Μ.Γκάμπριελ- Κομισιόν: Τα αρχαία του μετρό Θεσσαλονίκης αποτελούν «εθνική αρμοδιότητα»

Εθνική αρμοδιότητα αποτελούν τα πολιτιστικά ζητήματα, η Επιτροπή δεν μπορεί να παρέμβει άμεσα. «Πρέπει να τηρούνται όλες οι σχετικές ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις της ΕΕ και οι εθνικοί κανόνες, ιδίως όσον αφορά την αρχαιολογική προστασία» απάντησε η Επίτροπος της Κομισιόν Μαρίγια Γκάμπριελ αρμόδια για τα θέματα καινοτομίας, έρευνας και πολιτισμού, στην ερώτηση που κατέθεσαν οι έξι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία για τα αρχαία του σταθμού «Βενιζέλου» στο Μετρό Θεσσαλονίκης.

Η κα. Μαρίγια Γκάμπριελ απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο ερώτημα των Ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για το ύστατο χρονικό σημείο παράδοσης του έργου προκειμένου να είναι διασφαλισμένη η ευρωπαϊκή συγχρηματοδότησή του. Η ίδια ανέφερε: « η προθεσμία για την πραγματοποίηση του έργου από τον δικαιούχο και την πληρωμή των δαπανών που σχετίζονται με το έργο […] ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2023».

Υπενθυμίζεται ότι η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έχει τονίσει επανειλημμένα ότι η λύση του τεμαχισμού και της απόσπασης καταστρέφει την ακεραιότητα και την αυθεντικότητα ενός σπουδαίου μνημείου, μοναδικού οπουδήποτε στον κόσμο.

Η απάντηση της Επιτρόπου Γκαμπριέλ ουσιαστικά επιβεβαιώνει το ερώτημα που έθεσαν οι Ευρωβουλευτές: Με βάση το κείμενο των οδηγιών κλεισίματος των συγχρηματοδοτούμενων έργων της περιόδου 2014 – 2020, μετά τις 31.12.2023 το έργο μπορεί να συνεχιστεί με εθνικούς πόρους και εφόσον ολοκληρωθεί και είναι λειτουργικό μέχρι τον Φεβρουάριο 2025 (χρόνος υποβολής των εγγράφων κλεισίματος), το σύνολο της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης είναι πλήρως διασφαλισμένο.

Διαψεύδονται, επομένως, οι κινδυνολογίες της κυβέρνησης -τόσο στις αρχικές ανακοινώσεις της όσο και στον φάκελο που κατέθεσε αρχικά στο ΚΑΣ και στη συνέχεια στο ΣτΕ- ότι αν το μετρό δεν ολοκληρωθεί ως τον Δεκέμβριο του 2023, η χώρα μας θα χρειαστεί να επιστρέψει τα ευρωπαϊκά κονδύλια για τη χρηματοδότηση του έργου. Άλλωστε, η ίδια διάψευση είχε έρθει τον Ιούνιο και διά στόματος της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, κατά τη διάρκεια απάντησής της σε σχετική επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, προκαλώντας αν μη τι άλλο απορία και αμφιβολίες για τον πραγματικό σχεδιασμό της κυβέρνησης για την ολοκλήρωση του έργου.

Οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης για δήθεν απένταξη του έργου μετά το 2023, με επιβάρυνση 700 εκ. ευρώ για τον Εθνικό Προϋπολογισμό, έχουν καταρρεύσει. Και το μόνο βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση της ΝΔ ευθύνεται για επιπλέον καθυστερήσεις με τη λύση που έχει επιλέξει. Μετά από δυο χρόνια πλήρους στασιμότητας του έργου και προτού καν ξεκινήσει η υλοποίηση της απόσπασης των αρχαιοτήτων, ο Κ. Μητσοτάκης μετέθεσε ήδη, στη φετινή ΔΕΘ, την παράδοση του έργου στο τέλος του 2023. Πρόσθεσε δε την επιφύλαξη «καλώς εχόντων των πραγμάτων» – επιφύλαξη καθόλου τυχαία καθώς, λόγω του χρόνου που θα απαιτηθεί για τις ήδη αποφασισμένες αποσπάσεις, για τις νέες εκτεταμένες ανασκαφές που θα χρειαστούν καθώς και για τις νέες αποσπάσεις αρχαιοτήτων που θα αποκαλυφθούν, το χρονοδιάγραμμα αυτό κάθε άλλο παρά εφικτό μοιάζει.

Παράλληλα, η αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος, σημαίνει εκτόξευση του κόστους, με 20 εκ. ευρώ να έχουν ήδη δοθεί στον ανάδοχο ως αποζημίωση για τον πρώτο χρόνο και άλλα 54 εκ. ευρώ να δίνονται, συμπληρωματικά, για αρχαιολογικές ανασκαφές και άλλες εργασίες για τη λύση του «ξηλώματος» των αρχαίων. Το «καπέλο», λοιπόν, στο αρχικό κόστος του έργου ανέρχεται, προς το παρόν, στα 42 εκ. ευρώ σε σχέση με την προϋπολογισμένη λύση συνολικού κόστους 32 εκ. που είχε ξεκινήσει να υλοποιεί η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και η οποία προέβλεπε και το μετρό στην ώρα του και τα αρχαία στη θέση τους.

Η αδιαφορία της κυβέρνησης απέναντι στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και η άρνησή της να εφαρμόσει το υλοποιήσιμο σχέδιο της κατασκευής του σταθμού με διατήρηση των αρχαίων στη θέση τους, πέρα από την πολιτιστική καταστροφή, κοστίζουν σε χρόνο και χρήμα. Και θα συνεχίσουν να ταλαιπωρούν τους Θεσσαλονικείς, που στη μεγάλη τους πλειοψηφία (62%) επιθυμούν την κατά χώρα διατήρηση των αρχαιοτήτων.

Υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει λύση για την ολοκλήρωση του μετρό της Θεσσαλονίκης χωρίς πρόσθετες καθυστερήσεις, χωρίς εκτόξευση του κόστους, χωρίς νέες ανασκαφές, με τα αρχαία ακέραια, αυθεντικά, αμετακίνητα στη θέση τους, προκειμένου να ενταχθούν στην Παγκόσμια Κληρονομιά της UNESCO, προσφέροντας νέες δυνατότητες ανάπτυξης στη Θεσσαλονίκη. Τη λύση, όμως, αυτή αρνείται πεισματικά η κυβέρνηση της ΝΔ.