• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 15.9°C / 18.8°C
    3 BF
    79%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 16.1°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.4°C
    4 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.3°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    4 BF
    67%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.5°C / 16.0°C
    0 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.4°C / 12.4°C
    3 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.3°C / 19.6°C
    1 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 22.1°C
    3 BF
    83%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    3 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.7°C
    5 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 15.6°C
    6 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 20.9°C
    2 BF
    68%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.5°C
    3 BF
    77%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.5°C / 16.1°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.8°C / 22.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 19.8°C
    3 BF
    70%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.1°C / 13.8°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 16.1°C
    1 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    2 BF
    61%
EUROKINISSI/ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μαζικές απορρίψεις ασύλου με την «υπογραφή» Μηταράκη

  • A-
  • A+
Τα «ψιλά γράμματα» στην ΚΥΑ του υπουργού Μετανάστευσης. ● Μετά την Ουγγαρία του Ορμπαν, η χώρα μας αναγνωρίζει νομικά την Τουρκία ως «ασφαλή» για πρόσφυγες με καταγωγή από Συρία, Αφγανιστάν, Πακιστάν, Μπανγκλαντές και Σομαλία.

Πέντε χρόνια μετά την Ουγγαρία της ακροδεξιάς κυβέρνησης του Βίκτορ Ορμπαν, η Ελλάδα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη έγινε χτες η δεύτερη χώρα της Ε.Ε. που αναγνωρίζει νομικά την Τουρκία ως «ασφαλή τρίτη χώρα» για πρόσφυγες με καταγωγή από Συρία, Αφγανιστάν, Πακιστάν, Μπανγκλαντές και Σομαλία.

Με την ΚΥΑ του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Νότη Μηταράκη και του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, που δημοσιεύτηκε χτες στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Ελλάδα χαρακτηρίζει για πρώτη φορά ασφαλή τρίτη χώρα την Τουρκία, με τον υπουργό Νότη Μηταράκη να κάνει λόγο για «σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των παράνομων μεταναστευτικών ροών και της εγκληματικής δράσης των κυκλωμάτων λαθροδιακινητών». Πίσω όμως από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις κρύβεται άλλη μία κίνηση που απομακρύνει την Ελλάδα από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τη φέρνει όλο και πιο κοντά στις ακραίες αντιπροσφυγικές πολιτικές που έχουν κάνει την Ουγγαρία συνώνυμο μιας ακραία ξενοφοβικής και αντιδημοκρατικής χώρας.

Η Ουγγαρία αποφάσισε στις 31 Μαρτίου 2016 τη διακοπή του χρηματικού βοηθήματος σε πρόσφυγες, όπως και των επιδομάτων εκπαίδευσης και της επιδότησης της στέγασης, ενώ με χωριστή απόφαση χαρακτήρισε την Τουρκία ασφαλή τρίτη χώρα και ασφαλή χώρα προέλευσης. Πέντε χρόνια μετά, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολουθεί κατά πόδας.

Πρακτικά, η αναγνώριση της ασφαλούς τρίτης χώρας σημαίνει για τους πρόσφυγες από τις χώρες που προσδιορίζει η ΚΥΑ ότι η Ελλάδα θεωρεί μη παραδεκτό το αίτημα ασύλου στη χώρα μας και ζητά να υποβληθεί και να εξεταστεί στην Τουρκία, όπου πρέπει να επιστρέψουν οι πρόσφυγες, εκτός αν αποδείξει ο καθένας χωριστά, σε μια εξατομικευμένη διαδικασία που παρέχει όλα τα εχέγγυα και τις διαδικαστικές εγγυήσεις, ότι δεν αποτελεί για τον ίδιο ασφαλή χώρα η Τουρκία.

Η διάσταση της εξατομικευμένης εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, ακρογωνιαίος λίθος της διαδικασίας, απουσιάζει επιδεικτικά από τις δηλώσεις του υπουργού Νότη Μηταράκη, μια εξόφθαλμη παράλειψη που αναδεικνύει άλλη μια φορά την αδιαφορία του για το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Ο κ. Μηταράκης επιχειρεί άλλη μια χοντροκομμένη πολιτική παρέμβαση στη διαδικασία ασύλου, κρίνοντας χωρίς καμία νομική ή πραγματολογική τεκμηρίωση, πέρα από μια μη δημοσιοποιημένη εισήγηση του νεοδιορισθέντος διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, ότι η ΚΥΑ «θωρακίζει το νομικό οπλοστάσιο της Ελλάδας έναντι αιτημάτων από χώρες [...] που αντικειμενικά δεν έχουν λόγο να μη θεωρούν την Τουρκία ασφαλή τρίτη χώρα».

Πρόκειται εμφανώς για άλλη μια προσπάθεια να πειστεί το ξενοφοβικό ακροατήριο ότι πραγματοποιούνται οι προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης για θεαματική αύξηση των απελάσεων, τομέας στον οποίο έχει αποτύχει παταγωδώς, παρά τους συνεχείς νόμους που υπονομεύουν τη διαδικασία και τα δικαιώματα των προσφύγων.

Παρόμοια υπονόμευση συνιστά και η χτεσινή ΚΥΑ, που δεν ορίζει τη μεθοδολογία βάσει της οποίας κρίνεται ασφαλής χώρα η Τουρκία ούτε εξηγεί για ποιον λόγο κρίνεται ασφαλής για τις συγκεκριμένες εθνικότητες και όχι για άλλες. Φαίνεται ότι οι λόγοι δεν έχουν να κάνουν με την ασφάλεια των προσφύγων, αλλά με τον αριθμό τους. Οι πρόσφυγες από τις συγκεκριμένες χώρες καταγωγής αποτελούν γύρω στο 70% των αιτήσεων και αναγνωρίζονται πρόσφυγες σε πολύ μεγάλο ποσοστό.

Αυτό σημαίνει ότι η ΚΥΑ ανοίγει τον δρόμο στη μαζική απόρριψη της πλειονότητας των αιτημάτων με τρόπο προσχηματικό. Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να παραμένουν στην Ελλάδα σε καθεστώς μετέωρο χιλιάδες πρόσφυγες που απορρίπτονται με βάση την έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας, όχι μόνο στα νησιά, όπως ίσχυε μέχρι τώρα για τους Σύρους, αλλά και στην ενδοχώρα. Πρόκειται για παραβίαση της ευρωπαϊκής οδηγίας για το άσυλο (32/2013) που ορίζει ότι για να θεωρηθεί ασφαλής μια τρίτη χώρα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα επανεισδοχής των προσφύγων σε αυτήν. Από τον Μάρτιο του 2020 η Τουρκία δεν δέχεται την επανεισδοχή προσφύγων από την Ελλάδα, ενώ οι επανειλημμένες προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης έχουν αποτύχει. Την ίδια χρονιά βέβαια το ελληνικό κράτος υπερδεκαπλασίασε τις απορρίψεις αιτημάτων με βάση τη διαδικασία του παραδεκτού.

Μάλιστα, η ευρωπαϊκή οδηγία για το άσυλο ορίζει επιπλέον προϋπόθεση για να οριστεί ασφαλής μια χώρα να παρέχει καθεστώς διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης. Αλλά η Τουρκία εφαρμόζει τη Σύμβαση μόνο για Ευρωπαίους πολίτες, ενώ κατ' εξαίρεση δίνει προσωρινό προσφυγικό καθεστώς μόνο σε Σύρους πολίτες, που αποκτούν, τουλάχιστον στα χαρτιά, πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, εκπαίδευση και εργασία.

Μάλιστα, στην περίπτωση της Ουγγαρίας, το Δικαστήριο της Ε.Ε. έκρινε ότι δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται ασφαλής μια χώρα μόνο και μόνο επειδή πέρασαν από κει πρόσφυγες στην πορεία τους προς την Ευρώπη, το αντίθετο από όσα προβλέπουν οι νομοθετικοί πειραματισμοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Οπως έκανε γνωστό η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, έχει υποβάλει ενστάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον τρόπο που μετέφερε η Ελλάδα την ευρωπαϊκή οδηγία για το άσυλο και τον τρόπο που την εφαρμόζει.

Χωρίς προϋποθέσεις

Βασίλειος Παπαδόπουλος, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

«Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας προϋποθέτει την παροχή επιπέδου προστασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες από την τρίτη χώρα, την ύπαρξη ουσιώδους συνδέσμου του αιτούντα άσυλο με τη χώρα αυτή και τη συναίνεση της τρίτης χώρας. Στην περίπτωση της Τουρκίας τίποτε από τα παραπάνω δεν συντρέχει. Το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης, παρά ταύτα, τη χαρακτηρίζει ασφαλή “για την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων που είναι πιθανόν αβάσιμες”, από πολίτες χωρών που χαρακτηρίζονται πρόσφυγες σε ποσοστό 70%-99% στις περισσότερες των περιπτώσεων. Αναρωτήθηκε όμως το υπουργείο Μετανάστευσης γιατί δεν χαρακτηρίζεται ασφαλής τρίτη χώρα η Ελλάδα για τους (ακόμη και) αναγνωρισμένους πρόσφυγες που καταφεύγουν στη Γερμανία ή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Μήπως το μέτρο των αξιών μας είναι διαφορετικό από αυτό της υπόλοιπης Ε.Ε. και πλησιάζουμε πλέον την Ουγγαρία του Ορμπαν;»

 

Αντίθετη με το ευρωπαϊκό δίκαιο

Μίνως Μουζουράκης, Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο

«Ο χαρακτηρισμός της Τουρκίας ως “ασφαλούς τρίτης χώρας” στην ΚΥΑ 42799/2021 ουδόλως συνιστά θέσπιση κανόνων μεθοδολογίας για την εξατομικευμένη εφαρμογή της έννοιας στην ατομική περίπτωση κάθε αιτούντος, όπως απαιτεί η Οδηγία 2013/32/ΕΕ για τις διαδικασίες ασύλου (ΔΕΕ, C-924/19 και C-925/19 FMS). Επομένως, η χρήση της έννοιας της “ασφαλούς τρίτης χώρας” παραμένει αντίθετη με το ευρωπαϊκό δίκαιο».

Η θέση της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ

Το Γραφείο της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα σημειώνει στην «Εφ.Συν.»: «Στο διεθνές προσφυγικό δίκαιο και στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για το άσυλο προβλέπεται η δυνατότητα να επιστρέφονται άτομα που αναζητούν άσυλο σε ασφαλή τρίτη χώρα μόνο εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις ως προς την πρόσβαση σε μια δίκαιη και αποτελεσματική διαδικασία ασύλου, καθώς και σε επαρκή πρότυπα προστασίας στην τρίτη χώρα. Η εφαρμογή της έννοιας της “ασφαλούς τρίτης χώρας” προϋποθέτει την προσεκτική και εξατομικευμένη εξέταση του συγκεκριμένου προφίλ και των ειδικότερων περιστάσεων των αιτούντων άσυλο, ιδιαίτερα αν πρόκειται για ευάλωτα άτομα, συμπεριλαμβανομένων των ασυνόδευτων παιδιών».

Εμπαιγμός των επιστημόνων

Η ΚΥΑ αφήνει έκθετο τον γενικό γραμματέα Μετανάστευσης Πάτροκλο Γεωργιάδη, που συγκρότησε στις 17 Νοεμβρίου υπό την προεδρία του «Ομάδα Εργασίας για τον καθορισμό των ασφαλών τρίτων χωρών και ασφαλών χωρών καταγωγής». Εργο της Ομάδας ήταν μεταξύ άλλων να εισηγηθεί τον τρόπο αξιολόγησης και επεξεργασίας «των στοιχείων που λαμβάνονται υπ’ όψιν για την έκδοση των σχετικών κοινών υπουργικών αποφάσεων».

Ωστόσο, καμία αναφορά δεν κάνει η ΚΥΑ στο έργο της Ομάδας, που έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί τρεις μήνες μετά τη σύστασή της, ωστόσο η τύχη της αγνοείται. Η εξέλιξη προξενεί την εντύπωση εμπαιγμού των επιστημόνων και των εμπειρογνωμόνων που δέχτηκαν να συνδέσουν το όνομά τους με την Ομάδα συμμετέχοντας ως μέλη. Ιδιαίτερα ερωτήματα δημιουργούνται για τη συμμετοχή της κ. Γαβουνέλη με την ιδιότητα της πανεπιστημιακού, την ώρα που είναι επίσης πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που θα κληθεί ενδεχομένως να τοποθετηθεί για τα θέματα της Ομάδας, όπως και του Μάρκου Καραβία, ο οποίος συμμετείχε με την ιδιότητα του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου και παραμένει άγνωστο αν συνέχισε και μετά τη λήξη της θητείας του.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πρόσφυγες σε γκρίζα ζώνη
Οι πρόσφυγες των οποίων το αίτημα απορρίπτεται ως απαράδεκτο αντιμετωπίζουν το σοβαρό ενδεχόμενο να εξακολουθούν να παραμένουν εγκλωβισμένοι στην Ελλάδα σε ένα μετέωρο καθεστώς παρατεταμένης αναμονής.
Πρόσφυγες σε γκρίζα ζώνη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η μαύρη λίστα των άγριων επαναπροωθήσεων
Το σκοτεινό χρονολόγιο του 2020 με τις παράνομες επιχειρήσεις από τις ελληνικές αρχές προς την Τουρκία δημοσιεύει η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο.
Η μαύρη λίστα των άγριων επαναπροωθήσεων
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Προσφυγή στο ΣτΕ για το αν η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα
Η ΚΥΑ του περασμένου Ιουνίου προβλέπει ότι το αίτημα ασύλου προσφύγων από Συρία, Αφγανιστάν, Σομαλία, Πακιστάν και Μπανγκλαντές δεν θα εξετάζεται στην Ελλάδα αλλά στην Τουρκία.
Προσφυγή στο ΣτΕ για το αν η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Κρεσέντο κυνισμού από τον υπουργό... επαναπροωθήσεων Ν. Μηταράκη
«Μια βάρκα που δεν έφυγε ποτέ από τα τουρκικά παράλια μεταφράζεται σε ζωές που ποτέ δεν κινδύνευσαν, σε αξίες που ποτέ δεν αμφισβητήθηκαν, σε ιστορίες που ο επίλογός τους δεν γράφτηκε ποτέ με θλίψη» Ν....
Κρεσέντο κυνισμού από τον υπουργό... επαναπροωθήσεων Ν. Μηταράκη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δείχνουν τα δόντια τους σε θύματα τρομοκρατών
H ελληνική κυβέρνηση υιοθετεί το ακροδεξιό σύνθημα «η χώρα δεν θα γίνει ξέφραγο αμπέλι», αδιαφορώντας αν για χιλιάδες ανθρώπους είναι ζήτημα ζωής και θανάτου το να βρουν άσυλο σε ασφαλή χώρα.
Δείχνουν τα δόντια τους σε θύματα τρομοκρατών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας