Ενας θησαυρός επιχειρείται να αξιοποιηθεί και να μετουσιωθεί σε εργαλείο για την ανασυγκρότηση της δημόσιας διοίκησης. Προσφάτως ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Γιώργος Κατρούγκαλος, ενημέρωσε για την πρόθεσή του να αξιοποιήσει την τελευταία «φουρνιά» τελειόφοιτων της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ). Το σχετικό πλάνο προβλέπει ότι οι τελειόφοιτοι, στο πλαίσιο της πρακτικής τους, θα στελεχώσουν μια «ομάδα δράσης» και θα συμβάλουν στη διαδικασία καταγραφής των αναγκών, ανά υπουργείο, που θα κληθεί να καλύψει ο δημόσιος τομέας και στο «πάντρεμα» οργανογραμμάτων και προφίλ θέσεων εργασίας.
Η εν λόγω «φουρνιά», η ΚΓ’ εκπαιδευτική σειρά της ΕΣΔΔΑ, αριθμεί 98 σπουδαστές. Η πρακτική τους εκπαίδευση ξεκίνησε τον περασμένο Νοέμβρη, οπότε, στη διάρκεια ειδικής ενημερωτικής συνάντησης, ο πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου ΔΔΑ, ομότιμος καθηγητής, Ιωάννης Χρυσουλάκης, γνωστοποίησε ότι η πρακτική τους εργασία πρόκειται να αξιοποιηθεί στις δράσεις και τις πρωτοβουλίες του Κέντρου για τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης και της αυτοδιοίκησης. Ο κ. Κατρούγκαλος με την καινοτομία του εξειδικεύει την πρακτική των τελειόφοιτων, εντάσσοντάς την στην προσπάθεια της διοικητικής μεταρρύθμισης και ταυτόχρονα αξιοποιεί το πρωτόλειο του ΕΚΔΔΑ για την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης. Στο παρελθόν, αντιθέτως, η κατάρτιση των οργανογραμμάτων ανετίθετο σε ιδιώτες, με ανάλογο κόστος για το Δημόσιο.
Στο ΕΚΔΔΑ ονομάζουν τις εργασίες των σπουδαστών «θησαυρούς της Σχολής». Πέραν των μελετών που βρίσκονται στο αποθετήριο της διοικητικής γνώσης (η ψηφιακή μορφή του βρίσκεται στο: http://www.ekdd.gr/ekdda/index.php/gr/telikes-ergasies-esdd), ο εν λόγω τίτλος μπορεί κάλλιστα να αποδοθεί και στο δυναμικό των σπουδαστών.
«Θησαυροί της Σχολής»
Στη διάρκεια της εκδήλωσης του Νοέμβρη, ο κ. Χρυσουλάκης επισήμανε το εκπαιδευτικό τους επίπεδο: 6 στους 10 κατέχουν τουλάχιστον μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο, είχε πει. Σε τελικές εργασίες των σπουδαστών, μεταξύ άλλων, αναλύεται το θεσμικό πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης και η εξέλιξή του, αποτυπώνονται παραδείγματα διεθνούς εμπειρίας και, μέσω εκτενούς έρευνας, διατυπώνονται πλήρως τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Εως και αποκαλυπτικά.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μια εργασία της προηγούμενης εκπαιδευτικής σειράς (ΚΒ’) είχε μοιραστεί από τον κ. Χρυσουλάκη στον γενικό επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, Λέανδρο Ρακιντζή, και τον πρώην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Τέντε. «Ο πειθαρχικός έλεγχος των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: νομικό καθεστώς και εφαρμογή στην πράξη», ήταν το αντικείμενο της μελέτης της απόφοιτης της ΕΣΔΔΑ Σοφίας Βασιλάκη. Μέρος της μελέτης αναφέρεται στον τρόπο που αντιμετωπίστηκαν, με βάση το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό καθεστώς, τρία περιστατικά που απασχόλησαν το πανελλήνιο: η έκπτωση του νομάρχη Θεσσαλονίκης, Παναγιώτη Ψωμιάδη, η αργία του δημάρχου Μυκόνου, Αθανάσιου Κουσαθανά-Μέγα (και των δύο αντιδημάρχων του) και η παύση του δημάρχου Ιθάκης, Ιωάννη Κασσιανού. «Τι θα συνέβαινε εάν οι προαναφερθείσες περιπτώσεις επιβολής διοικητικών μέτρων που εξετάστηκαν, λάμβαναν χώρα μετά την εφαρμογή του ν. 4257/2014;», διερωτάται η ερευνήτρια κρίνοντας τις ίδιες περιπτώσεις υπό την οπτική τού μνημονιακής περιόδου νόμου. Η απάντηση είναι συνοπτικά ότι και οι τρεις αιρετοί άρχοντες θα συνέχιζαν να ασκούν τα καθήκοντά τους –να σημειωθεί ότι ο δήμαρχος Ιθάκης παύθηκε, εν τέλει, με απόφαση του τότε υπουργού Εσωτερικών.
Ο ν. 4257/2014 απαιτούσε για σχετικά αδικήματα αιρετών τελεσίδικη απόφαση δικαστηρίου και όχι πρωτόδικη, όπως ίσχυε προηγουμένως για την υποχρεωτική θέση σε αργία. Σύμφωνα με την κ. Βασιλάκη, ο νόμος κινήθηκε προς τη δημιουργία ενός λιγότερο αυστηρού πλαισίου νομικής ευθύνης για τους αιρετούς, με την αιτιολογία της προστασίας των ατομικών τους δικαιωμάτων και την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργία των ΟΤΑ. Οι αλλαγές όμως που επέφερε «δεν είναι βέβαιο ότι προστατεύουν τον ΟΤΑ, ούτε βέβαια το κύρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», παρατηρεί η ερευνήτρια, συμπεραίνοντας ότι «ο νομοθέτης έκρινε πως μπορεί να προκληθεί μεγαλύτερη βλάβη στον ΟΤΑ με την άδικη ή οριστική απομάκρυνση των αιρετών, από ό,τι με το να μένουν επικεφαλής του ΟΤΑ αιρετοί που τελικά έχουν παραβιάσει τους νόμους».
Πολλές μελέτες εστιάζουν και στην πρόσφατη επικαιρότητα της δημόσιας διοίκησης. Ο Σωτήρης Σοφιανόπουλος αναλύει την εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων. Φτάνοντας στον ν. 4250/2014 που επιχειρεί να εισαγάγει τη «συγκριτική αξιολόγηση», καταγράφει την άποψη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ) της Βουλής σχετικά με την εισαγωγή των υποχρεωτικών ποσοστώσεων, η οποία κρίνει τη μέθοδο «αναποτελεσματική και ξεπερασμένη», θυμίζοντας ότι το 95% των ιδιωτικών επιχειρήσεων υψηλής επίδοσης δεν τη χρησιμοποιεί. Αλλωστε ένας καπιταλιστικός κολοσσός, η Microsoft, είχε απορρίψει το συγκεκριμένο σύστημα αξιολόγησης ως αντιπαραγωγικό.
Η κινητικότητα
Σε ένα ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει ξανά τους δημοσίους υπαλλήλους, την κινητικότητα, αναφέρεται η μελέτη της Αννας Χρόνη. «Το συμπέρασμα που προκύπτει», σύμφωνα με τη μελέτη, «είναι ότι η αύξηση της κινητικότητας των δημοσίων υπαλλήλων ήταν επιβεβλημένο να συμβεί, λόγω της αναποτελεσματικότητας των υφιστάμενων δομών να εκπληρώσουν την αποστολή τους. Καθυστερούσε κυρίως από τον φόβο του πολιτικού κόστους των αλλαγών, μέχρι που τελικά η δημοσιονομική κρίση επήλθε ως καταλύτης. Βέβαια, η ταχύτητα και η πίεση με την οποία έπρεπε μεταρρυθμίσεις ετών να γίνουν μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, είναι φυσικό να δημιούργησαν αστοχίες στις σχεδιαζόμενες πολιτικές. Με την πείρα που αποκόμισε η διοίκηση από τα προγράμματα αυτά, δύναται πλέον να σχεδιάζει αρτιότερα μεταρρυθμιστικά προγράμματα, κινούμενα εντός των ορίων που θέτουν το Σύνταγμα και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και ανταποκρινόμενα στις πραγματικές διοικητικές ανάγκες», αναφέρεται.
