«Στον πόλεμο ήμασταν μόνοι»

Εως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, οι νεκροί έφταναν επίσημα τους 15 και οι αγνοούμενοι τους δύο, μετά τον εντοπισμό μητέρας και γιου που αγνοούνταν στη Μεταμόρφωση Καρδίτσας.

Ωστόσο, οι συζητήσεις για ακόμα μεγαλύτερο αριθμό αγνοουμένων και πιθανώς νεκρών δεν έχουν κοπάσει στις τοπικές κοινωνίες την ώρα που γίνονται αναφορές για προβληματική καταγραφή ακόμα και των διασωθέντων, όπως και για την ύπαρξη μεταναστών εργατών γης σε χωράφια, που δεν είχαν καταγραφεί πουθενά.

Στο ανυπολόγιστο κόστος στην πρωτογενή παραγωγή και στο γενικότερο κόστος ίσως και δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για την οικονομία της Θεσσαλίας προστίθενται και οι διόλου αμελητέες υγειονομικές συνέπειες από την ύπαρξη χιλιάδων νεκρών ζώων, φυτοφαρμάκων, καυσίμων και άλλων ουσιών που απειλούν να μολύνουν χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης και τον υδροφόρο ορίζοντα.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ: Ο ήχος από τα ελικόπτερα που φέρνουν συνεχώς διασωθέντες από τα γύρω χωριά είναι γνώριμος για 3-4 μέρες. Βρισκόμαστε στο γήπεδο του Αστέρα Καρδίτσας όπου οι κάτοικοι αποβιβάζονται από τα ελικόπτερα, με διάφορα προβλήματα υγείας, αφυδατωμένοι και εξαιρετικά καταπονημένοι. Μοναδική στιγμή χαράς, όταν ορισμένοι βλέπουν απεγκλωβισμένους φίλους ή συγγενείς τους να φτάνουν με το επόμενο ελικόπτερο.

Ο Αποστόλης Βασιλάκος, συνταξιούχος, έχει καταφέρει να φύγει με ελικόπτερο από την Κόρδα πριν από λίγες ώρες και, όπως μας λέει, αναγκάστηκε να πάει σε γειτονικό διώροφο σπίτι για να σωθεί, αφού το δικό του -μονοκατοικία- καταστράφηκε. Μοναδική βοήθεια για περισσότερες από 48 ώρες, τα νερά και οι κουβέρτες από αέρος. «Στην αρχή δεν φοβήθηκα πολύ, αλλά όσο περνούσαν οι ώρες… Αν και μεγαλύτερος, δεν έχω ξαναδεί τέτοιο πράγμα στο χωριό μου», μας λέει.

Ο διασώστης Νίκος Καραβαλάκης, που εργάζεται στην ασφαλιστική Interamerican και έχει έρθει εκτάκτως στην Καρδίτσα με το πλήρωμά του για να συνδράμει τις τοπικές αρχές, μιλά για μια πολύ δύσκολη κατάσταση που συνεχίζεται από το πρωί ώς το βράδυ. «Ερχονται με διάφορα προβλήματα υγείας, κυρίως πνευμονολογικά και αναπνευστικά, και μεταφέρονται στο Νοσοκομείο Καρδίτσας για να συνεχίσουν τη θεραπεία τους. Οσοι παίρνουν εξιτήριο μεταφέρονται στις διάφορες δομές».

Πολλοί από τους διασωθέντες κοιμούνται στη δομή που έχει στηθεί στο 2ο Γυμνάσιο Καρδίτσας όπου η κατάσταση θυμίζει ταινία καταστροφής, με αρκετούς να κοιμούνται σε ράντσα στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ και άλλες αίθουσες, και ο καθένας έχει να διηγηθεί για το πώς πάλεψε με τα νερά και τι έχασε.

Εθελοντές και άνθρωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προσπαθούν να απαλύνουν ελάχιστα τον πόνο τους, παρέχοντάς τους κάποια απαραίτητα τρόφιμα και ρούχα ή προσπαθώντας να μετακινήσουν τους πιο ευάλωτους σε ξενοδοχεία που έχουν γεμίσει. Πολλοί από τους συγκατοίκους μας στο ξενοδοχείο είναι πλημμυρόπληκτοι και μας αφηγούνται νέες ιστορίες καταστροφής μαζί με την αγωνία τους για το μέλλον.

ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΧΩΡΙΑ: Μπαίνοντας στον Παλαμά συναντάμε τον Γιώργο Κοκκούλη, αγρότη και κτηνοτρόφο. Η καταστροφή γι’ αυτόν είναι ολική καθώς έχασε κάτω από τα νερά 180 στρέμματα με καλλιέργειες από βαμβάκι, 140 πρόβατα και 45 τόνους σιτάρι. «Σχεδόν όλα τα μηχανήματα, αυτοκίνητα, καλλιέργειες, είναι όλα διαλυμένα. Προβλήματα έχουμε στα ηλεκτρικά, τα έπιπλα και τα κουφώματα. Ευτυχώς το σπίτι μας είναι ψηλά και μείναμε εδώ. Καταστραφήκαμε εντελώς και δεν ήρθε κανείς. Με το 112 δεν γίνεται. Και τώρα στην περιοχή έρχεται μια υγειονομική βόμβα με τα νεκρά ζώα που πρέπει να φύγουν από εδώ…χθες», μας λέει.

Μετά τις εκκλήσεις πολιτών, αυτοδιοικητικών και υγειονομικών, το Σάββατο πραγματοποιήθηκε σύσκεψη και χθες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανακοίνωσε την περισυλλογή των νεκρών ζώων και τη μεταφορά τους με ειδικά φορτηγά-ψυγεία σε πιστοποιημένους χώρους καύσης, που είναι κλίβανοι, αρχικά στις περιοχές Ημαθίας και Αρκαδίας.

Μέσα στον Παλαμά η κατάσταση είναι ακόμα πιο αποκαρδιωτική. Πολλοί κάτοικοι απευθύνονται εναγωνίως στους εκπροσώπους των ΜΜΕ για να «δουν τα χάλια», ενώ το πρωί του Σαββάτου ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Κώστας Αγοραστός, που ήρθε για να συμμετάσχει σε σύσκεψη, δέχθηκε έντονες αποδοκιμασίες και ρίψη αντικειμένων.

Τριγύρω βλέπουμε τους ακόμα πλημμυρισμένους δρόμους, με κατοίκους να μας δείχνουν πού έφτασε η στάθμη του νερού, τα γκρεμισμένα πλίνθινα σπίτια και τη συχνά πλήρη καταστροφή σε αυτοκίνητα, επιχειρήσεις, γεωργικά μηχανήματα και καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Ενα τέτοιο πλίνθινο κτίσμα είχε και η οικογένεια του Κωνσταντίνου Μπακράτη που ανέβηκε στον 3ο όροφο γειτονικής οικοδομής για να σωθεί και είδαν την περιουσία τους να καταστρέφεται σαν σε βομβαρδισμό. Μοναδική παρηγοριά, ότι επέζησαν τα κοτόπουλα στο κοτέτσι του.

Η δύναμη της αλληλεγγύης

«Υπάρχουν χωριά που έχουν σβηστεί από τον χάρτη. Και η πόλη του Παλαμά έχει τεράστια προβλήματα. Ακόμα δεν ξέρουμε πόσους συνανθρώπους χάσαμε», μας λέει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παλαμά, Κώστας Τζέλλας. Μοναδική αχτίδα αισιοδοξίας, η προσφορά εθελοντών από τον αγροτικό σύλλογο αλλά και από νέους της περιοχής που μοιράζουν είδη πρώτης ανάγκης στο πολιτιστικό κέντρο της κωμόπολης. Από κοντά και η κοινωνική κουζίνα «Ο Αλλος Ανθρωπος» που ήρθε να μαγειρέψει για τους πληγέντες.

Ενδεικτική του ηρωισμού των εθελοντών είναι και η ιστορία του Νίκου Τζιβένη, που την ημέρα που ξέσπασε η πλημμύρα βγήκε στη γειτονιά του με κανό (!) το οποίο χρησιμοποιούσε παλιότερα για ψάρεμα στη λίμνη Πλαστήρα, σώζοντας περισσότερους από 30 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων ηλικιωμένοι με σοβαρά προβλήματα, και πάνω από 10 σκυλιά. «Το νερό έφτανε τα δύο μέτρα. Εκείνη τη στιγμή δεν το σκεφτόμουν, ήθελα να βοηθήσω. Δεν ήθελα να τους αφήσω. Πήγαινα στον έναν και με φώναζε ο άλλος. Στον πόλεμο ήμασταν μόνοι», λέει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Τζιβένης.

Στο πολιτιστικό κέντρο συναντήσαμε τον δήμαρχο Παλαμά, Γιώργο Σακελλαρίου, που μας μίλησε για τραγικές καταστάσεις όλες αυτές τις ημέρες. Η ηλεκτροδότηση στην κωμόπολη των 6.000 κατοίκων επέστρεψε μόλις το βράδυ του Σαββάτου στις περισσότερες γειτονιές και το δίκτυο ύδρευσης δεν λειτουργεί.

«Τις πρώτες μέρες επιχειρούσαμε μόνοι μας. Οι εθελοντές έκαναν τη δουλειά γιατί από την Πολιτική Προστασία δεν είχαν τις κατάλληλες βάρκες. Πέρασαν αρκετές ώρες, το νερό ανέβαινε και ο κίνδυνος πνιγμών ήταν μεγάλος», μας αφηγείται. Οι κάτοικοι του Παλαμά έχουν απεγκλωβιστεί, όπως όμως υποστηρίζει ο κ. Σακελλαρίου, τώρα ξεκινούν τα προβλήματα για όσους βγήκαν από τα σπίτια τους, ενώ για να φύγουν τα νερά από χωριά όπως ο Βλοχός και η Μεταμόρφωση θα κάνουν πάρα πολύ καιρό.

Πολύ δύσκολη παραμένει η κατάσταση και στα χωριά της Ψαθοχώρας, του Κοσκινά, της Μαραθέας, της Κόρδας, της Αγίας Τριάδας και των Καλογριανών όπου οι κάτοικοι θα κάνουν αρκετές μέρες για να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Προσπαθήσαμε να φτάσουμε στα χωριά της Μεταμόρφωσης και του Κοσκινά, όμως η πρόσβαση είναι δυνατή μόνο με βάρκες, αφού ακόμα και τα τρακτέρ σταματούν ύστερα από μερικές εκατοντάδες μέτρα.

Ο Βασίλης Μπιζούλας από τον Κοσκινά προσπαθεί να φτάσει στο χωριό του, μιλώντας μας για «ολική καταστροφή». Φιλοξενείται από συγγενείς στην Καρδίτσα και περιμένει πότε θα μπορέσει να προσεγγίσει το σπίτι του. «Ξέρω ότι θα δω μεγάλες ζημιές, δεν έχω στον ήλιο μοίρα. Το χωριό έχει καλυφθεί εντελώς από νερά. Εμείς πλημμυρίσαμε το επόμενο πρωί σιγά σιγά. Εάν αυτό γινόταν τη νύχτα, θα είχαμε πνιγεί. Δεν έχουμε προς τα πού να εκκενώσουμε», λέει στην «Εφ.Συν.».

Ο Θανάσης Καλογιάννης είναι αντιπρόεδρος της κοινότητας του Βλοχού και έφτασε στον Παλαμά με σκάφος του Στρατού. «Επεσε πολύ νερό, 5 φορές πάνω από τον “Ιανό”. Συμφωνώ. Ομως έργα τίποτα! Κάτοικοι στο χαμηλότερο υψομετρικά σημείο, στον κάμπο, είναι μέσα στο νερό και ανεφοδιάζονται με ελικόπτερα και βάρκες. Δεν έγινε τίποτα και μέσα στο σπίτι μου έχει 4 μέτρα νερό ύστερα από 4 μέρες. Ο,τι γίνεται είναι μόνο από τους εθελοντές», μας είπε.

Αντί επιλόγου

Πριν από τρία χρόνια ο υπογράφων είχε βρεθεί περίπου στις ίδιες περιοχές για την κάλυψη των συνεπειών του «Ιανού». Οπως είπαν κάτοικοι και διαπίστωσε όποιος βρέθηκε στα χωριά του Δήμου Παλαμά, το μέγεθος της καταστροφής είναι παραπάνω από διπλάσιο. Τότε έλεγαν «ποτέ ξανά» και ότι θα δοθεί αφορμή να γίνουν αντιπλημμυρικά έργα και να αντικατασταθούν απαρχαιωμένες υποδομές.

Οπως μας είπαν πολλοί εδώ, τίποτα ουσιαστικά δεν ολοκληρώθηκε παρότι μεσολάβησαν τρία ολόκληρα χρόνια, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι του κάμπου να βλέπουν το μέλλον με φόβο και απαισιοδοξία. Τι θα χρειαστεί για να πάρουμε ως χώρα, κυβερνήσεις, Τοπική Αυτοδιοίκηση και πολίτες το μάθημα την ώρα που γιγαντώνεται το τέρας της κλιματικής κρίσης, μένει αναπάντητο…