• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.8°C / 17.3°C
    2 BF
    69%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.8°C / 16.3°C
    0 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.8°C / 19.0°C
    2 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 12.9°C
    0 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 14.1°C
    2 BF
    71%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.1°C / 15.7°C
    3 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.5°C / 10.6°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.1°C / 18.6°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.2°C
    4 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.1°C / 19.6°C
    4 BF
    55%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.5°C / 16.6°C
    2 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.9°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 11.5°C
    1 BF
    77%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.5°C / 11.7°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 21.8°C
    3 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.8°C / 17.5°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 11.5°C / 16.0°C
    0 BF
    74%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.1°C / 16.4°C
    2 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    71%

Δύο φίλες

  • A-
  • A+

Είναι ένα συνηθισμένο καλοκαιρινό πρωινό στη Αλεξάνδρεια Ημαθίας, στο καμπ όπου ζουν πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, ένα από τα πολλά που λειτουργούν στην ενδοχώρα και τα νησιά από το 2016. Η Aνουσέ, γύρω στα 35, από το Αφγανιστάν, κλείνει την πόρτα του λευκού κοντέινερ όπου ζει με τον άντρα της και τα 3 μικρά της παιδιά, τυλίγει το κεφάλι και τους ώμους με την παραδοσιακή της μαντήλα, ανεβάζει τη μάσκα covid και περπατά βιαστικά για να κάνει τις δουλειές της. Στο ραντεβού μας έρχεται στην ώρα της. «Δεν υπάρχουν πολλά να κάνεις στο καμπ, κι αυτό μας κρατά κλεισμένους μέσα για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας», λέει, και βλέποντας τη φίλη της την Εσίν να καταφτάνει, προσθέτει: «Αν δεν είχα αυτήν εδώ τη φίλη μου, θα ένιωθα αφόρητα». Η Εσίν είναι συνομήλικη και συμπατριώτισσά της. Η ίδια και η οικογένειά της -με τρία παιδιά επίσης- ήρθαν στο καμπ κάμποσους μήνες πριν από την Ανουσέ. Δεν γνωρίζονταν προηγουμένως. «Πήγα να την καλωσορίσω, να την κάνω να νιώσει κάπως φιλόξενα, γιατί ήξερα πώς είναι να φτάνεις σ’αυτό το ξένο μέρος και να μην έχεις κανένα γνώριμο πρόσωπο», λέει. Είναι στην κουλτούρα μας να βοηθάμε, να μαγειρεύουμε για τους άλλους, να τους δίνουμε ένα χαμόγελο, σ’ αυτή τη δύσκολη μεταβατική στιγμή».

Η Ανουσέ θυμάται την πρώτη μέρα της γνωριμίας τους. Με την οικογένειά της είχαν μόλις φτάσει στο καμπ, ένα άγνωστο μέρος, στη μέση του πουθενά, σε ένα κοντέινερ λίγων τετραγωνικών όταν ξαφνικά την πόρτα χτύπησε μια γυναίκα, που της απηύθυνε χαιρετισμό στη γλώσσα της. «Θα την ευγνωμονώ για πάντα για την υποδοχή που μου έκανε» λέει συνεσταλμένα. Έκτοτε, οι δυο γυναίκες έχουν γίνει στενές φίλες. Τα απογεύματα δρασκελίζουν μαζί την πύλη του καμπ, πηγαίνουν στο μικρό μπακάλικο για να αγοράσουν τα αναγκαία και, στην επιστροφή, παίρνουν τη μεγάλη διαδρομή για να περπατήσουν μαζί και να μοιραστούν τις σκέψεις και τα νέα τους: «Θα δεχθεί η τοπική κοινότητα τα παιδιά τους στο σχολείο; Θα φτάσει το μικρό οικονομικό βοήθημα που θα παίρνουν για λίγο καιρό ακόμη, να καλύψει τις ανάγκες τους; Κατατέθηκε το αίτημα ασύλου; Βγήκε απόφαση; Θα μείνουν; Θα φύγουν; Θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στην κόλαση από όπου έφυγαν για να γλιτώσουν; Και τέλος, τι θα μαγειρέψουν σήμερα; «Η Εσίν είναι πολύ καλύτερη μαγείρισσα από εμένα, αλλά και εκείνη δυσκολεύεται να μαγειρέψει μέσα στο μικρό κουζινάκι του κοντέινερ», λέει η Ανουσέ. «Η παράδοση στην κουζίνα της χώρας μας είναι τεράστια, αλλά δεν θυμόμαστε πότε ήταν η τελευταία φορά που καταφέραμε να βρούμε όλα τα υλικά που χρειαζόμασταν, και τα απαραίτητα εργαλεία, γιατί ζούσαμε ως πρόσφυγες ακόμη και πριν έρθουμε στην Ελλάδα», λένε μελαγχολικά.

Για τον περισσότερο κόσμο που δεν είναι εξοικειωμένος με τα γεωπολιτικά, η κατάσταση στο Αφγανιστάν ήρθε στην επιφάνεια πολύ τελευταία, με τη δραματική πτώση της Καμπούλ και την παράδοση της χώρας στο βάναυσο καθεστώς των Ταλιμπάν που παρακολούθησε όλη η υφήλιος τον Αύγουστο. Ωστόσο, οι οικογένειες της Ανουσέ και της Εσίν είναι ανάμεσα στις χιλιάδες που αναγκάστηκαν,ήδη από την προηγούμενη δεκαετία, να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να αναζητήσουν ασφαλές καταφύγιο στο γειτονικό Ιράν καθώς οι ζωές τους κινδύνευαν από τότε από τις εχθροπραξίες. «Ακόμη και στο Ιράν όμως η ζωή ήταν πάρα πολύ δύσκολη για εμάς, τους ανέστιους ανθρώπους. Ασφάλεια δεν είχαμε, ούτε δικαιώματα, κι όταν ήρθαν τα παιδιά, καταλάβαμε ότι έπρεπε για δεύτερη φορά να ξεριζωθούμε, αυτή τη φορά για ένα πιο μακρινό ταξίδι, που να μας παρέχει περισσότερες εγγυήσεις για μια καλύτερη ζωή». Όσο η Ανουσέ αφηγείται, η Εσίν την κοιτάζει και συγκατανεύει: Οι ιστορίες τους είναι πανομοιότυπες.

Στα περισσότερο από δέκα χρόνια που εργάζομαι με πρόσφυγες, έχω γνωρίσει πολλές γυναίκες από το Αφγανιστάν. Όλες τους με εντυπωσίαζαν πάντα με τη δύναμη, το χιούμορ, τον γλυκό και στωικό τρόπο με τον οποίο υπομένουν τα πολύπλοκα ζητήματα της κατάστασής τους, την επινοητικότητα και δημιουργικότητά τους, την αφοσίωση στους δικούς τους και την ευγνωμοσύνη που δείχνουν ακόμα και για το παραμικρό δείγμα γενναιοδωρίας στο πρόσωπό τους ή στην οικογένειά τους. Κυρίως, με εντυπωσιάζει η ηρεμία τους, η ικανότητά τους να βγάζουν πέρα μια εξαιρετικά δύσκολη καθημερινότητα, χωρίς λέξεις και δράματα, χαμηλόφωνα και λακωνικά. Θυμάμαι μια άλλη Αφγανή, στη διαβόητη Μόρια που καταστράφηκε από φωτιά ολοσχερώς πέρυσι, μου διηγήθηκε κάποτε ότι η σιωπή είναι «σήμα κατατεθέν» του Αφγανιστάν, καθώς δεν μπορούσες να ακούσεις παρά μόνον αυτήν για χρόνια, είτε ήσουν στην Καμπούλ είτε στην επαρχία, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των Ταλιμπάν. Ελάχιστα αυτοκίνητα, καθόλου μουσική, τηλεόραση ή τηλέφωνο, ακόμη και μια απλή συζήτηση για τον καιρό στο πεζοδρόμιο ήταν απαγορευμένη. Ο κόσμος που άφηναν πίσω τους η Ανουσέ, η Εσίν και οι εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες τους που ξεριζώνονταν όλα αυτά τα χρόνια από το Αφγανιστάν, ήταν ένα μόνιμο καθεστώς τρόμου και βίας, τόσο έξω όσο και μέσα στα σπίτια τους. Ευχόσουν μόνο να μην πέσεις στην αντίληψη κάποιου καθώς μπορούσε να σε χτυπήσει απλώς επειδή το γένι σου (αν ήσουν άντρας) ή η μπούρκα σου (αν ήσουν γυναίκα) δεν ήταν αρκετά μακριά. Για τις γυναίκες ιδιαίτερα, η ζωή ήταν μια κόλαση.

Όταν συνάντησα τις δύο φίλες στην Ημαθία, ήταν λίγες μέρες πριν φτάσουν οι ειδήσεις από την πτώση της Καμπούλ και την κυριαρχία των Ταλιμπάν. Ήταν ωστόσο ανήσυχες διότι το αίτημα ασύλου τους εκκρεμούσε με πολλές πιθανότητες να καταλήξει σε απόρριψη που θα σήμαινε ότι θα έπρεπε να βρεθούν ξανά σε συνθήκες επισφάλειας. Ένα μήνα πριν τη συνάντησή μας, τον περασμένο Ιούνη, με σχετική υπουργική απόφαση, η ελληνική Πολιτεία όρισε την Τουρκία ως «ασφαλή τρίτη χώρα» για οικογένειες, άντρες, γυναίκες και παιδιά που αιτούνται διεθνή προστασία στη χώρα μας, προερχόμενοι από πέντε χώρες, μεταξύ αυτών και το Αφγανιστάν. Με την απόφαση αυτή πρακτικά παγιώνεται και στη χώρα μας η πολιτική αποποίησης της ευθύνης προστασίας των πλέον ευάλωτων ανθρώπων που φτάνουν στα σύνορα της Ευρώπης αναζητώντας ασφάλεια, ακόμη και των ασυνόδευτων παιδιών. Η άρνηση της ελληνικής Πολιτείας να εξετάσει την ουσία αιτημάτων ασύλου πολιτών του Αφγανιστάν -της χώρας που αυτή τη στιγμή χαρακτηρίζεται ως «η λιγότερο ασφαλής στον κόσμο»- και παράλληλα η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας, ήδη από τον Μάρτιο του 2020, να δεχθεί την επιστροφή πολιτών τρίτων χωρών από την Ελλάδα, θα οδηγήσει έναν σημαντικό αριθμό Αφγανών και άλλων αιτούντων άσυλο σε ένα νομικό κενό μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, σε μια κατάσταση χωρίς πρόσβαση στο άσυλο, στην υγεία, τη στέγη, την εκπαίδευση και σε άλλα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Ανουσέ και η Εσίν δεν έχουν κάποιον απώτερο προορισμό στο ταξίδι τους. «Θέλουμε να πάμε στη Γερμανία αλλά θα ήμασταν ευχαριστημένες αν μπορούσαμε να μείνουμε στην Ελλάδα και να δουλέψουμε, να αναθρέψουμε τα παιδιά μας». Ο άντρας της Ανουσέ ήταν έμπορος οικοδομικών υλικών στο παρελθόν. Της Εσίν, ήταν αγρότης. Οι ίδιες είναι ράφτρες, και σκοπεύουν, όταν κάποτε βγουν από το καμπ, να εργαστούν ξανά. Το μόνο που χρειάζεται για να βγουν από το «λίμπο» στο οποίο έχουν περιέλθει, είναι να τους παραχωρηθεί το πολυπόθητο άσυλο. Έως τότε, το μόνο πράγμα που κάνει ευκολότερη τη ζωή τους εδώ στο καμπ, είναι η φιλία τους. Βοηθά να περάσει ο ατέλειωτος χρόνος της αναμονής, της αβεβαιότητας. «Οι άντρες μας δεν κάνουν παρέα, δεν έχουν φίλους... Δεν ξέρουν όμως τι χάνουν» λένε γελώντας.

Όταν τελειώνει η συνάντησή μας, οι δυο γυναίκες δένουν ξανά τις μαντήλες τους, φοράνε τις μάσκες τους, ανεβάζουν τα μικρά παιδιά στην αγκαλιά τους και κάτω από τον καυτό ήλιο παίρνουν τον δρόμο του γυρισμού προς τα κοντέινέρ τους. Κοιτάζοντάς τις να φεύγουν, σκέφτομαι πόσο μεγάλο όφελος μπορεί να έχει μια κοινωνία σαν τη δική μας και οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή, αν επιτρέψει να μείνει και αν βοηθήσει να ενταχθεί αυτό το εκπληκτικό γυναικείο δυναμικό. Γιατί, μπορεί οι Ταλιμπάν να καταδυνάστευσαν και να κυριάρχησαν στο έδαφος του Αφγανιστάν, όχι όμως στις καρδιές και τις ψυχές των ανθρώπων του.

*Η Μελίνα Σπαθάρη εργάζεται ως υπεύθυνη συνηγορίας και επικοινωνίας της οργάνωσης Terre des hommes Hellas. H οργάνωση εργάζεται σε έξι καμπ προσφύγων και ένα safezone για ασυνόδευτα παιδιά, στην ενδοχώρα. Στις οικογένειες της Ανουσέ και της Εσίν, η Terre des hommes Hellas παρέχει ψυχολογική βοήθεια στα παιδιά, στήριξη με αγαθά, νομική βοήθεια, διερμηνεία και υποστήριξη στην πρόσβασή τους σε υπηρεσίες, στο πλαίσιο του προγράμματός της παιδικής προστασίας σε συνεργασία με τον ΔΟΜ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων, Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης/AMIF). Τα ονόματα των δύο γυναικών στην ιστορία αυτή έχουν αλλαχθεί με σκοπό την προστασία της ταυτότητάς τους. To παρόν άρθρο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Επιμένουν στην αδιαφάνεια για τις παράνομες επαναπροωθήσεις
Μηχανισμό ελέγχου κάτω από τις φτερούγες της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας του κ. Μπίνη και με συμμετοχή του εμπλεκόμενου υπουργείου Μετανάστευσης μεθοδεύει η κυβέρνηση, αντί για την ανεξάρτητη επιτροπή για την...
Επιμένουν στην αδιαφάνεια για τις παράνομες επαναπροωθήσεις
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κολπικός έλεγχος, κακομεταχείριση, εκφοβισμός σε Ολλανδούς μάρτυρες επαναπροώθησης στη Λέσβο
Εξαναγκασμό σε γδύσιμο και έλεγχο γεννητικών οργάνων, σεξισμό, παράνομη κράτηση και εκφοβισμό επιφύλασσε η Αστυνομία της Λέσβου σε δύο γυναίκες και έναν άνδρα από την Ολλανδία, που ήταν αυτόπτες μάρτυρες της...
Κολπικός έλεγχος, κακομεταχείριση, εκφοβισμός σε Ολλανδούς μάρτυρες επαναπροώθησης στη Λέσβο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δύσκολες οι επόμενες ώρες σε Χίο και Λέσβο – ανησυχία για τους πρόσφυγες
Ιδιαίτερα δύσκολη αναμένεται η κατάσταση στο προσφυγικό καταυλισμό του Καρά-Τεπέ, όπου και λόγω της γεωμορφολογίας, πλημμυρίζει και με σαφώς μικρότερες βροχές. 
Δύσκολες οι επόμενες ώρες σε Χίο και Λέσβο – ανησυχία για τους πρόσφυγες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αφήνουν χιλιάδες πρόσφυγες να πεινούν
Από τα στοιχεία που έχει η «Εφ.Συν.» από τρία μεγάλα καμπ της Κεντρικής Μακεδονίας, σε σύνολο 3.300 ατόμων μόνο τα 830 σιτίζονται καθημερινά με τρεις διανομές φαγητού ημερησίως.
Αφήνουν χιλιάδες πρόσφυγες να πεινούν
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Περίφραξη και μπάρα ενάντια στα σχέδια Μηταράκη από το δήμο Χίου
Σε κλιμάκωση της τακτικής υπεράσπισης της δημοτικής έκτασης στο Θόλος που έχει μπει στο στόχαστρο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την δημιουργία υπερ-δομής για πρόσφυγες, προχώρησε ο Δήμος Χίου.
Περίφραξη και μπάρα ενάντια στα σχέδια Μηταράκη από το δήμο Χίου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Διαμαρτυρία στη Λέσβο για τις δομές-φυλακές
«Ούτε στην Καράβα -ούτε στη Βάστρια- ούτε πουθενά, Στρατόπεδα συγκέντρωσης δεν θέλουν τα νησιά». Με αυτο το κεντρικό σύνθημα καλούνται την Τετάρτη (06/10) στις 6.30 μμ στη πλατεία Σαπφούς, από το Εργατικό...
Διαμαρτυρία στη Λέσβο για τις δομές-φυλακές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας