Ανεξέλεγκτη και ατιμώρητη η διαδικτυακή σεξουαλική κακοποίηση

Τριάντα τρεις χιλιάδες -να το αποτυπώσουμε και σε νούμερο, 33.000- άνθρωποι εδώ και μήνες ζητούν να κλείσει. Τρία κόμματα -ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, το ΜέΡΑ25- ζητούν επίσης εδώ και μήνες να κλείσει. Τίποτα δεν έχει γίνει και βρίσκεται τώρα μια νεαρή γυναίκα να ξεκινά δικαστικό αγώνα ώστε να κλείσει. Γιατί ακόμα και τη στιγμή που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, ίσως εσείς οι ίδιες, οι συντρόφισσες, οι κόρες ή οι αδελφές σας κακοποιούνται σε μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, που δημοσιεύει εν αγνοία σας φωτογραφίες σας.

Μπορεί να είναι γυμνές, μπορεί να είναι με μαγιό, μπορεί να τις έχετε στείλει οι ίδιες σε κάποιον άντρα ή να τις έχει υποκλέψει από το κινητό σας – αρκεί ένας θρασύδειλος νταής κρυμμένος πίσω από την ανωνυμία του να ανεβάσει την εικόνα στο chatpic.org και αρχίζει ο κανιβαλισμός, αφού το θύμα προγράφεται, και καλούνται κι άλλοι νταήδες να ανεβάσουν υλικό αν διαθέτουν ή να το ανταλλάξουν με φωτογραφίες από άλλες ανυποψίαστες γυναίκες.

Ολα αυτά τα τοξικά αρσενικά μπορούν να διαπομπεύουν γυναίκες και κορίτσια ανενόχλητα και ατιμώρητα και, κυρίως, πάρα πολύ εύκολα, με ανυπολόγιστες συνέπειες για το θύμα. Δεν πάνε πολλά χρόνια από το 2016, όταν η 31χρονη Τιζιάνα Καντόνε έβαλε τέλος στη ζωή της αφού προσωπικές της στιγμές είχαν γίνει ακόμη και μπλουζάκι και η Λίνα Κοεμτζή βούτηξε στο κενό από τον 9ο όροφο της φοιτητικής εστίας στη Θεσσαλονίκη, απειλούμενη από κάποιους ότι θα δημοσιεύσουν οπτικοακουστικό υλικό και φωτογραφίες της. Η άγρια δολοφονημένη Ελένη Τοπαλούδη είχε επίσης πέσει θύμα εκβιασμού και, όπως αποκάλυψε ο πατέρας της το 2019, τουλάχιστον άλλες τρεις κοπέλες εκβιάζονταν, ενώ μια 32χρονη γυναίκα μήνυσε τρεις Ροδίτες λέγοντας ότι τη βίαζαν, τη βιντεοσκοπούσαν και στη συνέχεια την εκβίαζαν, ενώ είχαν ανεβάσει δύο βίντεο στο διαδίκτυο.

Σε όλο τον κόσμο περίπου 10.000 ιστοσελίδες δημοσιεύουν υλικό εκδικητικής πορνογραφίας, όπως το chatpic. Τον Δεκέμβριο ξεκίνησε στην Ελλάδα μια μεγάλη καμπάνια διεκδικώντας το αυτονόητο: οι αρχές να παρέμβουν και η σελίδα να απαγορευτεί στη χώρα μας. Η σελίδα «έπεσε» προσωρινά, τo #cancelchatpicorg έγινε trending στο twitter για μέρες, με τους χρήστες του διαδικτύου να καταφεύγουν ο ένας μετά τον άλλο στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.

Οι θύτες μάς χωρίζουν σε κατηγορίες: άλλοι ανεβάζουν έφηβα κορίτσια, άλλοι κατηγοριοποιούν τα θύματα γεωγραφικά και άλλοι με βάση τα εξωτερικά μας χαρακτηριστικά. Μπορεί να γνωρίζουν το θύμα τους, μπορεί και όχι, αφού η γυναίκα μπορεί να είναι αναγνωρίσιμη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι κυνηγοί γυναικείων κεφαλών προγράφουν τα θύματά τους δημοσιοποιώντας την εικόνα τους αλλά και προσωπικά τους στοιχεία. Τα κανάλια είναι πολλά -κάποια εύκολα προσβάσιμα, κάποια με κωδικούς- και το υλικό αχανές.

Αν κανείς ανατρέξει στα ελληνικά chat rooms, οι συζητήσεις ποικίλλουν. «Κωδικό για Λιβαδειά;», «Εχω κωδικούς για το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης», «Εχει κανείς υλικό από πρώην του; Μοιράζομαι». Πολλές φορές, γνωστοί μεταξύ τους και από άλλες πλατφόρμες, όπως το Discord ή το Telegram, οι χρήστες είναι οικεία πρόσωπα, συχνά πρώην σύντροφοι που δεν διστάζουν να μοιραστούν πέρα από προσωπικές στιγμές των γυναικών και τα στοιχεία τους: τηλέφωνα, τόπο διαμονής, ακόμη και το Πανεπιστήμιο ή το σχολείο τους, μια που στην ίδια πλατφόρμα φαίνεται να υπάρχουν κανάλια όπου διαμοιράζεται υλικό και με ανήλικα κορίτσια.

Η πρώτη μήνυση

Μόλις στις 4 Απριλίου η Σοφία ενημερώθηκε από φίλη της πως προσωπικές της φωτογραφίες, τις οποίες είχε στείλει σε έναν άντρα με τον οποίο φλέρταρε, ανέβηκαν στο chatpic. Ο άνθρωπος που την κακοποίησε διαδικτυακά δεν ήταν κάποιος άγνωστός της ούτε κάποιο τέρας βγαλμένο από ταινία τρόμου, αλλά ένας παλιός συμμαθητής της με τον οποίο φλέρταρε για λίγο καιρό διαδικτυακά. Οταν η φίλη της την ενημέρωσε πως είχαν ανέβει φωτογραφίες της, ανακάλυψε ότι βρίσκονταν σε έναν φάκελο με την ονομασία «Περιστέρι» μαζί με φωτογραφίες και άλλων κοριτσιών της περιοχής.

Η διαδικτυακή κακοποίηση είναι εξίσου άγρια με κάθε μορφή έμφυλης κακοποίησης και προκαλεί πόνο και ενοχή, κάνοντας τα θύματα ευάλωτα σε περαιτέρω κακοποίηση ή ευεπίφορα σε εκβιασμό. Οι γυναίκες εκπαιδευόμαστε από μικρές στην ενοχή και η σεξουαλικότητά μας στιγματίζεται. Σε αυτή λοιπόν ακριβώς τη βάση πατούν και οι άντρες που αποφασίζουν για όποιο λόγο να μας εκδικηθούν, δημοσιεύοντας φωτογραφίες και βίντεο: είναι η παλιά κακή τεχνική της διαπόμπευσης και του στιγματισμού, που χρησιμοποιεί απλώς νέα μέσα.

Ευτυχώς για όλες μας, η Σοφία ούτε ντράπηκε ούτε φοβήθηκε όπως τα περισσότερα θύματα διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά θύμωσε και αποφάσισε να κινηθεί νομικά και εναντίον του δράστη και εναντίον της ιστοσελίδας. «Ενιωσα από την πρώτη στιγμή ότι πρέπει κάτι να κάνω γι’ αυτό ώστε καμία άλλη γυναίκα να μην το βιώσει», μας λέει η Σοφία. «Είχα κι εγώ δικές του φωτογραφίες, αλλά ούτε μια στιγμή δεν μου πέρασε από το μυαλό να τις χρησιμοποιήσω. Τώρα παρακολουθώ καθημερινά την ιστοσελίδα και ενημερώνω κι άλλα κορίτσια όταν βρίσκω φωτογραφίες τους».

Απέναντι στην αγέλη των ψηφιακών κακοποιητών βρίσκεται μια άτυπη γυναικεία αδελφότητα. Κορίτσια που καθημερινά παρακολουθούν τη σελίδα και ενημερώνουν θύματα, συλλέγουν υπογραφές για το ψήφισμα, συμμετέχουν σε φεμινιστικές συλλογικότητες, ενημερώνουν και εκδίδουν ανακοινώσεις. Αλλά υπάρχουν και αλληλέγγυοι άντρες, όπως ο 33χρονος Θοδωρής: πριν ακόμα η Δίωξη ασχοληθεί ή κατατεθεί αντίστοιχη ερώτηση στην Ευρωβουλή για το θέμα, ένας χρήστης του twitter αποφάσισε να «σαμποτάρει» το site με bots, πρόγραμμα αλγοριθμικά σχεδιασμένο για να συμπεριφέρεται ως χρήστης. Kαι έτσι, τo chatpic κατακλύστηκε από φωτογραφίες γατιών.

Ο 33χρονος Θοδωρής είναι προγραμματιστής: «Σκέφτηκα ότι ήταν μια καλή ευκαιρία να πάρει δημοσιότητα και έκταση το θέμα και να βοηθήσω, παράλληλα με τις περίπου 20 αναφορές που έκανα προσωπικά στη Δίωξη». Αναφορά, όπως μας λέει, έκανε και στις εταιρείες που φιλοξενούν το site, την Cloudflare και την DigitalOcean, και έλαβε -και στις τρεις περιπτώσεις- ως απάντηση σιωπή.

→ Πολύτιμη βοήθεια στο ρεπορτάζ έδωσε η δημοσιογράφος Ματίνα Κοντού και το Rosa.gr.