Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από το «κενό», στην κοινωνία: ένα εγχείρημα ένταξης προσφύγων

Φωτογραφίες προσφύγων από την έκθεση "Αθήνα η νέα μου γειτονιά", που διοργανώνει το "Curing the limbo"

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από το «κενό», στην κοινωνία: ένα εγχείρημα ένταξης προσφύγων

  • A-
  • A+
Εδώ και μέρες, η Δημοτική Αγορά της Κυψέλης είναι διακοσμημένη με δεκάδες φωτογραφίες της Αθήνας που έχουν τραβήξει πρόσφυγες στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος του Δήμου Αθηναίων «Curing the Limbo», το οποίο αποσκοπεί στην απομάκρυνσή τους από το καθεστώς αναμονής και αβεβαιότητας και την ένταξή τους στην κοινωνία.

Kάθε μητρόπολη είναι ένα παλίμψηστο από εικόνες, ένα οπτικό κείμενο ανοιχτό σε τόσες ερμηνείες όσοι -τουλάχιστον- και οι κάτοικοί της. Οι ερμηνείες και οι αποτυπώσεις μιας πανάρχαιας πόλης, όπως η Αθήνα, γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέρουσες όταν προκύπτουν μέσα από τη ματιά των νεοφερμένων κατοίκων της, των προσφύγων. Ετσι, αξίζει για πάρα πολλούς λόγους μια βόλτα από τη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, όπου από την 1η του μήνα τρέχει η φωτογραφική έκθεση «Αθήνα, η νέα μου γειτονιά».

Τις εικόνες τις έχουν τραβήξει οι συμμετέχοντες του προγράμματος «Curing the Limbo», οι οποίοι παρακολούθησαν τον Μάιο μαθήματα φωτογραφίας από την πολυπολιτισμική πλατφόρμα «αï λαβ αθενς πρότζεκτ», την πρωτοβουλία Urban Layers και τα τμήματα μαθημάτων οπτικοακουστικής έκφρασης και γλωσσών που επιμελείται ειδικά για το πρόγραμμα το Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Στο τέταρτο Ασμα της Κόλασης του Δάντη, το Limbo βρίσκεται στην είσοδο της Κόλασης: είναι ο τόπος όπου βρίσκονται τα αβάπτιστα παιδιά, αλλά και οι φιλόσοφοι, οι ποιητές, οι μυθικοί ήρωες, οι επιστήμονες. Η τιμωρία όσων βρεθούν εκεί δεν είναι τα βασανιστήρια αλλά η αέναη αναμονή - αυτό ακριβώς που ζουν οι πρόσφυγες που εγκλωβίστηκαν στην Ελλάδα, όταν η Ευρώπη έκλεισε τα σύνορά της και διέκοψε βίαια το ταξίδι τους προς το όνειρό τους.

Δεν ξέρω αν αυτό είχε ακριβώς στο μυαλό της η αντιδήμαρχος του Δήμου της Αθήνας όταν εμπνεύστηκε το πρόγραμμα «Curing the Limbo», αλλά αυτό ακριβώς κάνει το πιλοτικό πρόγραμμα ένταξης του Δήμου Αθηναίων: θεραπεύει με κάποιο τρόπο το Limbo, φροντίζει το κενό, δίνει νόημα και σκοπό στην ατέρμονη αναμονή που ζουν οι πρόσφυγες - στην πραγματικότητα τους ανοίγει πόρτες και παράθυρα ώστε να ενταχθούν στη ζωή της πόλης.

Η Κατερίνα Αποστολοπούλου και ο Αλέξανδρος Μακρυγιάννης είναι υπεύθυνοι επικοινωνίας των προγραμμάτων του δήμου «συνΑθηνά» και «Curing the Limbo», αντίστοιχα. Μιλάνε με ενθουσιασμό και μια βαθιά αίσθηση δέσμευσης σε αυτό που κάνουν, αλλά και με χαρά - με τη χαρά κάποιου που εργάζεται για κάτι στο οποίο πιστεύει. Μας εξηγούν τι ακριβώς κάνει αυτό το πρωτοποριακό πρόγραμμα που εμπνεύστηκε, σχεδίασε και κατάφερε να βρει πόρους ώστε να υλοποιήσει ο Δήμος Αθηναίων.

Η ιδέα είναι απλή, όσο και δύσκολη: ο δήμος σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις που ενισχύουν τη διάδραση των κατοίκων οι οποίοι ζουν στις γειτονιές της Αθήνας με τους νέους κατοίκους, δηλαδή πρόσφυγες που έχουν αποκτήσει άσυλο στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, ενισχύει την ένταξη των προσφύγων προσφέροντάς τους τα κλειδιά για να ξεκλειδώσουν τη νέα τους πόλη: μαθήματα ελληνικών και αγγλικών, διασύνδεση με την αγορά εργασίας, σπίτια με προσιτά ενοίκια. Κυριότατα όμως, τους φέρνει σε επαφή με ομάδες και πρωτοβουλίες ενεργών πολιτών, που δρουν σε διάφορα επίπεδα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από τον δήμο και το «Urban Innovative Actions» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτομίας στις μεγάλες πόλεις.

Η Αθήνα διαγωνίστηκε και κέρδισε τη χρηματοδότηση του προγράμματος για τους πρόσφυγες, το οποίο δεν στοχεύει απλώς να θεραπεύσει ανάγκες της στιγμής, αλλά κάτι πολύ παραπάνω: το πρόγραμμα εφαρμόζει αλλά και αξιολογεί συνεχώς πιλοτικές δράσεις που στοχεύουν στην ένταξη των προσφύγων με στόχο να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητά τους στην Αθήνα και μετά το πέρας του προγράμματος το 2021, αλλά και να εισηγηθεί προτάσεις δημόσιας πολιτικής για την ένταξη προσφύγων και μεταναστών που θα είναι βιώσιμες και εφαρμόσιμες στις άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Το πρόγραμμα, που εφαρμόζεται στο πεδίο, έχει επίσης και ένα ερευνητικό κομμάτι που στηρίζεται στη μεθοδολογία που παρέχει το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο σχεδιάζει τα μαθήματα, μετεκπαιδεύει εκπαιδευτές και συμμετέχοντες, ενώ παράλληλα διοργανώνει σεμινάρια ενδυνάμωσης. Ετσι, κάθε δράση καταγράφεται, αναλύεται, αξιολογείται και αναπροσαρμόζεται βάσει συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.

Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται μια γυναίκα. Η Αμαλία Ζέπου σπούδασε Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Λονδίνο (LSE) και Ντοκιμαντέρ (New School) στη Νέα Υόρκη. Η σχέση της με τον Δήμο Αθηναίων ξεκίνησε το 2013 όταν εργάστηκε ως σύμβουλος του δημάρχου Γιώργου Καμίνη. Είναι η απερχόμενη αντιδήμαρχος Κοινωνίας Πολιτών και Καινοτομίας.

Ο νεοσύστατος αυτός τομέας ξεκίνησε από την πρωτοβουλία του «συνΑθηνά», μια πλατφόρμα που επινοήθηκε τα πρώτα χρόνια της κρίσης, όταν πολλές ομάδες πολιτών άρχισαν να κάνουν δράσεις αλληλεγγύης. Η πλατφόρμα του «συνΑθηνά» αποτέλεσε τη βάση για συμμετοχή και συνέργειες μεταξύ πολιτών, δήμου και ιδιωτικού τομέα για συγκεκριμένες λύσεις, όπως, μεταξύ άλλων, τον νέο τρόπο λειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς της Κυψέλης, αλλά και το πιλοτικό πρόγραμμα για ένταξη προσφύγων «Curing the Limbo».

«Η διασύνδεση του δήμου με ομάδες πολιτών για την επίλυση νέων προκλήσεων μπορεί να κάνει μικρά θαύματα», μας λέει η κ. Ζέπου. «Στο πρόγραμμα "Curing The Limbo", oι νέοι κάτοικοι της Αθήνας, πρόσφυγες από χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, αναπτύσσουν τις ζωές τους μέσα από αληθινές εμπειρίες με δημιουργικούς και δραστήριους πολίτες. Το πρόγραμμα φέρνει έναν νέο δείκτη στην αξιολόγηση της ένταξης, το υποκειμενικό βίωμα του να αισθάνεσαι κομμάτι της κοινωνίας που σε υποδέχεται. Η μεθοδολογία αυτή μπορεί να εφαρμοστεί και σε ευρύτερες κατηγορίες μη ενταγμένων ατόμων, ένα φαινόμενο που αυξάνεται στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι συναρπαστικός τομέας γιατί μπορείς να μοιραστείς με τους πολίτες ιδέες και γνώση σε πρακτικό, υλοποιήσιμο επίπεδο».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα φωτογραφικά κλικ του ανήλικου Μουσταφά
Τα φωτογραφικά «κλικ» από τον φακό ενός 17χρονου ασυνόδευτου προσφυγόπουλου από τη Συρία ζέσταναν τα ψυχρά μάρμαρα του Αρείου Πάγου καθώς εκτίθενται εκεί το τελευταίο δεκαήμερο. Στην είσοδο του «Θέμιδος...
Τα φωτογραφικά κλικ του ανήλικου Μουσταφά
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η δημοσιογραφία δεν αισθάνεται και πολύ καλά τελευταία
Στην Ευρώπη της λιτότητας η δημοσιογραφία δεν αισθάνεται και πολύ καλά τελευταία. Τα Μέσα κλείνουν το ένα μετά το άλλο, οι δημοσιογράφοι απολύονται σωρηδόν, η χρηματοδότηση για έρευνα μειώνεται, η εξουσία των...
Η δημοσιογραφία δεν αισθάνεται και πολύ καλά τελευταία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα λιοντάρια της πλατείας Βικτωρίας
Εμποροι και ρεπόρτερ των καναλιών αναζητούν κέρδος και θέαμα. Η κατάσταση στη Βικτώρια είναι ζόρικη: δύσκολη για τους κατοίκους και δραματική για τους πρόσφυγες, αλλά εκείνοι που θα έπρεπε να κοκκινίζουν από...
Τα λιοντάρια της πλατείας Βικτωρίας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αυτόπτες μάρτυρες της πραγματικότητας στην εποχή των selfies
Πριν από πέντε χρόνια καθημερινά μοιραζόμασταν περίπου 50 εκατομμύρια φωτογραφίες, κυρίως στο facebook. Σήμερα το νούμερο έχει εκτοξευθεί: οι φωτογραφίες που μοιραζόμαστε κάθε μέρα είναι 1,8 δισεκατομμύριο....
Αυτόπτες μάρτυρες της πραγματικότητας στην εποχή των selfies
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σύσκεψη για το προσφυγικό στη Λάρισα
Συνολικά 700 αιτούντες άσυλο αναμένεται να μεταφερθούν σήμερα από τη Σάμο στον Πειραιά και από εκεί σε δομές στην ενδοχώρα ● Τι συζήτησε ο Μ. Χρυσοχοΐδης με δημάρχους, βουλευτές και τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας.
Σύσκεψη για το προσφυγικό στη Λάρισα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας