Εστιασμένη στην εστίαση, αλλά όχι στα προβλήματα

Ηταν 2 Νοεμβρίου 2020 όταν τα μπαράκια του κέντρου της Αθήνας ήταν γεμάτα θαμώνες που απολάμβαναν το τελευταίο τους ποτό μέχρι το… επόμενο. Εκτοτε μεσολάβησαν 180 μέρες και 2 κύματα κορονοϊού, αλλά χθες το κέντρο, οι γειτονιές και τα παράλια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, των μεγαλύτερων και μικρότερων πόλεων της επαρχίας έστρωσαν ξανά το τραπέζι της εστίασης.

Αν και η έξοδος συνεχίζει να γίνεται με αυστηρούς περιορισμούς, όπως το χρονικό όριο κλεισίματος στις 10.45 το βράδυ, το πλαφόν των 6 ατόμων, την απουσία μουσικής, ακόμα και το υποχρεωτικό sms, κάποιοι θαμώνες και μαγαζάτορες ήταν σαν έτοιμοι από καιρό. Η πρώτη μέρα τούς άφησε γλυκόπικρες εντυπώσεις, καθώς μίλησαν στην «Εφ.Συν.» για μια ευχάριστη νότα στην καθημερινότητα, μέσα όμως σε ένα αχαρτογράφητο τοπίο.

Στην πλατεία Μερκούρη στα Πετράλωνα βλέπουμε συντεταγμένες εξάδες στα τραπέζια και εργαζόμενους να τρέχουν για τις παραγγελίες. Μόνο τα μπλε μπουκάλια από αντισηπτικά που βρίσκονται υποχρεωτικά σε κάθε τραπέζι υπενθυμίζουν την πανδημία. Η Ειρήνη, ιδιοκτήτρια ενός συνεταιριστικού καφέ στα Κάτω Πετράλωνα, μας λέει πως φέτος ήταν η πρώτη φορά στη ζωή της που έμεινε 6 μήνες εκτός εργασιακού περιβάλλοντος. «Εμείς είμαστε απλές κουκκίδες στον χάρτη, κανείς δεν μας υπολογίζει.

Προσπαθούμε απλά να επιβιώσουμε και να μη βάλουμε οριστικά λουκέτο. Ανοίξαμε επιτέλους, αλλά μόνο με τη λέξη “προχειρότητα” θα μπορούσα να χαρακτηρίσω την κατάσταση. Δεν γίνεται να ανοίξεις την εστίαση τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Ενα μαγαζί για να λειτουργήσει έπειτα από 6 μήνες θέλει πολύωρη προετοιμασία. Με τι μπάτζετ θα πληρώσεις εργαζόμενους και προμηθευτές;», διερωτάται.

Οταν έβαζε λουκέτο στην επιχείρηση, ζημιώθηκε πάνω από 1.000 ευρώ. Για μία τέτοια μικρή επιχείρηση δεν πρόκειται για ευκαταφρόνητο ποσόν και έχουν ξεκινήσει ήδη τα «φέσια» σε προμηθευτές. «Μας έσωσε, όμως, η νομική μορφή της επιχείρησης. Είμαστε κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση και λόγω μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών βοήθησε πάρα πολύ. Υπό άλλες συνθήκες δεν θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε», σημειώνει.

Παρόμοια εικόνα μάς δίνει και ο Μιχάλης, ιδιοκτήτης ταβέρνας στο Κερατσίνι. Τις προηγούμενες μέρες προετοίμαζε πυρετωδώς το άνοιγμα του καταστήματος. Μέχρι νωρίς το μεσημέρι έχει μόλις δύο τραπέζια γεμάτα. Φειδωλός τόσο με τον ενθουσιασμό του όσο και με τα οικονομικά του μαγαζιού, μας λέει: «Οριακά πήρα το στοκ της πρώτης βδομάδας για να δω πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Φοβάμαι μήπως μας ξανακλείσουν γιατί όλο αυτό είναι πειραματικό και δεν ξέρουμε τι θα γίνει.

Δεν έχουμε καθόλου κίνηση σήμερα, αλλά ευελπιστώ πως η ψυχολογία του κόσμου θα βελτιωθεί τις επόμενες μέρες». Για να βελτιωθεί όμως η ψυχολογία του κόσμου, τονίζει, χρειάζεται και η μουσική. Ομως τα ηχεία της ταβέρνας παραμένουν σβηστά: «Είχα κανονίσει το πρώτο βράδυ να φέρω μουσικούς στο μαγαζί. Τόσο καιρό χωρίς μεροκάματο, είναι καλό να βοηθάς και τον κλάδο της τέχνης που λοιδορείται και ο κόσμος της γειτονιάς έχει ανάγκη να διασκεδάσει», αναφέρει.

Το πρόσημο από μία βόλτα στα στέκια του κέντρου της πόλης είναι αρχικά θετικό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εκφράζονται αρκετές ανησυχίες. Ο Αντρέι Τσιουτάκ είναι ιδιοκτήτης μπαρ. Παρότι σε αρκετά εμπορικό δρόμο, δεν προχώρησε αυτό το διάστημα στη λειτουργία μέσω takeaway: «Για να βγάλουμε συμπεράσματα περιμένουμε το πρώτο Σαββατοκύριακο και τις πρώτες 2 εβδομάδες. Αυτό το ωράριο θα μικρύνει τον τζίρο, δεν θα έχουμε μεγάλη κατανάλωση, ειδικά χωρίς μουσική. Δεν ξέρουμε και την οικονομική κατάσταση του κόσμου, ενώ χάσαμε την επαφή με συχνούς πελάτες. Είμαστε χαρούμενοι που ανοίξαμε, ο κόσμος μάς λέει “επιτέλους να κάτσουμε σε ένα καφέ, να πούμε μια κουβέντα”, ακόμα και άνθρωποι που δεν ήταν του “έξω”».

Με τα ενοίκια και το μισθολογικό κόστος να τρέχουν και την κάβα να χρειάζεται «αντικατάσταση» ύστερα από 6 μήνες στα ράφια και τις αποθήκες, η επιστροφή στην κανονικότητα αργεί και τη λύση καλείται να δώσει για άλλη μία φορά ο τουρισμός. Και ο Στέργιος, μπαρίστα σε καφέ στη στοά της Ανθίμου Γαζή, μας μιλά για ικανοποιητική κίνηση την πρώτη μέρα, όμως εκτιμά ότι χρειάζεται υπομονή για να επιστρέψει ο τζίρος στα επίπεδα προ lockdown, εκφράζοντας φοβίες και για το ωράριο αφού μέχρι πέρυσι το καλοκαίρι η νυχτερινή ζωή αποτελούσε την κύρια πηγή εσόδων και έδινε επιπλέον μεροκάματα σε νεαρούς εργαζόμενους.

Σε έναν κάθετο της Σωτήρος Διός του Πειραιά, ενός από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της περιοχής, εργάζεται ο Παναγιώτης, υπεύθυνος εστιατορίου. Η προσέλευση του κόσμου είναι αραιή, αλλά είναι από τους τυχερούς αφού ο εξωτερικός χώρος του καταστήματος μπορεί να αξιοποιηθεί και σιγά σιγά γεμίζει. Αλλοι επιχειρηματίες της Αθήνας και του Πειραιά δεν διαθέτουν αυτή τη δυνατότητα και, όπως μας λένε, «παραμένουν στον πάγο».

Οι πολιτικές αντιδράσεις

Τα βράδια -υπό κανονικές συνθήκες- το μαγαζί του Παναγιώτη μετατρέπεται σε μπαράκι: «Τώρα πάει κι αυτό. Θέλω να πιστεύω πως το συγκεκριμένο μέτρο θα κρατήσει μόνο τις επόμενες βδομάδες και με το άνοιγμα του τουρισμού να αλλάξει το μέτρο της απαγόρευσης. Από τους 25 εργαζόμενους που έχουμε στο μαγαζί, τα 2/3 βρίσκονται σε αναστολή αφού δουλεύουν βράδυ». Παραδίπλα, η οικογενειακή επιχείρηση της Ιωάννας, ένα μικρό καφέ με κρύα κουζίνα, άνοιξε τις πόρτες της πριν από περίπου 2 χρόνια. Δυο χρόνια βέβαια κουτσουρεμένα: «Στον χρόνο πάνω πηγαίναμε πολύ καλά, ο κόσμος είχε αρχίσει να μας συνηθίζει, κάναμε σταθερή πελατεία κι από στόμα σε στόμα μάς μάθαινε. Είναι όμως πολύ δύσκολη η επανεκκίνηση για μικρά μαγαζιά όπως το δικό μας. Πρέπει πάλι να υπενθυμίσεις στον πελάτη ότι υπάρχεις, ότι δεν έκλεισες μόνιμα».

«Ξαναζούμε μικρές χαρές της καθημερινότητας, που τις θεωρούσαμε αυτονόητες μέχρι να μας τις στερήσει η πανδημία», έγραψε στο twitter η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, που χθες επισκέφθηκε καφέ μαζί με γιατρούς από τα νοσοκομεία «Ευαγγελισμός» και «Σωτηρία». Ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης μίλησε για πιθανή επέκταση του ωραρίου της εστίασης μετά τις 15 Μαΐου και το άνοιγμα του τουρισμού, όμως επανέλαβε τον κίνδυνο από τον κορονοϊό και προσπάθησε να δικαιολογήσει για άλλη μια φορά την απαγόρευση της μουσικής. Οι όροι επαναλειτουργίας προκαλούν διχασμό και εντός των κόλπων της Ν.Δ. με 6 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος να ζητούν την άρση της απαγόρευσης της μουσικής, αλλά και την παράταση της κυκλοφορίας τουλάχιστον μέχρι τις 12.00 τα μεσάνυχτα.

«Δεν έτυχαν της αρμόζουσας προσοχής από την κυβέρνηση οι άνθρωποι της εστίασης» επισημαίνει από την πλευρά της η τομεάρχης τουρισμού του ΣΥΡΙΖΑ, Κατερίνα Νοτοπούλου, που κάνει λόγο για δειλά και αναποτελεσματικά μέτρα. Οπως αναφέρει, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ανθρώπων του κλάδου, 5 στις 10 επιχειρήσεις έχουν μηδενικά ταμειακά διαθέσιμα, ενώ περίπου το 20% των καταστημάτων εστίασης στη χώρα δεν διαθέτει εξωτερικό χώρο, που σημαίνει ότι εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να λειτουργήσει. Για «το σωστό πράγμα με τον τελείως λάθος τρόπο», μιλά, τέλος, το ΜέΡΑ 25, που βλέπει πίσω από την κίνηση «κυβερνητική προχειρότητα, αυταρχισμό και λίγο πασπάλισμα “εισήγησης ειδικών”».