«Στο Μάτι δεν υπήρχαν δρόμοι και είχαν χτιστεί μάντρες που έκλειναν ακόμη και την παραλία», καταγγέλλει στην «Εφ.Συν.» η πολεοδόμος Μαργαρίτα Καραβασίλη, πρώην ειδική γραμματέας επιθεωρητών Περιβάλλοντος, και απευθύνει έκκληση προς όλους τους αρμόδιους «να αφήσουν στην άκρη το πολιτικό κόστος και να πάρουν γενναία μέτρα για να μπει επιτέλους τάξη στο δομημένο περιβάλλον».
Η εμπειρία της είναι πολύτιμη για την περίοδο 1991-1992 όταν ήταν υπεύθυνη για την επίβλεψη της Γενικής Πολεοδομικής Μελέτης του τότε Δήμου Νέας Μάκρης στον οποίο ανήκε το Μάτι.
Εκτός σχεδίου
«Ηταν η πρώτη φορά που το υπουργείο εκπονούσε πολεοδομικά σχέδια για περιοχές παραθεριστικής κατοικίας», θυμάται και αποκαλύπτει ότι το 80% της συγκεκριμένης οικιστικής ενότητας ήταν δασικό ή αναδασωτέο και επομένως δεν μπορούσε να μπει στο σχέδιο με βάση τις σαφείς διατάξεις του Συντάγματος.
«Είχα προτείνει στην τότε δημοτική αρχή να προχωρήσει η ένταξη στο σχέδιο μόνον των περιοχών που δεν είχαν δασικό χαρακτήρα, αλλά η πρόταση δεν προχώρησε γιατί άρχισαν οι πιέσεις από τους δημοτικούς άρχοντες και τους βουλευτές της περιοχής προς τους αρμόδιους του υπουργείου». Η πολεοδομική μελέτη, όπως θυμάται, είχε υποβληθεί τότε για έλεγχο στο ΣτΕ και εγκρίθηκε για την υπόλοιπη περιοχή, εκτός από το Μάτι που παραμένει ώς σήμερα δομημένο αλλά εκτός σχεδίου!
Ενας σημαντικός αριθμός των σπιτιών έχουν χτιστεί αυθαίρετα, αλλά με τους νόμους που θεσμοθετούνται κάθε τόσο έχουν καταφέρει να «τακτοποιηθούν» στη συντριπτική τους πλειονότητα. Στο Μάτι όμως τα πιο πολλά σπίτια έχουν χτιστεί με οικοδομική άδεια, με τις διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης που επέτρεπαν την κατασκευή τους αρκεί το οικόπεδο να ήταν τέσσερα στρέμματα, που με τα «παραθυράκια» μπορούσε να μειωθεί και κάτω από τα δύο στρέμματα. Ως το 2003 δεν ήταν υποχρεωτικό το οικόπεδο να έχει πρόσοψη σε δρόμο.
Αυτό επέτρεπε την κατάτμηση μεγάλων εκτάσεων και η πρόσβαση στα «τυφλά» αγροτεμάχια γινόταν με άλλη… πατέντα: τη «δουλεία διόδου». Πρόκειται για λωρίδες γης πλάτους δύο, το πολύ τριών μέτρων, που παραχωρούσε ο ιδιοκτήτης που είχε πρόσοψη στον δρόμο για να διευκολύνει την πρόσβαση στα πιο πίσω ακίνητα. Με αυτόν τον τρόπο προέκυψαν οι στενοί και αδιέξοδοι δρόμοι που αποκαλύφθηκαν στο Μάτι μετά τη φονική πυρκαγιά και εξηγούν γιατί τόσα οχήματα εγκλωβίστηκαν και απανθρακώθηκαν.
Μάντρες… παντού
Η Μαργαρίτα Καραβασίλη κάνει και άλλη μια αποκάλυψη: «Η παραλία, σε μεγάλος μήκος της, είναι μαντρωμένη και δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα, παρ’ όλο που οι νόμοι επιβάλλουν να δημιουργούνται δίοδοι κάθε 50 μέτρα. Σε κανονικές συνθήκες οι πολίτες που πήγαιναν στην παραλία περνούσαν μέσα από ιδιοκτησίες»! Επισημαίνει ότι την περίοδο 2006-2008, το «φράγμα» προς τις ακτές πολλαπλασιάστηκε, αφού δεν χτίζονταν μόνον κατοικίες, νόμιμες ή αυθαίρετες, αλλά και ξενοδοχεία και κέντρα.
«Αυτή η τραγωδία πρέπει να σημάνει “καμπανάκι” για όλους», επισημαίνει και καλεί τους αρμόδιους να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να πάρουν αποφάσεις για τον σωστό σχεδιασμό των οικισμών.
Παρανομίες μέχρι τέλους
«Ακόμη και στις περιπτώσεις που έγιναν εντάξεις στο σχέδιο, δεν προχώρησαν οι πράξεις εφαρμογής», τονίζει με έμφαση. Αναφέρεται στις εισφορές σε γη και χρήμα που οφείλουν, με βάση τους νόμους, να καταβάλουν οι ιδιοκτησίες που μπαίνουν στο σχέδιο ως αντάλλαγμα για την αναβάθμιση της περιουσίας του πολίτη, αλλά κυρίως για να εξασφαλιστούν μέσα για διάνοιξη δρόμων και έργα υποδομής (δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, πλατείες, πεζοδρόμια κ.λπ.).
«Θα πρέπει να αναλάβουμε όλοι το πολιτικό κόστος», τονίζει και ζητά να μπουν κανόνες που θα τηρηθούν στο ακέραιο για να αντιμετωπιστούν οι οικισμοί που έχουν «ξεφυτρώσει» από χρόνια σε δάση ή πρώην δάση, ώστε να υπάρξει αντιστάθμισμα υπέρ του περιβάλλοντος.
