Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναζητώντας τη Νέλλη και τη συλλογική ταυτότητα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναζητώντας τη Νέλλη και τη συλλογική ταυτότητα

  • A-
  • A+

Μία επιστροφή, ο δρόμος προς το σπίτι, την πατρίδα, την προσωπική ταυτότητα. Τη Δευτέρα το βράδυ, εκατοντάδες κάτοικοι των Ιωαννίνων, άντρες και γυναίκες όλων των ηλικιών, ακολούθησαν την πορεία της εικαστικού και περφόρμερ Adi Liraz στους δρόμους του ιστορικού κέντρου της πόλης με αφορμή την καλλιτεχνική εκδήλωση «Αναζητώντας τη Νέλλη: performance σε δημόσιο χώρο». Ηταν όμως, τελικά, κάτι πολύ παραπάνω από μια αφορμή.

Η Adi Liraz στάθηκε στην πλατεία Μαβίλη, εκεί που τα ξημερώματα της 25ης Μαρτίου 1944 οι Γερμανοί συγκέντρωσαν τους Γιαννιωτοεβραίους για να τους οδηγήσουν με φορτηγά αρχικά στη Λάρισα και στη Θεσσαλονίκη κι από εκεί με το τρένο στο Αουσβιτς όπου και εξοντώθηκαν.

Ανάμεσά τους η Νέλλη Λεβή, αδελφή της προγιαγιάς της Liraz, η οποία με τη δράση της σήμερα ανακαλεί όχι μόνο τη μνήμη της αλλά και τη ζωή μιας ολόκληρης κοινότητας που χάθηκε μαζί με ένα μέρος της συλλογικής ταυτότητας των Ιωαννίνων όπως είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες.

Η Adi Liraz στάθηκε στην άκρη της πλατείας, μόνη της, φορώντας ένα φουστάνι, ένα «history dress» που διαμορφώθηκε με τη συνεργασία φοιτητριών και φοιτητών της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων τον Μάιο του 2018, μέρος μιας δουλειάς που παντρεύει τις εικαστικές τέχνες με την ιστορία και βρίσκεται σε εξέλιξη και σε αναμονή και άλλων δράσεων.

Ο κόσμος που είχε ενημερωθεί άρχισε να μαζεύεται, οι χιλιάδες κάτοικοι και επισκέπτες της πόλης που έπιναν καφέ γύρω από το πιο τουριστικό κομμάτι των Ιωαννίνων άρχισαν να αναρωτιούνται τι γίνεται, μέσα στη σιωπή άρχισε να σπάει ο πάγος, άκουγες τα ερωτήματα «τι συμβαίνει εδώ;», τις λέξεις «Εβραίος», «Αουσβιτς», «εκτοπισμός», η ίδια η πλατεία άρχισε να αποκτά άλλα νοήματα, νέες σηματοδοτήσεις.

Η περφόρμερ, που είχε ήδη πετύχει να δημιουργήσει ένα μοναδικό εικαστικό γεγονός στέκοντας απλώς στη θέση της, άρχισε να κινείται και να προβάλλει με έναν μικρό προβολέα που κρατούσε τη φωτογραφία της Νέλλης πάνω στα σώματα.

Πορεύτηκε στη συνέχεια στα τείχη του Κάστρου, συνεχίζοντας να προβάλλει διαρκώς την εικόνα πάνω στους τοίχους, εισήλθε από τη μία πύλη και έφτασε στη Συναγωγή, ένα πραγματικό μνημείο διεθνούς εμβέλειας για τον ρωμανιώτικο εβραϊσμό, συνυφασμένο παράλληλα με τη ζωή της κοινότητας και της πόλης, και στη συνέχεια προχώρησε αργά και σιωπηλά προς το σπίτι της Νέλλης, εκεί όπου θα τη συγκρατούσαν για πάντα στη μνήμη τους τα λιγοστά μέλη της οικογένειας που είχαν προλάβει να φύγουν στην Αθήνα και να επιβιώσουν.

Το φουστάνι ως τεκμήριο μνήμης όλων των γυναικών της ρωμανιώτικης κοινότητας, η εικόνα ως ανάμνηση του προσώπου που χάθηκε από ένα καθεστώς απανθρωποποίησης και η πορεία μέσα στην πόλη, εκεί όπου ακόμα υπάρχουν κάποια σημάδια της ακμάζουσας εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων, τα οποία στις μέρες μας πια αναγνωρίζουμε ότι ήκμασαν από τη συνάντηση των τριών διαφορετικών θρησκειών στον ίδιο τόπο και τη δύναμη της συνύπαρξης.

Η εικόνα της Νέλλης πάνω στην πόλη κατάφερε να δώσει ξανά ένα νόημα στην ιστορία, επανέφερε τον άνθρωπο στο προσκήνιο και έμοιαζε σαν να εξυγιαίνει, να λυτρώνει τον τόπο από το βάρος μιας ανήκουστης μνήμης.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ενα διαρκές «παρών» στα ελληνικά Γράμματα και την Παιδεία
​Απώλεια για τα ελληνικά γράμματα, ο θάνατος του Φάνη Κακριδή, που απεβίωσε την Τρίτη σε ηλικία 86 ετών. Ενας από τους σημαντικότερους φιλολόγους της χώρας μας μεταπολεμικά, αφήνει πίσω του σημαντικό...
Ενα διαρκές «παρών» στα ελληνικά Γράμματα και την Παιδεία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι επίγονοι ζητάνε και τα ρέστα
Οι υπερήλικες απόγονοι του στρατηγού Αθανάσιου Χρυσοχόου ζητούν με αγωγή 600 χιλ. ευρώ από τους Τρ. Μηταφίδη, Αλ. Γρίμπα και Σπ. Σακέττα για προσβολή της μνήμης του πατέρα τους. Επικαλούνται αδιάσειστα...
Οι επίγονοι ζητάνε και τα ρέστα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ετοιμα και τα 196 χλμ.της Ιονίας Οδού
Μπορεί το γεγονός να είναι ότι παραδόθηκε στην κυκλοφορία και το τελευταίο τμήμα της Ιόνιας Οδού, η είδηση όμως είναι ότι ολοκληρώθηκε ο νέος αυτοκινητόδρομος και πλέον η απόσταση από το Αντίρριο ώς τα...
Ετοιμα και τα 196 χλμ.της Ιονίας Οδού
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στην τελική ευθεία η αναστήλωση του Γεφυριού της Πλάκας
​Η αναστήλωση του Γεφυριού της Πλάκας αποτελεί προτεραιότητα της πολιτείας, η οποία ήδη ολοκληρώνει όλα τα απαραίτητα θεσμικά βήματα. Η επίσκεψη στον χώρο της υπουργού Πολιτισμού Λυδίας Κονιόρδου δεν έστειλε...
Στην τελική ευθεία η αναστήλωση του Γεφυριού της Πλάκας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ζώσα μνήμη μιας μακραίωνης παράδοσης
Η πόλη των Ιωαννίνων είναι μία από τις λίγες πόλεις της χώρας που τιμούν την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος. Η εκδήλωση θα γίνει με διοργανωτές την Περιφέρεια Ηπείρου σε...
Η ζώσα μνήμη μιας μακραίωνης παράδοσης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ρατσιστική επίθεση στην Κόνιτσα
Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί περιστατικό άγριας επίθεσης σε νέους πρόσφυγες στην Κόνιτσα. Πρόκειται για επίθεση που παραπέμπει σαφέστατα σε ακροδεξιές λογικές και πρακτικές και δημιουργεί προβληματισμό για την...
Ρατσιστική επίθεση στην Κόνιτσα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας