M’ έναν σμπάρο πέτυχε δύο χρονικούς εκτροχιασμούς έργων στη Θεσσαλονίκη η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Διότι η εχθρική στάση της απέναντι στη διατήρηση in situ των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου -που έχει οδηγήσει σε απραξία το έργο εδώ και ενάμιση χρόνο- συνδυάστηκε με το ενδιαφέρον που ήθελε να δείξει, γενικώς, για τις αρχαιότητες που βρέθηκαν στα έργα του μετρό και για τις οποίες οραματίστηκε ένα ακόμη μουσείο στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Αποτέλεσμα; Εδώ και 7 μήνες έχει εκτροχιαστεί και το πρόγραμμα μελετών για τα βασικά κτίρια του στρατοπέδου που μέχρι τότε έτρεχαν με ικανοποιητικούς ρυθμούς.
Θυμίζουμε ότι μετά την απόδοση του στρατοπέδου των 340 στρεμμάτων από την προηγούμενη κυβέρνηση στον δήμο, αυτός μαζί με την Αναπτυξιακή Εταιρεία Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης (ΜΑΘ) και τη στήριξη της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης του υπουργείου Ανάπτυξης (ΜΟΔ) παίρνουν χρηματοδότηση (460.000 ευρώ) από το υπουργείο Εσωτερικών για εκπόνηση μελετών που αφορούν την αποκατάσταση των ιστορικών κτιρίων για να εγκατασταθούν στον χώρο το δημαρχείο και το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
Αίφνης, κι ενώ μελέτες και αδειοδοτήσεις έτειναν προς την ολοκλήρωσή τους, τον περασμένο Αύγουστο με μεσολάβηση, όπως εντόνως θρυλείται, του μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα προς τον δήμαρχο Δημήτρη Δεμουρτζίδη, εμφανίζεται η κ. Μενδώνη που κάνει γνωστό ότι στον χώρο θα αναπτυχθεί μουσείο αρχαιολογικών ευρημάτων των ανασκαφών του μετρό (χωρίς διαβούλευση και άνευ διευκρινίσεως αν σε αυτό θα ενταχθούν και τα αρχαία της Βενιζέλου, αν αυτά αποσπαστούν, όπως επιδιώκει από το 2012 η κ. Μενδώνη).
Με… αστραπιαίες κινήσεις η ωρίμανση του έργου μπαίνει στο «ψυγείο», διαλύεται η ομάδα εργασίας ΜΑΘ, απολύεται ο συντονιστής και η υπουργός επιβάλλει την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης του δήμου και της ΜΑΘ με το υπουργείο Πολιτισμού, αλλά όχι με χρήματα του υπουργείου Πολιτισμού παρά του υπουργείου Εσωτερικών, παρακάμπτοντας φυσικά και ως να μην υπήρχε το υφυπουργείο Μακεδονίας-Θράκης.
Αυτά δεν ήταν αρκετά, αφού στην προγραμματική σύμβαση ο δήμος δεν είναι πλέον υπεύθυνος για το έργο και στη θέση του ορίζεται η αναπτυξιακή (ΜΑΘ) στην οποία ο Δήμος Παύλου Μελά είναι μεν μέτοχος αλλά με το αδύναμο ποσοστό του 4%, ενώ η ΜΟΔ παραγκωνίζεται. Η σύμβαση μοιάζει με ωραίο δώρο στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνο Ζέρβα (ο Δήμος Θεσσαλονίκης κατέχει το 52% της ΜΑΘ) τον οποίο βέβαια έχει σύμμαχο η υπουργός στην υπόθεση της Βενιζέλου.
Ετσι βρέθηκαν «παγωμένες» οι μελέτες εφαρμογής και προετοιμασίας των τευχών δημοπράτησης τόσο για την ανάπλαση του μητροπολιτικού πάρκου (λόγω τεσσάρων προσφυγών υποψήφιων αναδόχων) όσο και για την αποκατάσταση του εμβληματικού διατηρητέου κτιρίου Α2, εμβαδού 3.353,14 τ.μ., στο οποίο προορίζεται να στεγαστούν το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού και το νέο δημαρχείο Παύλου Μελά. Και τα πράγματα έγιναν χειρότερα όταν το Ελεγκτικό Συνέδριο έκανε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της Προγραμματικής Σύμβασης και επέστρεψε τον φάκελο του έργου στον Δήμο Παύλου Μελά, ζητώντας… περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις.
Ο κ. Δεμουρτζίδης, στον οποίο απευθυνθήκαμε, δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ότι «η κ. Μενδώνη ίσα ίσα επιτάχυνε τις διαδικασίες και μόνο βοήθεια προσέφερε στο έργο, βοηθώντας στην εκταμίευση 1 και πλέον εκατομμυρίου. Οι όποιες καθυστερήσεις είναι υπόθεση της γραφειοκρατίας, η προγραμματική σύμβαση είναι στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έγκριση, η ΜΟΔ συμμετέχει κανονικά, όσο για τις αλλαγές στη ΜΑΘ αυτό δεν είναι δική μας υπόθεση». Και για το χαμένο εφτάμηνο; «Υπάρχει γραφειοκρατία» απαντά διπλωματικά ο δήμαρχος.
Αν σε κάτι έχει δίκιο ο κ. Δεμουρτζίδης είναι η υποστήριξη Μενδώνη στην επέκταση της χρηματοδότησης προς τη ΜΑΘ για τη δεύτερη φάση, ύψους 1.080.000 ευρώ, προκειμένου να συνεχιστούν οι μελέτες για την αναστήλωση άλλων 5 κτιρίων εντός του χώρου του πρώην στρατοπέδου για την εγκατάσταση διαφόρων κοινωνικών χρήσεων (κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, εκθεσιακούς χώρους, συνεδριακό κέντρο κ.λπ.), περιλαμβανομένης και της επίβλεψης της κατασκευής του πάρκου και των κτιρίων από τη ΜΑΘ. Ομως για να γίνουν αυτά προστέθηκε και το μεγάλο κτίριο για την εγκατάσταση μουσείου αρχαιολογικών ευρημάτων του μετρό και άλλαξε το μοντέλο συνεργασίας.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα της διαλυτικής παρέμβασης της υπουργού; Η αλλαγή του τρόπου υλοποίησης οδήγησε σε ασύμμετρες δυσκολίες: έχει διαλυθεί ο μηχανισμός του έργου, έχουν διακοπεί όλες οι εργασίες από τον Αύγουστο έως και σήμερα (7 ολόκληροι μήνες), αφήνοντας μεγάλες εκκρεμότητες και στις εγκρίσεις του προηγούμενου σταδίου που αφορά τη δημοπράτηση των εργασιών για την αναστήλωση του κτιρίου Α2, εμβαδού 3.353,14 τ.μ., στο οποίο σχεδιάζεται να εγκατασταθούν το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού και το νέο δημαρχείο Παύλου Μελά.
Κι έτσι, επτά μήνες μετά, αν υπάρχει κάτι ορατό είναι μόνο ο κίνδυνος να χαθούν οι πόροι των 25.000.000 ευρώ που είχαν δεσμευτεί από το ΕΣΠΑ 2014 – 2020 για την κατασκευή των έργων, αφού ο χρόνος των 2,5 ετών που απομένει δεν φτάνει για τη δημοπράτηση, κατασκευή και παραλαβή των έργων.
