«Εχουμε ακόμα δρόμο για μια ομόφυλη αγάπη χωρίς κινδύνους»

«Τι είναι η αγάπη που δεν τολμά να πει το όνομά της», ρώτησε ο κατήγορος τον Οσκαρ Ουάιλντ. Ηταν ένας στίχος του εραστή του, Αλφρεντ Ντάγκλας, και η απάντηση του Ουάιλντ τού κόστισε την καταδίκη. «Είναι ένας δεσμός στον αιώνα μας τόσο παρεξηγημένος, που καλείται η αγάπη που δεν τολμάει να πει το όνομά της, και εξαιτίας αυτής της στενομυαλιάς βρίσκομαι εδώ. Είναι όμορφη, είναι καθάρια, είναι η τελειότερη μορφή τρυφερότητας. Δεν υπάρχει τίποτα αφύσικο πάνω της», αποκρίθηκε ο Ουάιλντ και κατέληξε στα καταναγκαστικά έργα. 129 χρόνια μετά η ομοφυλοφιλία και οι νέοι τρόποι σεξουαλικής ύπαρξης ξεδιπλώνονται σε 420 φρεσκοτυπωμένες σελίδες από τις εκδόσεις Gutenberg υπό τον τίτλο «Οταν η αγάπη τολμά να πει το όνομά της».

Γεννιόμαστε ή γινόμαστε γκέι; Αλλάζει ή όχι ο σεξουαλικός προσανατολισμός; Υπάρχει φιλία χωρίς κάμινγκ άουτ; Πού οφείλεται η αδερφοφοβία; Γιατί κρυβόμαστε; Αυτές είναι μερικές μόνο από τις ερωτήσεις που απαντά το βιβλίο του Λύο Καλοβυρνά που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gutenberg. Ψυχοθεραπευτής, μεταφραστής, συγγραφέας, ακτιβιστής, μέλος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας – υπάρχουν πολλοί τρόποι να συστήσει κανείς τον Λύο. Με μεγάλη ψυχοθεραπευτική εμπειρία και πανέξυπνη γραφή μιλά για τη ΛΟΑΤΚΙ+ ζωή απευθυνόμενος στην κοινότητα, αλλά και σε γονείς, φίλους και συμμάχους. Το βιβλίο στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, αλλά προσωπικές μαρτυρίες τις οποίες μοιράστηκαν μαζί του στο πλαίσιο των συνεδριών τους από το 2006 εκατοντάδες γκέι άντρες και γυναίκες και διαβάζεται με πολλούς τρόπους: σαν ένας οδηγός στα μικρά και μεγάλα ζητήματα που ένας ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωπος αντιμετωπίζει στην καθημερινότητα, αλλά και σαν ένα χρονικό του καιρού μας, αφού στις σελίδες του ζωντανεύουν σκηνές της ζωής όλων μας.

● Ηδη από τον τίτλο του το βιβλίο σας συνομιλεί με άλλα κείμενα και με άλλες εποχές κάνοντας ταυτόχρονα μια δήλωση για το παρόν και το μέλλον. Επιτέλους η αγάπη λέει το όνομά της, αλλά αυτό ισχύει σε κάθε περίπτωση;

Από το 1892, που ο λόρδος Αλφρεντ Ντάγκλας έγραψε τον στίχο «η αγάπη που δεν τολμά να πει το όνομά της», αναφερόμενος στην ομοφυλοφιλία, έχουν γίνει κοσμογονικές αλλαγές στον δυτικό κόσμο όσον αφορά τα δικαιώματα και την καθημερινότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Ταυτόχρονα, χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι έχουμε ακόμα να διανύσουμε κάμποσο δρόμο μέχρις ότου όλες και όλοι έχουμε τη δυνατότητα να ζούμε την ομόφυλη αγάπη μας χωρίς κινδύνους. Στη δική μας χώρα αρεσκόμαστε να μυξοκλαίμε για το πόσο πίσω είμαστε σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, όμως τα τελευταία 15 χρόνια υπάρχει μια εκπληκτική έκρηξη τόσο του δικαιωματικού λόγου όσο και των κοινωνικών δράσεων και κινητοποιήσεων, ειδικά στις νεότερες γενιές αλλά όχι μόνο. Δεν είμαστε εκεί που θέλουμε, αλλά προχωράμε πολύ δυνατά.

Σίγουρα, κάποιες κοινωνικές ομάδες αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες, όταν λόγου χάρη τέμνονται άλλες καταπιέσεις, π.χ. γκέι και μετανάστης ή λεσβία από θρήσκα οικογένεια κοκ. Από την άλλη, χρειάζεται να τονίσουμε ότι τα προνόμια ή η έλλειψή τους είναι ένας πολύ απλουστευτικός τρόπος να εξετάζουμε τους ανθρώπους· οι ζωές μας είναι πολύ πιο πολυσύνθετες από την παρουσία ή απουσία προνομίων, ειδικά επειδή μερικά προνόμια είναι λιγότερο πρόδηλα, π.χ. ένα υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να αντισταθμίσει πλήρως άλλα πιο κραυγαλέα εμπόδια. Ο σεβασμός από τους γονείς μας είναι ένα ανεξέταστο «προνόμιο» που κάποιοι/ες απολαύσαμε και άλλες/οι όχι.

● Μέσα στις δεκαετίες ποιες αλλαγές παρατηρείτε στην ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα; Και ποιους κόμπους που πονάνε ακόμα;

Ολο και περισσότερα άτομα μιλάνε ανοιχτά για τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους σε σχέση με το παρελθόν, όπως επίσης υπάρχουν πολύ περισσότεροι σύμμαχοι που δηλώνουν τη συμπαράστασή τους προς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα χωρίς φόβο, κάτι εξαιρετικά σπάνιο πριν από 15 χρόνια. Για παράδειγμα,πολλοί στρέιτ και γκέι έσπευσαν να δηλώσουν «επαγγελματίες ομοφυλόφιλοι» μετά τη γελοία ομοφοβική βλακεία του ξέρουμε ποιου. Αλλο παράδειγμα είναι ότι τώρα βγαίνουν έστω κάποιοι διάσημοι γκέι Ελληνες και το δηλώνουν ευθαρσώς· πριν από 15 χρόνια γκέι άτομα έδιναν συνέντευξη στο περιοδικό «10%» και μας απαγόρευαν να το αναφέρουμε! Εως το 2004, τα γκέι μπαρ της Αθήνας απαγόρευαν να μοιράζουμε ενημερωτικά φυλλάδια για το HIV ή δεν διαφημίζονταν σε γκέι περιοδικά! Αναμφισβήτητα προοδεύουμε! Από την άλλη, πάρα πολλά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ακόμη ζουν εμποδισμένα, ενοχικά, κουτσουρεμένα ακόμα και στην Αθήνα του 2021. Σε αυτά, μεταξύ άλλων, απευθύνεται το βιβλίο μου, για να τα βοηθήσει να αποτινάξουν τη ντροπή και να ζήσουν πιο ελεύθερα.

● Το βιβλίο δεν απευθύνεται μόνο στα μέλη της κοινότητας ή τους ειδικούς ψυχικής υγείας, αλλά και σε γονείς, φίλους ή συμμάχους. Εχει κάνει η ελληνική κοινωνία βήματα προς τα εμπρός; Και ποια άλλα εκτιμάτε ότι πρέπει να γίνουν;

Πέρα από τα θεσμικά, όπως η παιδοθεσία ή ο γάμος, αυτό που χρειαζόμαστε ως κοινωνία είναι περισσότερη ορατότητα, ειδικά στα μέινστριμ ΜΜΕ. Σειρές, ταινίες, εκπομπές με ανοιχτά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Μόνο έτσι θα κανονικοποιηθεί περισσότερο η ομο/αμφιφυλοφιλία και θα πάψει να αποτελεί θέμα.