αγιο Μακάριο
Σκληρή μάχη έδωσαν όλη τη νύχτα της Κυριακής προς Δευτέρα οι πυροσβέστες στη φλεγόμενη γειτονιά του Αγίου Μακαρίου στο Βροντάδο, σώζοντας κυριολεκτικά από τις φλόγες δεκάδες σπίτια της περιοχής. Η εικόνα στις 11.30 το βράδυ της Κυριακής ήταν απογοητευτική. Οι φλόγες έκαιγαν τις αυλές των σπιτιών και την πλούσια δασική βλάστηση γύρω από αυτά, ενώ ήδη υπήρχαν αναφορές για καμένα σπίτια. Παράλληλα, κανένα όχημα της Πυροσβεστικής δεν είχε φτάσει εκεί και όλα έμοιαζαν χαμένα. Λίγο μετά όμως εμφανίστηκε ένα όχημα και ένα πεζοπόρο τμήμα από Θεσσαλονίκη, που ρίχτηκαν στη μάχη, καταφέρνοντας ένα μικρό θαύμα! Τα σπίτια το πρωί ήταν σχεδόν άθικτα, με τα σημάδια από τις φλόγες να είναι ορατά μόνο στις αυλές και στους εξωτερικούς τοίχους.
«Αυτό που κάναμε ήταν να κόψουμε όσα κλαδιά ακουμπούσαν στα σπίτια και με πυροσβεστήρες να προστατέψουμε τις περιουσίες», έλεγαν το πρωί στην «Εφ.Συν.», φανερά αποκαμωμένοι από την ολονύκτια μάχη. «Το γεγονός ότι ο άνεμος ήταν δυνατός βοήθησε κατά κάποιον τρόπο, αφού δεν επέτρεψε την επαφή της φλόγας για μεγάλο διάστημα με τα υλικά και έτσι δεν έφτασαν τα σπίτια σε θερμοκρασίες ανάφλεξης» εξηγούσαν. Τελικά, εκεί, ζημιές μεγάλες υπέστη μόνο μία προκάτ κατοικία, μικρότερες ακόμη δύο σπίτια, καθώς και ένα ξυλουργείο της περιοχής.
Νέο μέτωπο στη βόρεια Χίο
Στο μεταξύ, σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων από τη φωτιά, γύρω στις 11 το πρωί της Δευτέρας ξέσπασε ακόμη μια πυρκαγιά, αυτή τη φορά στο χωριό Λεπτόποδα στην Αμανή, στο βόρειο άκρο του νησιού. Φωτιά που έβαλε σε ανησυχία όλη την Αμανή, μια και εκεί η βλάστηση είναι εξαιρετικά πυκνή και η ανθρώπινη παρουσία περιορισμένη. Για την αντιμετώπισή της επιστρατεύτηκαν τρία ελικόπτερα και επίγειες δυνάμεις, που κατάφεραν να την αντιμετωπίσουν επιτυχώς, αν και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης παραμένει υψηλός. Το γεγονός πάντως της ταύτισης της περιοχής με τη ζώνη ενδιαφέροντος εξόρυξης αντιμονίου πυροδότησε αντιδράσεις, με πολλούς να κάνουν λόγο για εσκεμμένη ενέργεια που στόχο είχε να διευκολύνει τα σχέδια εξόρυξης.
Στο μεταξύ κυκλοφόρησαν έντονες φήμες, που πήραν και τη μορφή συγκεκριμένων πληροφοριών, για προσαγωγή Τούρκων υπόπτων για εμπρησμό. Η πληροφορία διαψεύστηκε γρήγορα από την Αστυνομική Διεύθυνση Βορείου Αιγαίου, καθώς και από αρμόδιους αξιωματικούς της Πυροσβεστικής.
Στο νησί ο Κεφαλογιάννης
Στη Χίο βρέθηκε εκτάκτως και ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, για να παραστεί σε έκτακτη σύσκεψη του Συντονιστικού Οργάνου στο νησί, που διεξήχθη το απόγευμα στο Δημαρχείο, παρουσία των δύο βουλευτών του νομού, του περιφερειάρχη, του δημάρχου, του υπαρχηγού της Πυροσβεστικής, Γ. Μαρκουλάκη, και όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Αντικείμενο, η αντιμετώπιση της φωτιάς που έθεσε το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο ίδιος σε δήλωσή του χαρακτήρισε ύποπτο το μοτίβο του σχεδόν ταυτόχρονου ξεσπάσματος τεσσάρων διαφορετικών εστιών γύρω από την πόλη. «Οταν ξεσπούν φωτιές ταυτόχρονα σε τόσο διάσπαρτα σημεία, οφείλουμε να μιλήσουμε για ύποπτη δραστηριότητα» τόνισε.
Παράλληλα ανακοίνωσε την περαιτέρω ενίσχυση των δυνάμεων πυρόσβεσης που αναμένονται από Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λέσβο. Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, στη Χίο όλο το διήμερο οι εκτάσεις που επλήγησαν ξεπερνούν τα 60.000 στρέμματα δασικής και γεωργικής γης.
