Στον αέρα βρίσκονται επιτυχόντες του διαγωνισμού συμβολαιογράφων που διεξήχθη το 2022, καθώς δεν διορίζονται λόγω… ηλικίας! Οι συγκεκριμένοι επιτυχόντες είναι άνω των 45 ετών και, όπως καταγγέλλουν, η ηλικία τους ήταν από την αρχή γνωστή στην αρμόδια τριμελή οργανωτική επιτροπή του Εφετείου Αθηνών, που τους επέτρεψε να συμμετάσχουν σε μια απαιτητική και εξαντλητική εξεταστική διαδικασία. Ως επιτυχόντες του διαγωνισμού προχώρησαν σε όλες τις διαδικασίες, αλλά δεν διορίζονται τελικά, παρόλο που κλήθηκαν να υποβάλουν μηχανογραφικό για να καλύψουν κενές θέσεις σε Ειρηνοδικεία, οι οποίες είναι περισσότερες από τον συνολικό αριθμό επιτυχόντων του διαγωνισμού. Συγκεκριμένα, για περίπου 1.000 κενές θέσεις συμβολαιογράφων πέτυχαν στον διαγωνισμό 450 και διορίστηκαν πολύ λιγότεροι…
Να σημειωθεί ότι ο διαγωνισμός, ενώ κατά τον νόμο πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο, διενεργήθηκε τέσσερα χρόνια μετά τον προηγούμενο και αυτό είχε αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ζητήματα λόγω ηλικιακού ορίου και να υπάρξουν δυσμενείς συνέπειες σε όσους υποψηφίους βρίσκονταν κοντά στο ηλικιακό αυτό όριο, χωρίς καμία απολύτως υπαιτιότητά τους.
Οι καταγγέλλοντες κάνουν λόγο για ηλικιακό ρατσισμό και «προδοσία» της εμπιστοσύνης τους προς το κράτος. Εχουν δε επανειλημμένα ζητήσει συνάντηση με τον υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη, προκειμένου να αρθεί η αδικία, όμως τα αιτήματα ακρόασής τους εδώ και ένα δίμηνο πέφτουν στο κενό.
Υπενθυμίζουν ότι αντίστοιχο πρόβλημα είχε δημιουργηθεί και σε προηγούμενο διαγωνισμό του 2016 και το θέμα έφτασε τότε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ύστερα από προσφυγή επιτυχόντων. Το Συμβούλιο έκρινε (υπ’ αρ. 2421/2018 απόφαση) ότι η θέσπιση ανώτατου ορίου ηλικίας δεν επιβάλλεται για λόγους δημόσιου συμφέροντος και ασφάλειας των συναλλαγών, αλλά ούτε και παρίσταται αναγκαία και πρόσφορη προκειμένου να διασφαλίσει στους συμβολαιογράφους εύλογη περίοδο απασχόλησης πριν από τη συνταξιοδότηση, στηριζόμενο στη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία (2000/78), σε πρόσφατη σχετική νομολογία των διοικητικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, αλλά και σε γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Ετσι, επέβαλε στο υπουργείο Δικαιοσύνης να διορίσει τους υποψηφίους.
Αντίστοιχο πρόβλημα είχε προκύψει και με τον διαγωνισμό συμβολαιογράφων του 2018 και όταν, πολύ αργότερα, επρόκειτο να διοριστούν οι επιτυχόντες, ο τότε υπουργός Γ. Τσιάρας ζήτησε γνωμοδότηση από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το οποίο έκρινε ότι «η Διοίκηση, διαπιστώνουσα ότι έξι επιτυχόντες στον διαγωνισμό συμβολαιογράφων δεν έχουν στην πραγματικότητα το τυπικό προσόν της ηλικίας, δεν μπορεί, παρά ταύτα, να αρνηθεί την περίληψή τους στον Τελικό Πίνακα κατάταξης ανά Ειρηνοδικείο, ούτε, μεταγενέστερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης να αρνηθεί τον διορισμό αυτών ως συμβολαιογράφων, δεσμευόμενοι από τη σχετική προς τούτο απόφαση της Τριμελούς Οργανωτικής Επιτροπής του διαγωνισμού, που δημιούργησε στους υποψήφιους προσδοκία δικαίου».
Ευρωπαϊκό παράδειγμα
Αντίστοιχα, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (υπόθεση C-914/2019, η οποία δικαιώνει Ιταλό υποψήφιο σε νόμο που θεσπίζει ως όριο ηλικίας τα 50 έτη) έχει αποφανθεί ότι το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και το άρθρο 6, παράγραφος 1, της Οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία, αντιτίθενται σε ιταλική ρύθμιση και επιβάλλει την κατάργηση του ορίου ηλικίας για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό συμβολαιογράφων.
Σε κάθε περίπτωση, οι καταγγέλλοντες επισημαίνουν ότι στην Υπουργική Απόφαση με την οποία καθορίστηκε ο τρόπος διενέργειας του διαγωνισμού των συμβολαιογράφων δεν προβλέπεται κάποιος επανέλεγχος των τυπικών προσόντων των επιτυχόντων ούτε κατά το στάδιο της κατάρτισης των Πινάκων Διοριστέων ούτε κατά την έκδοση της απόφασης διορισμού, αφού η επιτροπή αποφασίζει τελεσίδικα. Εφόσον, δε, μετά τον σχετικό έλεγχο της Επιτροπής, είχε κριθεί ότι νομίμως συμμετέχουν στον διαγωνισμό, η συμπερίληψή τους στον πίνακα υποψηφίων περιβάλλεται από το τεκμήριο της νομιμότητας και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί παρεμπιπτόντως το κύρος αυτής σε μεταγενέστερο στάδιο. Και αυτό διότι η προκήρυξη, η συμμετοχή υποψηφίου στον διαγωνισμό συμβολαιογράφων και η σύνταξη αξιολογικών Πινάκων Κατάταξης αποτελούν αλληλένδετα στάδια της σύνθετης διοικητικής ενέργειας, η οποία ολοκληρώνεται με τον διορισμό του υποψηφίου ως συμβολαιογράφου.
Οι καταγγέλλοντες ζητούν να τους δοθεί το δικαίωμα στην εργασία, όπως τους δόθηκε το δικαίωμα να δώσουν εξετάσεις. Και ο υπουργός Δικαιοσύνης καλείται να παρέμβει άμεσα προκειμένου να αποκαταστήσει το δίκιο. Σε αντίθετη περίπτωση, η δικαίωση των επιτυχόντων έπειτα από μακροχρόνια διαδικασία στο ΣτΕ θα οδηγήσει σε κατάρρευση ολόκληρου του αξιολογικού πίνακα και αναστάτωση εκατοντάδων υποψηφίων, οι οποίοι στο μεταξύ θα έχουν καταλάβει θέσεις που αξιολογικά ανήκαν σε άλλους.
