SOS από τα κέντρα των ασυνόδευτων ανηλίκων

Περισσότερο από εφτά μήνες καθυστερεί το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου τη χρηματοδότηση των κέντρων φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, φέρνοντας την οργάνωση Ιατρική Παρέμβαση στο σημείο να δηλώνει δημοσίως ότι έχει περιέλθει σε απελπιστική κατάσταση και να παρακαλεί με επιστολή της τον υπουργό Δημήτρη Καιρίδη και την υφυπουργό Σοφία Βούλτεψη να δώσουν «εντολή ώστε να προχωρήσουν άμεσα οι διαδικασίες για την πληρωμή μας, γιατί πρέπει οι εργαζόμενοι, οι προμηθευτές, το ΙΚΑ, η εφορία και οι ιδιοκτήτες των οικημάτων των δομών φιλοξενίας να πληρωθούν και κυρίως θα πρέπει να εκπληρώνουμε τις υποχρεώσεις μας απέναντι στα ασυνόδευτα παιδιά που έχουμε υπό την ευθύνη μας».

Δεν είναι η πρώτη φορά που καθυστερεί για μήνες το υπουργείο τη χρηματοδότηση φορέων για την υλοποίηση κρίσιμων προγραμμάτων –αλλεπάλληλες πολύμηνες καθυστερήσεις είχαν σημειωθεί με τη χρηματοδότηση του προγράμματος φιλοξενίας σε διαμερίσματα, του γνωστού ESTIA, όπως και των κέντρων φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων στο παρελθόν.

Aν πάντως μέχρι τώρα το πρόβλημα αποδιδόταν κυρίως σε καθυστερήσεις στην προκήρυξη των προγραμμάτων ή στην επεξεργασία των φακέλων από τη Διαχειριστική Αρχή, αυτή τη φορά αξιόπιστες πληροφορίες κάνουν λόγο για άδεια ταμεία του υπουργείου και για υπερβολικά κακό σχεδιασμό που δεν παίρνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες και δεν φροντίζει εγκαίρως για χρηματοδότηση εκ μέρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Αυτό που φαίνεται πως παραμένει σταθερό είναι η νοοτροπία αδιαφορίας ή απαξίωσης εκ μέρους του υπουργείου, που δεν απαντά σε τηλέφωνα και μέιλ και, όταν φτάνει ο κόμπος στο χτένι, προχωρά σε υποσχέσεις τις οποίες στη συνέχεια αθετεί.

Κενές διαβεβαιώσεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε συνάντησή τους στο υπουργείο στις αρχές Αυγούστου με τη Διαχειριστική Αρχή του υπουργείου παρουσία της υφυπουργού Σοφίας Βούλτεψη και του Ηρακλή Μοσκώφ, γενικού γραμματέα Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, που έχει αρμοδιότητα τους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, οι οργανώσεις που έχουν αναλάβει τα κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων πήραν τη διαβεβαίωση ότι θα πληρωθούν μέχρι το τέλος Αυγούστου ή το πολύ μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου. «Εκτοτε κανείς δεν μας έχει ενημερώσει παρότι έχουμε στείλει επαναλαμβανόμενες επιστολές ζητώντας ενημέρωση για το τι πρόκειται να γίνει» σημείωνε στις 27 Σεπτεμβρίου η Ιατρική Παρέμβαση στην επιστολή της.

Εφτασε 18 Σεπτεμβρίου όχι για να προχωρήσει σε πληρωμή το υπουργείο, αλλά για να υποβάλει πρόταση προς το υπουργείο Οικονομικών ώστε να ενταχθούν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων τα ποσά του νέου προγράμματος που ξεκίνησε τον Αύγουστο. Η πρόταση έγινε δεκτή από τον αναπληρωτή υπουργό Νικόλαο Παπαθανάση στις 2 Οκτωβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι θα περάσουν τουλάχιστον εβδομάδες πριν από την εκταμίευση.

Αλλά κι αυτά τα κονδύλια, όταν εκταμιευτούν, δεν αφορούν το σύνολο των χρωστούμενων. Πρόκειται για μέρος της προκαταβολής, περίπου 50%, του προγράμματος που ξεκίνησε την 1η Αυγούστου και θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Ιουλίου 2024. Το πρόγραμμα εντάσσεται στο νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ενταξης (ΤΑΜΕ) 2021-2027, συγχρηματοδοτούμενο κατά 25% από εθνικούς πόρους.

Αλλά το υπουργείο χρωστά επιπλέον σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης, περίπου 60%, για την προηγούμενη περίοδο του προγράμματος, που άρχισε την 1η Φεβρουαρίου 2023 και κράτησε μέχρι τις 31 Ιουλίου 2023, εξάμηνη παράταση του προγράμματος που λειτουργούσε από την 1η Φεβρουαρίου 2022 μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2023. Το πρόγραμμα γι’ αυτή την περίοδο χρηματοδοτούνταν εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους του Εθνικού ή Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025, καθώς φαίνεται ότι το υπουργείο δεν πέτυχε να εντάξει το πρόγραμμα στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο.

«Μισή» προκαταβολή

Αλλά οι πιστώσεις του υπουργείου για φέτος φαίνεται ότι δεν μπορούσαν να καλύψουν την παράταση. Το υπουργείο κατέβαλε την άνοιξη με καθυστέρηση μηνών μέρος της προκαταβολής της παράτασης του προγράμματος και έκτοτε χρωστάει την υπόλοιπη προκαταβολή όπως και το ποσό που προβλέπεται για το κλείσιμο του προγράμματος, το οποίο ολοκληρώθηκε στο τέλος Ιουλίου. Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες της «Εφ.Συν.», η δυσκολία πληρωμής των φορέων έγκειται στο γεγονός ότι πρόκειται για εθνικούς πόρους και για ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης που κανονικά θα έληγε το 2025 –αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο αύξηση πιστώσεων προκειμένου να απορροφηθούν χρήματα που κανονικά θα απορροφούνταν σταδιακά μέχρι το 2025.

Γιατί όμως δεν έγιναν εγκαίρως οι ενέργειες για να εξασφαλιστούν οι πόροι για την παράταση του προγράμματος πριν αυτό παραταθεί και πριν προκληθεί το αδιέξοδο και η απίστευτη ταλαιπωρία οργανώσεων και συνεργατών; Γιατί επίσης δεν υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση για την καθυστέρηση, αλλά αφέθηκαν οργανώσεις και εργαζόμενοι να περιμένουν τα χρήματά τους μήνα τον μήνα; Τι εικόνα επιτελικού κράτους προκύπτει, αν όχι αυτή του κακού σχεδιασμού, των άδειων ταμείων, της απαξιωτικής συμπεριφοράς και της μεγάλης ταλαιπωρίας;

«Βρισκόμαστε επτά μήνες χωρίς οικονομικούς πόρους και ρευστότητα […] κάτι που σημαίνει πως τα ταμειακά μας διαθέσιμα τελείωσαν» υπογραμμίζει η Ιατρική Παρέμβαση, σημειώνοντας ότι για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στους φιλοξενούμενους απευθύνεται πλέον σε χορηγούς. Και καταλήγει: «Αυτή η απαξιωτική συμπεριφορά που έχουν στο Υπουργείο απέναντι σε “υποτιθέμενους” συνεργάτες, τουλάχιστον από τη δική μας την πλευρά ως οργάνωσης είναι μη αποδεκτή, και για αυτό το λόγο αποφασίσαμε ως φορέας αρχικά να σας ενημερώσουμε για όλα τα ανωτέρω, και σε δεύτερο χρόνο να απευθυνθούμε τόσο στο γραφείο του Πρωθυπουργού όσο και στα ΜΜΕ, καθώς πραγματικά δεν ξέρουμε σε ποιες άλλες ενέργειες πρέπει πλέον να προβούμε με δεδομένη την απελπιστική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε» υπογραμμίζει η οργάνωση στην επιστολή της.