Ο Αισχύλος… παίζει μπάλα στο 1ο ΓΕΛ Ταύρου

Τι κοινό έχει ο Αισχύλος με το ποδόσφαιρο; Στη βραβευμένη ταινία μικρού μήκους «Μικτή Ομάδα: Footballholicες» οι μαθητές του ΓΕΛ Ταύρου έχουν την απάντηση. Mε φόντο τις εργατικές πολυκατοικίες του Ταύρου και το σχολικό τους προαύλιο, μια ομάδα μαθητριών διεκδικεί την ισότιμη συμμετοχή της στο σχολικό ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα.

Ενα αίτημα που δεν είναι τόσο απλό: οι μαθήτριες, μέσα σειρά συγκρούσεων με τους συμπαίκτες τους αλλά και με τους σχολικούς κανονισμούς, διεκδικούν όχι μόνο την παρουσία τους στο ποδοσφαιρικό γήπεδο αλλά και τη θέση τους στον κόσμο. Και κάπως έτσι, οι αισχυλικές «Ικέτιδες» μετατρέπονται σε μικτή ομάδα ποδοσφαίρου.

Η ταινία αποτέλεσε μέρος της δράσης «Αρχαίοι μύθοι, καινούργιες αφηγήσεις» του «Διεθνούς Δικτύου Νεανικών Κινηματογραφικών Φεστιβάλ» (Fest to Fest), μια πρωτοβουλία του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης που από το 2018 επιχειρεί να προωθήσει την κινηματογραφική παιδεία στη σχολική εκπαίδευση. Πριν από έναν μήνα, η «Μικτή Ομάδα» κέρδισε το τρίτο βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, ανάμεσα σε 246 σχολεία από όλη την Ελλάδα.

Ο σκηνοθέτης Γιώργος Μπακάλης ανέλαβε την κινηματογραφική επιμόρφωση των παιδιών και τη σκηνοθετική επιμέλεια της ταινίας. «Ασχολούμαστε με την αρχαία τραγωδία στο σήμερα. Εκανα την πρόταση να γίνει μια σειρά από κινηματογραφικά μαθήματα εμπνευσμένα από τις “Ικέτιδες”».

Σε αυτήν του την πρώτη τραγωδία ο Αισχύλος αφηγείται την ιστορία των πενήντα θυγατέρων του Δαναού, οι οποίες καταφεύγουν στο Αργος ως ικέτισσες για να αποφύγουν τον αιμομικτικό γάμο τους με τους ξαδέρφους τους, γιους του Αιγύπτου. Οι Δαναΐδες, διεκδικώντας την προφύλαξή τους από τον βασιλιά του Αργους, Πελασγό, απειλούν με αυτοχειρία. Οταν τελικά τις δέχεται, οι Αιγύπτιοι αναγκάζονται σε υποχώρηση και οι κόρες του Δαναού εγκαθίστανται στη Θήβα. Περίπου δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά, η ιστορία των Δαναΐδων έχει να μας πει πολλά.

«Βλέπουμε χαρακτήρες που αναζητούν δικαιοσύνη, αίτημα της εποχής μας, και παθιασμένες μάχες που οδηγούν σε δύο αντίθετους πόλους. Σε αυτό το μωσαϊκό λοιπόν τίθεται το πάντα επίκαιρο θέμα της θέσης της γυναίκας άλλα και της έννοιας του “Αλλου”, του διαφορετικού, του ξένου. Στα ζητήματα που θέτει το αρχαίο κείμενο, οι μαθητές κλήθηκαν να πάρουν θέση και να μεταφέρουν τις δικές τους εμπειρίες και κομμάτια της δικής τους ζωής», μας λέει ο Γ. Μπακάλης.

Κατά τη διάρκεια της δεκάλεπτης ταινίας, μια παρέα κοριτσιών βάζει στοίχημα με τα αγόρια ότι μια μικτή ομάδα μπορεί να σταθεί επάξια στο ποδοσφαιρικό γήπεδο με μια ομάδα αγοριών. Πραγματικά, η μικτή τους ομάδα μπαίνει στο γήπεδο και κερδίζει τον αγώνα, ωστόσο το σχολείο αντιδρά κι έτσι η περιπέτειά τους συνεχίζεται: διεκδικούν και θεσμικά την παρουσία τους.

«Η κεντρική ιδέα ήταν ότι μια ομάδα μικτή δεν είναι πιο αδύναμη από μια ομάδα αντρών, άρα κατ’ επέκταση οι γυναίκες δεν είναι πιο αδύναμες στο ποδόσφαιρο από ό,τι οι άντρες. Δεν πρόκειται για μια διαπάλη ανάμεσα στη γυναίκα και τον άντρα. Θέλαμε να τονίσουμε πως όλοι μπορούν να συμμετέχουν ασχέτως φύλου», μας λέει ο σκηνοθέτης.

Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, οι μαθητές εξοικειώθηκαν με τους ήρωες της τραγωδίας με τρόπο βιωματικό. Τα περισσότερα μαθήματα έγιναν με αυτοσχεδιασμούς. «Κάναμε ακόμα και αναπαραστάσεις. Τρέχαμε σε κύκλο στην αίθουσα, κάποιοι έκαναν τον Πελασγό, άλλοι τις Ικέτιδες, άλλοι τους Αιγύπτιους που κυνηγούν τις Ικέτιδες γύρω από τον Πελασγό, ενώ ο Γιώργος μάς αφηγούνταν την ιστορία», λένε τα παιδιά γελώντας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Γιώργος Μπακάλης συνεργάζεται με πιτσιρικάδες μπροστά και πίσω από την κάμερα. Εδώ και τρία χρόνια υλοποιεί κινηματογραφικά προγράμματα για παιδιά και έχει κάνει άλλες τέσσερις ταινίες. Εχει προηγηθεί το «Ικέτιδες του χθες, του σήμερα ικέτες», με θέμα το προσφυγικό, που δημιούργησε με την πολιτιστική ομάδα του 2ου Γυμνασίου Ηλιούπολης και με τη συμμετοχή προσφύγων, αλλά και η ταινία μικρού μήκους «IQ vs EQ» από το 4ο ΓΕΛ Ζωγράφου, που κέρδισε το πρώτο βραβείο στο Camera Zizanio.

«Προτιμώ να δουλεύω με παιδιά από ό,τι με ενηλίκους», λέει ο Γ. Μπακάλης. «Μου αρέσει η συναναστροφή μαζί τους. Πιστεύω στους νέους – οι επόμενες γενιές είναι καλύτερες από τις προηγούμενες. Δεν είναι στρατιωτάκια, έχουν προσωπικότητα, τις δικές τους επιθυμίες και κουλτούρα. Από αυτή τη σύζευξη προκύπτει κάτι πολύ όμορφο, αν και πολλές φορές δύσκολο. Ο στόχος ήταν τα παιδιά να τοποθετηθούν στο κείμενο με βάση τους δικούς τους προβληματισμούς και εμπειρίες, τα δικά τους “θέλω”».

Η Θάλεια είναι μία από τις μαθήτριες που συμμετείχαν στην ταινία. Φέτος δίνει πανελλαδικές και θέλει να σπουδάσει υποκριτική στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών στο Ναύπλιο. Ο ρόλος που έπαιξε στην ταινία δεν είναι πολύ μακριά από τη δική της καθημερινότητα, αφού ασχολείται ερασιτεχνικά με το ποδόσφαιρο από μικρή. «Κάπως έτσι προέκυψε και η ιδέα να προσθέσουμε το ποδόσφαιρο ως βίωμα στην ταινία», μας λέει.

Ο Ορέστης ήταν συμπρωταγωνιστής της. «Στο σχολείο υπάρχει ένας προκαθορισμένος τρόπος που πρέπει να διδάξουν, οι καθηγητές μπορούν να ξεφύγουν λίγο, αλλά υπάρχουν στεγανά. Οσο προετοιμαζόμασταν για την ταινία, κάναμε ακόμα και αναπαραστάσεις. Ηταν πιο διαδραστικό», λέει ο Ορέστης. «Σου δίνουν συντακτικό και γραμματική, σου λένε “πάρε τα και μάθε τα ακριβώς”, υποβαθμίζοντας έτσι το μάθημα των αρχαίων», συμπληρώνει η Θάλεια.

«Κατά τη διάρκεια της ταινίας είδαμε τη θετική πλευρά, εμβαθύναμε στην ιστορία, στο τι λέει το κείμενο και όχι στο ότι έχει οξεία ή περισπωμένη μια λέξη». «Κάναμε συναντήσεις, μιλήσαμε για την αρχαία τραγωδία και το πώς δημιουργείται μια ταινία. Τότε καταφέραμε να φτιάξουμε το σενάριο, να το δομήσουμε εμείς. Για περίπου έναν μήνα πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα, ασχοληθήκαμε με τη θεωρία», μας λέει ο Ορέστης.

«Εχουμε ένα πολιτιστικό κεφάλαιο σε αποκλεισμό. Το έχουμε βάλει σε ένα βάθρο και το θαυμάζουμε. Από την προσωπική μου εμπειρία, ερχόμενος σε επαφή ως ενήλικας με την αρχαία τραγωδία με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που μας δίδασκαν στο σχολείο, είδα ότι είναι ένα πλούσιο κείμενο που πραγματικά μπορείς να το κάνεις ό,τι θέλεις», υπογραμμίζει ο Γιώργος. «Ο Αισχύλος είναι υπέροχος και δυστυχώς δεν μας τον διδάσκουν με τον σωστό τρόπο. Γοητεύτηκα πάρα πολύ από την προσωπικότητά του. Και αυτό προσπάθησα να μεταδώσω στα παιδιά».

■ Μπορείτε να δείτε την ταινία αυτό το Σάββατο στις 16.00 στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος). Η είσοδος θα είναι ελεύθερη, αλλά θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.