Περισσότερο από έξι μήνες μετά την αποχώρηση των τελευταίων προσφύγων από το διαμέρισμα του Παναγιώτη Αποστολίδη στο Γαλάτσι, μια παλιά μονοκατοικία 70 τετραγωνικά με κήπο, και περισσότερο από τρεις μήνες μετά τη λήξη του προγράμματος ESTIA, του γνωστού προγράμματος στέγασης προσφύγων σε διαμερίσματα, ο κ. Αποστολίδης και δεκάδες άλλοι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων παραμένουν όμηροι του Δήμου Αθηναίων και της αναπτυξιακής εταιρείας του, της ΕΑΤΑ (Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών), φορέα υλοποίησης του ESTIA.

Οπως σε κάθε συμβόλαιο ιδιοκτητών με αναπτυξιακές εταιρείες δήμων ή μη κυβερνητικές οργανώσεις που υλοποιούσαν το πρόγραμμα ESTIA σε όλη την Ελλάδα, όρος του συμβολαίου ήταν ότι η ΕΑΤΑ ήταν υπεύθυνη για την αποκατάσταση φθορών και ζημιών και ότι θα παρέδιδε το ακίνητο στην κατάσταση στην οποία το παρέλαβε.
Αλλοι φορείς τήρησαν τον όρο και με το παραπάνω. Ιδιοκτήτες διαμερισμάτων από άλλες πόλεις λένε στην «Εφ.Συν.» ότι παρέλαβαν το διαμέρισμά τους σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι το παρέδωσαν, καθαρό, φρεσκοβαμμένο και χωρίς ζημιές ή βλάβες, που διορθώνονταν έγκαιρα κατά τη διάρκεια της ενοικίασης με τη σύμφωνη γνώμη τους.
Αλλά και ο ίδιος ο κ. Αποστολίδης αναφέρει ότι όταν νοίκιαζε παλιότερα το διαμέρισμα σε οργάνωση, πριν το αναλάβει η ΕΑΤΑ, όλα πήγαν καλά. Οταν έληξε το συμβόλαιο, διαπιστώθηκαν από κοινού βλάβες και φθορές, έγιναν επιδιορθώσεις, το διαμέρισμα παραδόθηκε καθαρό και, όπου χρειαζόταν κάτι απαιτητικό, να μπει καινούργιος πάγκος κουζίνας ή ν’ αλλάξουν σπασμένα πλακάκια, η οργάνωση φρόντιζε να πληρώσει το αντίτιμο.
Τα πράγματα εξελίχτηκαν τελείως διαφορετικά με την ΕΑΤΑ. Ο κ. Αποστολίδης λέει ότι από τον Σεπτέμβριο πίεζε την ΕΑΤΑ να προχωρήσει σε έλεγχο του άδειου διαμερίσματος, παρουσία δικού του πολιτικού μηχανικού, ώστε να διαπιστωθούν από κοινού οι ζημιές και να συμφωνηθούν οι αναγκαίες εργασίες. Η ΕΑΤΑ αρνήθηκε τη συνάντηση και αντέτεινε πως ένα βάψιμο θα είναι αρκετό. Ο κ. Αποστολίδης επέμεινε, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Στα μέσα του φθινοπώρου ανακάλυψε ότι είχε μπει στο διαμέρισμα συνεργείο για να βάψει, χωρίς να έχει υπάρξει συμφωνία για την αποκατάσταση των φθορών. Αυτό που αντίκρισε τον εξόργισε.

«Πήγαν και το πλακώσανε με βάψιμο, πολύ χοντροκομμένα. Βάψανε πάνω από τις πρίζες, δεν τις καλύψανε. Τα ντουλάπια της κουζίνας είχαν φουσκώσει από την υγρασία και τα βάψανε από πάνω, χωρίς να τ’ αλλάξουν. Δεν κάνανε καμία επισκευή. Δεν βάψανε την πόρτα που είχε ζημιές, ούτε την ντουλάπα που είχε γδαρσίματα και χτυπήματα και κολλημένα αυτοκόλλητα. Δεν ελέγξανε τον πίνακα που ήταν χωρίς πορτάκι και φαινόταν καταταλαιπωρημένος. Στην μπανιέρα οι ενοικιαστές είχαν ξηλώσει το σιφόνι και το ξανακολλήσανε πρόχειρα με κόλλα, έχει δημιουργηθεί πρόβλημα με τα υδραυλικά, το αφήσανε έτσι», λέει.
Κάλεσε τον υπεύθυνο να διαμαρτυρηθεί. «Η απάντηση ήταν “το βάψιμο που σου κάναμε και πολύ σου είναι – αν δεν σου αρέσει, πήγαινέ μας δικαστικά, είμαστε ο Δήμος Αθηναίων και έχουμε νομική ομάδα. Σιγά μη σου αλλάξουμε πενήντα χρόνων μπανιέρα να βάλουμε καινούργια”. Εγώ όμως δεν την παρέδωσα σ’ αυτή την κατάσταση», λέει.
Δείχνει φωτογραφίες από το διαμέρισμα όπως το παρέδωσε στην ΕΑΤΑ, καθαρό, έπειτα από απολύμανση, βαμμένο, με τα ντουλάπια, τις πόρτες και την μπανιέρα σε καλή κατάσταση. Και δείχνει φωτογραφίες από τις φθορές που κλήθηκε να παραλάβει, παρότι στο μεταξύ ο δήμος έστειλε στο διαμέρισμα ένα συνεργείο για καθαριότητα και άλλο ένα που, όπως λέει ο κ. Αποστολιδης, το μόνο που έκανε ήταν να αλλάξει πόμολα σε πόρτες.
«Οταν το παρέδωσα, με υποχρεώσανε να υπάρχουν λάμπες παντού, να έχουν όλες οι πόρτες κλειδιά και να κλειδώνουν, να βάλω κάλυμμα στη λάμπα του μπάνιου για να μην είναι εκτεθειμένη στην υγρασία και γίνει βραχυκύκλωμα. Βρήκα πόρτα ξεχαρβαλωμένη και σπασμένα πόμολα, τα συνεργεία αλλάξανε τις τέσσερις από τις έξι πόρτες με μεντεσέδες που δεν δουλεύουν, δεν φτιάξανε τη ζημιά στο σιφόνι της μπανιέρας. Δεν ζήτησα υπερβολικά πράγματα, δεν είπα ν’ αλλάξουν τη σπασμένη υδρορροή, να βάψουν εξωτερικά που είχε υγρασία επειδή κρεμάγανε βρεγμένα ρούχα. Ζήτησα τα αυτονόητα, να δουλεύουν οι πόρτες», λέει.
Ελεγκτές
Με τα πολλά, στις αρχές του έτους, αφού παρατάθηκε σιωπηρά το μισθωτήριο συμβόλαιο μετά τη λήξη του προγράμματος, καθώς το διαμέρισμα δεν είχε παραδοθεί, συναντήθηκε στο ακίνητο με δύο ελεγκτές της ΕΑΤΑ. Κατέγραψαν φθορές και ζημιές παρουσία του και ενημέρωσαν την εταιρεία ότι πρέπει να ξαναμπούν συνεργεία. Μέχρι σήμερα δεν έχει ενημερωθεί για τις κινήσεις του δήμου, παρά τα αλλεπάλληλα τηλεφωνήματα και τα ηλεκτρονικά μηνύματα. «Εμείς παραδώσαμε ένα παλιό μεν σε ηλικία σπίτι αλλά ήταν καθαρό, λειτουργικό και ενοικιάσιμο. Αυτή τη στιγμή το σπίτι όπως είναι δεν μπορεί να ενοικιαστεί, στην κατάσταση που βρίσκεται, γιατί είναι μη κατοικήσιμο, δεν μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει την μπανιέρα», έγραφε στα τέλη Ιανουαρίου προς την ΕΑΤΑ και το επανέλαβε στις αρχές Μαρτίου.
Ο κ. Αποστολίδης έχει υποβάλει αίτηση για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα Κάλυψη του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για στέγαση ευάλωτων νέων ηλικίας 25 έως 39 ετών. Το πρόγραμμα το υλοποιούν δήμοι, μεταξύ των οποίων ο Δήμος Αθηναίων, που απευθύνουν πρόσκληση στους ιδιοκτήτες κατοικιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ESTIA να νοικιάσουν τα σπίτια τους για το νέο πρόγραμμα. Προϋπόθεση είναι ότι το ακίνητο «είναι έτοιμο προς χρήση και δεν φέρει πραγματικό ελάττωμα».
Δεν είναι ο μόνος ιδιοκτήτης διαμερίσματος που συμμετείχε στο ΕSTIA μέσω της ΕΑΤΑ και τώρα δυσκολεύεται να ενταχθεί στο Κάλυψη, το οποίο είχε προγραμματιστεί να αρχίσει να υλοποιείται τον Μάρτιο, αλλά καθυστερεί, καθώς, μεταξύ άλλων, παραμένουν σε εκκρεμότητα πολλά διαμερίσματα του ESTIA.
Στο δημοτικό συμβούλιο στα μέσα Μαρτίου, η δημοτική σύμβουλος της πλειοψηφίας Μελίνα Δασκαλάκη, πρώην διευθύντρια της ΕΑΤΑ και σήμερα πρόεδρος του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων, σημείωνε, απαντώντας σε ερώτηση προ ημερησίας διατάξεως του Πέτρου Κωνσταντίνου, δημοτικού συμβούλου με την Ανταρσία στις Γειτονιές της Αθήνας, ότι «ο λόγος για τον οποίο η ΕΑΤΑ βρέθηκε με περίπου 160 διαμερίσματα τα οποία έπρεπε να επισκευαστούν ενώ το πρόγραμμα [ESTIA] είχε ουσιαστικά τελειώσει, ήταν επειδή παρατείναμε την παραμονή προσφύγων μέσα σε αυτά τόσο όσο ώστε να μπορέσει η μεταστέγασή τους να γίνει ομαλή».
Σημείωσε επίσης ότι «η ΕΑΤΑ καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια και βρίσκεται σε συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες ούτως ή άλλως μια ομάδα απολύτως απαραίτητων απασχολούμενων που ήταν στο πρόγραμμα να καταφέρει να ολοκληρώσει αυτές τις επισκευές. Οι επισκευές θα γίνουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Διευκρίνισε ότι μετά τη λήξη του προγράμματος τον Δεκέμβριο παρατάθηκε η σύμβαση έξι απασχολούμενων μέχρι τα τέλη Μαρτίου για να ολοκληρωθούν οι επισκευές με δυνατότητα επιπλέον παράτασης.
Η ΕΑΤΑ σημειώνει από την πλευρά της ότι «προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή αποχώρηση των ωφελούμενων από τις κατοικίες, κάλυψε –και εξακολουθεί να καλύπτει– την παραμονή μονογονεϊκών οικογενειών και ΑμεΑ, έως ότου εκείνοι λάβουν τα νομιμοποιητικά έγγραφα, διαδικασία που ολοκληρώνεται σύντομα». Προσθέτει: «Ηδη, μέχρι σήμερα, έχουν αποδοθεί τα ακίνητα σε πολλούς από τους ιδιοκτήτες στην κατάσταση στην οποία παραλήφθηκαν, ενώ το ίδιο προβλέπεται και για τα εναπομείναντα διαμερίσματα».
Ισχυρίζεται επίσης ότι «η ΕΑΤΑ ήταν ο μοναδικός φορέας του προγράμματος που προέβλεπε την αποκατάσταση των φθορών στα διαμερίσματα τα οποία διαχειρίστηκε», κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς αποκατάσταση των φθορών προβλεπόταν στα συμβόλαια πολλών, αν όχι όλων των φορέων που υλοποιούσαν το πρόγραμμα, και οι περισσότεροι ανταποκρίθηκαν στο ακέραιο.
Δυσαρεστημένοι ιδιοκτήτες
Πηγές του δήμου αναφέρουν στην «Εφ.Συν.» ότι, εκτός του κ. Αποστολίδη, δεν γνωρίζουν άλλη περίπτωση ιδιοκτήτη που αρνήθηκε να παραλάβει το διαμέρισμα. Ωστόσο, πρώην εργαζόμενοι στο πρόγραμμα ESTIA επιβεβαιώνουν στην «Εφ.Συν.» ότι και άλλοι ιδιοκτήτες είναι δυσαρεστημένοι από την κατάσταση στην οποία κλήθηκαν να παραλάβουν τα διαμερίσματά τους, αλλά μπορεί τελικά να δέχτηκαν να τα παραλάβουν από φόβο μην μπλέξουν σε μακροχρόνιες διαδικασίες.
Είχαν άλλωστε την αποκαρδιωτική εμπειρία πολύμηνων καθυστερήσεων στην καταβολή των ενοικίων, εξαιτίας της καθυστερημένης εκταμίευσης της χρηματοδότησης εκ μέρους του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η καθυστέρηση στην καταβολή των ενοικίων συνεχίζεται και σήμερα, καθώς δεν έχουν καταβληθεί τα ενοίκια για Φεβρουάριο, Μάρτιο και Απρίλιο και δεν υπάρχει σαφής εικόνα πότε θα καταβληθούν.
Σε κάθε περίπτωση, προκύπτουν ερωτήματα για τον τρόπο που έγινε η επιλογή των συνεργείων, για την πληρότητα και την ποιότητα των εργασιών και για τον έλεγχό τους από την πλευρά του δήμου, ενώ επιβεβαιώνεται άλλη μια φορά η βιασύνη και η προχειρότητα με την οποία αποφάσισε το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου να κλείσει το πρόγραμμα ΕSTIA, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των ευάλωτων φιλοξενούμενων, ούτε οι δυνατότητες των φορέων να το ολοκληρώσουν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου 15 εργαζόμενοι ενημερώθηκαν στο τέλος Δεκεμβρίου ότι θα παραταθεί η σύμβασή τους και τους επόμενους μήνες, αλλά στα μέσα Ιανουαρίου ειδοποιήθηκαν ότι δεν υπήρχε δυνατότητα παράτασης και ότι τις εκκρεμότητες της παράδοσης περισσότερων των 200 διαμερισμάτων θα τις αναλάμβανε μια ομάδα μόλις 6 εργαζομένων. «Δεν υπήρχαν χρήματα και θέλησαν να παραδώσουν τα διαμερίσματα με πασαλείμματα, αδιαφορώντας για τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους ιδιοκτήτες», λένε πρώην εργαζόμενοι του προγράμματος.
«Η πολιτική εκτοπισμού των προσφύγων σε καμπ μακριά από τον αστικό ιστό, με το κλείσιμο της δομής φιλοξενίας του Ελαιώνα, την κατάργηση της δομής ένταξης και τον τερματισμό του προγράμματος ΕSTIA, το οποίο το διαχειρίστηκε η ΕΑΤΑ, άφησε ανεπανόρθωτες πληγές με το απότομο κλείσιμο. Συνέπεια ήταν οι άρον άρον παραδόσεις σπιτιών με εργολάβους να παίρνουν χρήματα και αντί για επισκευές να κάνουν τσαπατσούλικους αλλά επικερδείς καθαρισμούς», σημειώνει στην «Εφ.Συν.» ο Πέτρος Κωνσταντίνου, που ανέδειξε το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο.
