Ο ΟΚΑΝΑ, οι άστεγοι και τα κονδύλια του ΕΣΠΑ

Μέτωπο έχει ανοίξει εδώ και πάνω από 6 μήνες το υπουργείο Υγείας με τους κατοίκους στα Μανιάτικα και με τον δήμαρχο του Πειραιά σχετικά με τη δομή του ΟΚΑΝΑ στην οδό Αιτωλικού, σε ένα θέμα ευαίσθητο και περίπλοκο. Πρόκειται για δομή φιλοξενίας άστεγων τοξικομανών -μη ενταγμένων σε πρόγραμμα απεξάρτησης- η οποία βρίσκεται πολύ κοντά σε δημόσια σχολεία, φροντιστήρια και παιδική χαρά.

Η διοίκηση του ΟΚΑΝΑ λέει ότι το Κέντρο Ημέρας βρίσκεται σε επαρκή απόσταση από τα γειτονικά σχολεία: «Πλέον των 100 μέτρων από το 3ο ΕΠΑΛ Πειραιά, πλέον των 130 μέτρων από το 7ο Εσπερινό ΕΠΑΛ, πλέον των 700 μέτρων από διάφορα Δημοτικά Σχολεία της περιοχής». Στην πραγματικότητα, δίπλα στον ΟΚΑΝΑ υπάρχει φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης, ενώ όλα τα προαναφερόμενα σχολεία είναι αρκετά κοντά.

Σε ανακοίνωσή του ο ΟΚΑΝΑ υποστηρίζει πως «δεν πρόκειται για μονάδα υποκατάστασης, δεν στελεχώνεται από ιατρικό προσωπικό και εντός της δομής δεν γίνεται χορήγηση υποκατάστατου». Μάλιστα, βγάζοντας από το κάδρο των ευθυνών το υπουργείο Υγείας, ο ΟΚΑΝΑ υπογραμμίζει πως η έγκριση του έργου πραγματοποιήθηκε το 2017 με απόφαση του τότε υπουργού Υγείας και πως το έργο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ με απόφαση του περιφερειάρχη Αττικής, Γιώργου Πατούλη, το 2020.

Η αρχική «γραμμή» του δημάρχου Γ. Μώραλη το καλοκαίρι του 2023 ήταν ότι, παρά το γεγονός πως δεν ενημερώθηκαν έγκαιρα ο δήμος και η τοπική κοινότητα, θα δεχόταν να ανοίξει η δομή με την εγγύηση της Μητρόπολης Πειραιά πως θα φιλοξενεί δικούς της, μη τοξικομανείς άστεγους.

Από τότε κύλησε πολύ νερό στον μύλο και ο δήμαρχος βρίσκεται εδώ και εβδομάδες στα «κάγκελα» μαζί με τους κατοίκους και τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, οι οποίοι οργανώνουν κάθε Τετάρτη κινητοποιήσεις έξω από τον ΟΚΑΝΑ. Στη δε δομή αυτή τη στιγμή φιλοξενούνται κάποιοι υπερήλικοι άστεγοι, μητέρες με ανήλικα τέκνα και ορισμένες κακοποιημένες γυναίκες.

Σκοπός της δημιουργίας αυτού του χώρου ήταν -θεωρητικά- η ανακούφιση άστεγων χρηστών μέσω μιας μονάδας μείωσης βλάβης. Οι πραγματικοί ωφελούμενοι, δηλαδή οι τοξικοεξαρτημένοι άστεγοι, που θα έπρεπε να λαμβάνουν φροντίδα δεν τη λαμβάνουν από τη μια πλευρά (ο ΟΚΑΝΑ ισχυρίζεται ότι υπάρχουν και άτομα εξαρτημένα εντός του κτιρίου) και από την άλλη οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για την εγγύτητα του κτιρίου στα σχολεία αλλά και για την πιθανότητα αύξησης του πληθυσμού των τοξικοεξαρτημένων στη γειτονιά, το οποίο όμως προς το παρόν δεν έχει παρατηρηθεί.

Η χρηματοδότηση

Η ουσία είναι αλλού: To έργο αυτό εντάχθηκε και χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Αττικής και έχει συνολικό προϋπολογισμό 610.227 ευρώ για χρονική διάρκεια 24 μηνών. Υπάρχει επομένως σημαντικό κίνητρο από την πλευρά του ΟΚΑΝΑ ώστε να απορροφηθούν αυτά τα χρήματα από το ΕΣΠΑ. «Σέβομαι τη χρηματοδότηση για το έργο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα βάλω 500.000 ευρώ πάνω από το δίκαιο και το καλό των κατοίκων» αναφέρει σχετικά ο δήμαρχος Πειραιά, Γιάννης Μώραλης.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου Εργαζομένων στον ΟΚΑΝΑ σε ανακοίνωσή του άφησε αιχμές για «φαινόμενα κοινωνικού ρατσισμού και στιγματισμού», υποστηρίζοντας την «αξιοπρέπεια και των ευάλωτων και άστεγων συμπολιτών μας». Από την πλευρά τους οι κάτοικοι υπογραμμίζουν πως οι δομές αστέγων αδειοδοτούνται αποκλειστικά από τον δήμο και ότι βάσει νόμου απαγορεύεται η συνύπαρξη ατόμων με εξαρτήσεις και ατόμων χωρίς.

Θυμίζουν επίσης ότι οι δομές με κακοποιημένες γυναίκες, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, αδειοδοτούνται επίσης από τον δήμο και είναι κρυφές, για λόγους προστασίας τους. Eπισημαίνουν, τέλος, πως από την περιοχή αυτό που λείπει είναι ένα κέντρο πρόληψης κατά των ναρκωτικών και ζητούν, όπως λένε, όχι το κλείσιμο του ΟΚΑΝΑ αλλά τη μεταστέγαση του Κέντρου Ημέρας σε κατάλληλο χώρο μακριά από τα σχολεία και το εμπορικό κέντρο.

Ανεξάρτητα από τους προβληματικούς λόγους για τους οποίους δημιουργήθηκε ο χώρος και επιλέχθηκε η συγκεκριμένη χωροθέτηση, παραμένει αναπάντητο ένα βασικό ερώτημα: Aφού δεν υπάρχει μέχρι σήμερα και δεν προβλέπεται χρήση υποκατάστατων εντός της δομής, γιατί ο δήμαρχος Πειραιά και οι κάτοικοι μιλούν «για πιάτσα ναρκωτικών» στα Μανιάτικα;