Μεγάλη Εβδομάδα κεκλεισμένων των θυρών

Λειτουργίες και ακολουθίες κεκλεισμένων των θυρών κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα εισηγήθηκε στην Πολιτεία η Διαρκής Ιερά Σύνοδος χθες το βράδυ, ύστερα από μια μακρά τηλεδιάσκεψη των μελών της.

Ναι, τα είπαν εξ αποστάσεως οι ιεράρχες, πραγματοποιώντας -έστω- τεχνολογικά άλματα στο πλαίσιο της επικοινωνίας τους. Η θετική στάση της κυβέρνησης έχει, ήδη, διαφανεί.

Η υπουργός Παιδείας, κ. Κεραμέως, πρόσφατα δήλωσε ότι η κυβέρνηση «έχει ακούσει το αίτημα» της Εκκλησίας, δίνοντας ωστόσο το στίγμα για τους όρους τέλεσης των λειτουργιών: «Μόνο με τον ιερέα και τον ψάλτη».

Η επίσημη και οριστική απάντηση της Πολιτείας, πάντως, δεν θα δοθεί πριν από τις 11 Απριλίου, οπότε και λήγει η τελευταία (και ανανεούμενη κάθε δύο εβδομάδες) απόφαση των περιοριστικών μέτρων. Αγνωστο, ακόμα, αν θα επιτραπούν μόνο για τη Μεγάλη Εβδομάδα ή και τη Διακαινήσιμο ή για όσο καιρό διαρκέσει η πανδημία.

Πιέσεις

Οι πιέσεις προς την ηγεσία της Εκκλησίας είναι έντονες για λειτουργίες κεκλεισμένων των θυρών και όχι μόνο για το Πάσχα. Κάποιοι ζητούσαν να ισχύσει τη Μεγάλη Εβδομάδα αλλά αν και εφόσον αποδειχθεί εφικτό και κυρίως όχι επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία (βλ. αντιδράσεις των πιστών) τότε να παραταθεί η περίοδος ισχύος των πρωτοβουλιών αυτών.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με πληροφορίες, κινήθηκε και η πρόταση του Αρχιεπισκόπου, η οποία υιοθετήθηκε τελικά από την Ιερά Σύνοδο.

Αλλοι ζητούσαν το δοκιμαστικό διάστημα να είναι η Μεγάλη Εβδομάδα και η Διακαινήσιμος, ενώ κάποιοι πρότειναν από τώρα οι λειτουργίες κεκλεισμένων των θυρών να αποτελέσουν το καθεστώς λειτουργίας των ναών για όλη την περίοδο της κρίσης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Σύνδεσμος Κληρικών, με επιστολή του προς τον πρωθυπουργό, ζητεί «την τέλεση των ακολουθιών κυρίως τις άγιες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας και έως ότου ξεπεραστεί ο κίνδυνος από την ενσκήψασα πανδημία».

Πάντως, έχει σημασία να επισημανθεί πως η πρόταση για λειτουργίες κεκλεισμένων των θυρών –στο οποίο συμφωνούν τώρα όλοι- ήταν η πρόταση του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου, κατά την προηγούμενη έκτακτη συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (16 Μαρτίου). Τότε είχε απορριφθεί ως πολύ περιοριστική από τους διαφωνούντες κι έτσι προτάθηκαν οι «λιτές λειτουργίες», οι οποίες προκάλεσαν την απόφαση της Πολιτείας για αναστολή των Λειτουργιών.

Η χθεσινή πρόταση του Αρχιεπισκόπου αφορά τη Μεγάλη Εβδομάδα και με τον ελάχιστο αριθμό κληρικών και ψαλτών, ήτοι, τον ιερέα, τον ιεροψάλτη και έναν ή δυο νεωκόρους. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να είναι περισσότεροι από πέντε.

Αλλοι ιεράρχες ζητούσαν περισσότερα άτομα παρόντα και συμπεριλαμβάνοντας μέλη των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων και παραπέμποντας σε ενδεικτικές ανάγκες.

Στην περιφορά του Επιταφίου, για παράδειγμα, η οποία φέτος θα γίνει εντός των ναών, πολλοί λένε ότι δεν μπορεί να γίνει από τον ιερέα και τον ψάλτη. Υπάρχουν και κάποιοι ιεράρχες που θέτουν και πάλι το θέμα της Αγίας Κοινωνίας το Μεγάλο Σάββατο.

Πολιτεία και Εκκλησία δεν δείχνουν διάθεση για κόντρα. Το ζήτημα της λεπτομερούς πρόβλεψης θα αφεθεί γι’ αργότερα, λίγο πριν εκδοθεί η νέα υπουργική απόφαση. Αλλωστε, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η τότε κατάσταση σε σχέση με την πανδημία.

Επιπλέον, ήδη έχει φανεί πως η μια πλευρά αφήνει την άλλη να παίξει τον ρόλο της και η διαφορά κρίνεται από τις περιστάσεις. Ανεξαρτήτως αυτού, δεν φαίνεται ότι θα αποτελέσει λόγο σοβαρής διάστασης το αν θα χρειαστούν δύο ή και λίγοι ακόμα στην περιφορά του Επιταφίου εντός ναού.

Εορτασμός Ανάστασης στις 26 προς 27 Μαΐου

Στις 26 προς 27 Μαΐου αποφάσισε να μεταφέρει τον πανηγυρισμό της Ανάστασης η Ιερά Σύνοδος χθες, εφόσον, βέβαια, το επιτρέψουν οι συνθήκες και, όπως εύχονται, μαζί με όλους τους πιστούς. Πρόκειται για την τελευταία ημέρα που ψάλλεται το «Χριστός Ανέστη» και συγκεκριμένα η Θεία Λειτουργία είναι ακριβώς ίδια με αυτήν της Αναστάσεως, η οποία κανονικά τελείται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου.