«Δίπλα σε κάθε πυροσβέστη υπάρχουν 10-20 εθελοντές»

Ο Παναγιώτης Σταμάτης, 52 χρόνων, είναι εθελοντής δασοπυροσβέστης στη Ρόδο. Μέχρι χθες επιχειρούσε μαζί με εκατοντάδες άλλους εθελοντές και πυροσβέστες, προσπαθώντας να σβήσουν τις πυρκαγιές που έκαιγαν το νησί επί δέκα μερόνυχτα.

Η «Εφ.Συν.» μίλησε μαζί του και μας παραθέτει την εμπειρία του:

«Είμαι γέννημα-θρέμμα Ροδίτης. Γνωρίζω τον τόπο μου πάρα πολύ καλά, είμαι γεωπόνος και αγαπώ τη φύση από μικρός. Πρέπει να είναι η μεγαλύτερη φωτιά σε διάρκεια που έχει ξεσπάσει ποτέ στη Ρόδο. Ημουν πάντα εθελοντής στις μεγάλες πυρκαγιές του νησιού. Κάθε 10-15 χρόνια έχουμε μια μεγάλη πυρκαγιά στο νησί, με τη διαφορά ότι πάντα καίγονταν δάση, όχι ξενοδοχεία. Φέτος σχεδόν όλο τον χειμώνα δεν είχαμε βροχές, γι’ αυτό τα δάση μας είναι πιο ευάλωτα και εύφλεκτα. Η πυρκαγιά αυτή σβήνει στη θάλασσα.

Πήρα άδεια από τη δουλειά μου τη δεύτερη μέρα της πυρκαγιάς για να βοηθήσω και ευτυχώς τη δέχτηκε ο εργοδότης μου. Και να μη μου το επέτρεπε, εγώ θα έφευγα πάλι. Η πρώτη μέρα επιχείρησης ήταν στο βουνό Προφήτης Ηλίας: είναι ένα παρθένο δάσος, προστατευόμενη περιοχή Natura, ένα πανέμορφο βουνό σε ένα πανέμορφο νησί. Τη δεύτερη μέρα αποφασίσαμε να κατέβουμε γιατί η φωτιά ξέφευγε και πήγαινε Κιοτάρι. Μιλώντας με φίλους, με προειδοποίησαν ότι η κατάσταση ήταν επικίνδυνη για τις τουριστικές μονάδες που ήταν εκεί. Επικοινώνησα με μία φίλη, ξενοδόχο, και μου λέει ότι οι Αρχές τούς ενημέρωσαν ότι όλα είναι υπό έλεγχο. Λίγο αργότερα με πήρε τηλέφωνο και μου είπε “Παναγιώτη, προχωράμε σε εκκένωση”. Πηγαίνοντας εκεί για βοήθεια είδαμε μια εικόνα τραγική. Πάνω από 15.000 κόσμος κατέβαινε προς τον δρόμο και τις παραλίες.

Αμέσως ξεκίνησε η αυτοοργάνωση: βλέπουμε πως τα άλογα φεύγουν νότια, προς Γεννάδι, αντιλαμβανόμαστε πως πρέπει να διώξουμε τον κόσμο να ακολουθήσουν τα ζώα.

Μέσα σε μία ώρα περίπου ήρθε η κόλαση και αγκάλιασε τον τόπο. Φλόγες ύψους 30-40 μέτρων κι ένα πυκνό σύννεφο καπνού έπνιξε την περιοχή. Γυρνούσαμε από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο να δούμε αν υπάρχει κάποιος εγκλωβισμένος. Πρώτα καθοδηγήσαμε τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τις γυναίκες. Ενα ξενοδοχείο σε περίπου μία ώρα υποδέχθηκε 5.000 ανθρώπους. Ο κόσμος, ευτυχώς, έβλεπε την ψυχραιμία στα δικά μας πρόσωπα.

Υπάρχουν στο νησί 5-6 ομάδες εθελοντών δασοπυροσβεστών, οι οποίες καταστράφηκαν οικονομικά από αυτή την πυρκαγιά. Στολές, λάστιχα αυτοκινήτου, εξοπλισμός, είναι λεφτά που βάζουν από την τσέπη τους. Εγώ μόνος μου, ένας εθελοντής, έχω πάθει ζημιά αξίας 3.000 ευρώ. Οταν έχεις ένα αυτοκίνητο 4×4 και το έχεις μια βδομάδα και κουβαλά 30 τόνους νερά την ημέρα, βάζεις κάθε μέρα βενζίνη, το χτυπάει κατά λάθος άλλο αμάξι εθελοντή, όλα αυτά είναι φθορές που ζούμε καθημερινά και επωμιζόμαστε εμείς το κόστος. Αλλες ομάδες έχουν καταστρέψει αυτοκίνητα, εξοπλισμό, ρούχα. Χρειάστηκε να πάρουμε εκατοντάδες μάνικες γιατί κάηκαν. Σκοπεύουμε να μαζέψουμε χρήματα για όλες τις εθελοντικές ομάδες που έχουν καταστραφεί οικονομικά, να τις εξοπλίσουμε για να μπορούν να βοηθήσουν ξανά γρήγορα σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Κινδύνεψαν συνολικά εννιά χωριά. Αυτές οι περιοχές έχουν περίπου 30.000-40.000 τουρίστες και 6.000 κατοίκους. Πάρα πολλοί κάτοικοι δεν εγκατέλειψαν τα χωριά τους, ειδικά η νεολαία. Οι άνθρωποι που έμειναν πίσω έσωσαν τα χωριά τους.

Ταχύτατα φτιάχτηκαν και δομές φιλοξενίας, άνοιξαν σχολεία και γήπεδα για να φιλοξενούν κόσμο. Μέσα σε έξι ώρες συντονίστηκε ένα δίκτυο εθελοντών που ο κρατικός μηχανισμός δεν θα μπορούσε να συντονίσει ούτε σε έναν χρόνο.

Η παρουσία της Πυροσβεστικής είναι γενναία, αλλά δεν υπάρχουν πυροσβέστες. Κάθε πυροσβέστη ακολουθούν 10-20 εθελοντές που τον βοηθούν να σηκώσει τη μάνικα, να τη μαζέψει, να του δώσουν νερό να πιει, να τον ξεκουράσουν έστω και λίγο. Θα πιάσουν τη μάνικα ακόμη και για να απαντήσει στη μάνα του που κάθε δεκαπέντε λεπτά τον παίρνει τηλέφωνο να δει αν ζει.

Η Πυροσβεστική μας είναι αδύναμη, τα μηχανήματά μας πολύ παλιά. Μας περιμένουν οι πυροσβέστες να τους βάλουμε νερό για να γεμίσουν τα πυροσβεστικά από τις γεωτρήσεις της ΔΕΥΑΡ και μόλις κοπεί το ρεύμα, σταματάμε να έχουμε νερό. Την ίδια στιγμή, υπάρχει ένα κράτος που το μόνο που ξέρει να κάνει είναι να είναι απόν. Πολιτικοί μπαίνουν στα αυτοκίνητά τους και μας βλέπουν, τίποτα άλλο.

Ευτυχώς ο απλός κόσμος οργανώθηκε για να μας βοηθήσει. Εστιατόρια, έμποροι τροφίμων, μαγαζάτορες μας δίνουν κάθε μέρα νερά και φαγητό. Υπάρχουν άνθρωποι που μας αγοράζουν αντλίες και μάνικες. Είναι η πρώτη φορά που κόσμος έχει αγκαλιάσει τόσο πολύ το εθελοντικό κίνημα του νησιού και αυτό είναι συγκινητικό. Μέχρι στιγμής μάς έχουν στείλει χρήματα άνθρωποι από τη Γερμανία, την Αυστραλία, τις ΗΠΑ, με όποιον τρόπο βρίσκουν. Γιατρούς και νοσηλευτές στο νοσοκομείο του νησιού δεν έχουμε σχεδόν καθόλου – και ευτυχώς δεν τους χρειαστήκαμε. Εθελοντές γιατροί, φοιτητές που ήταν διακοπές στο νησί ή Ροδιτόπουλα που σπουδάζουν ιατρική και ήρθαν εδώ για καλοκαίρι, όλα αυτά τα παιδιά είναι στο μέτωπο δίπλα μας. Εθελοντές ήρθαν και από την Αθήνα και τα γύρω νησιά.

Οταν υπάρχει κρίσιμη περιοχή, μένουμε και κοιμόμαστε εκεί, μέσα στα αμάξια, ίσα ίσα για κάνα δίωρο το βράδυ. Ετσι κι αλλιώς μόλις πέσει η νύχτα, έχει άπνοια. Αλλά πάντα είμαστε σε επιφυλακή, το νησί συνεχίζει να κινδυνεύει από νέες πυρκαγιές».