Τίτλοι τέλους στις επιτάξεις απεργών

Τέλος στην απαράδεκτη πρακτική της πολιτικής επιστράτευσης απεργών βάζει η κυβέρνηση. Ρύθμιση που θα συμπεριληφθεί στο πρώτο νομοσχέδιο που θα καταθέσει ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Γιώργος Κατρούγκαλος, θα περιορίζει στον ελάχιστο αναγκαίο βαθμό τις περιπτώσεις στις οποίες θα κηρύσσεται επίταξη υπηρεσιών, καθιστώντας ταυτόχρονα απολύτως σαφές ότι η επίταξη δεν θα αφορά περιπτώσεις απεργιών.

Αποκλειστικό περιεχόμενο της επικείμενης ρύθμισης θα είναι το άρθρο 22, παρ. 4 του Συντάγματος που ορίζει ρητά ότι «οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται». Επομένως, επίταξη προσωπικών υπηρεσιών θα προβλέπεται μόνο σε περίπτωση πολέμου ή για την αντιμετώπιση επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή κινδύνου για τη δημόσια υγεία.

Με το νομοσχέδιο που υπολογίζει να καταθέσει στη Βουλή ο κ. Κατρούγκαλος σε έναν περίπου μήνα –και με το οποίο θα ανακαλούνται απολύσεις και διαθεσιμότητες δημοσίων υπαλλήλων κ.ά.– θα καταργηθεί το νομοθετικό διάταγμα που εισήγαγε την επίταξη υπηρεσιών στη μεταπολιτευτική Ελλάδα το 1974 και το οποίο τροποποιήθηκε με (ολόιδια) ρύθμιση του ν.3536/2007.

Αυταρχικό μέσο

Εκτός από αντισυνταγματικές, οι αποφάσεις επίταξης αποτελούσαν ανέκαθεν έναν αυταρχικό τρόπο αντιμετώπισης μαζικών εργατικών κινητοποιήσεων, με τις κυβερνήσεις να βαφτίζουν «κίνδυνο» για τη δημόσια υγεία ακόμα και την απεργία των εργαζομένων στα μέσα μετακίνησης σταθερής τροχιάς.

Συνολικά 13 περιπτώσεις πολιτικών επιστρατεύσεων μετρά η Μεταπολίτευση. Τελευταία περίπτωση επίταξης ήταν αυτή των απεργών της ΔΕΗ, τον Ιούλιο του 2014, οπότε διατηρήθηκε ανοιχτό ακόμα και μέσα στο Σαββατοκύριακο το Εθνικό Τυπογραφείο προκειμένου να τυπώσει φύλλα πορείας. Η άρση της επίταξης των εργαζομένων στη ΔΕΗ, που αντιδρούσαν στο νομοσχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ», έγινε με ΦΕΚ που εκδόθηκε στις 3 Φεβρουαρίου. Σε τρεις επιπλέον επιτάξεις προχώρησε η κυβέρνηση Σαμαρά το 2013: των καθηγητών μέσης εκπαίδευσης που αντιδρούσαν στις απολύσεις και τις διαθεσιμότητες –η επίταξη έγινε τον Μάιο πριν από τις πανελλαδικές εξετάσεις–, των ναυτεργατών που πάλευαν να διατηρήσουν εργασιακά δικαιώματα και των οδηγών της ΣΤΑΣΥ που αντιδρούσαν στη μείωση των αποδοχών τους.

Πηγαίνοντας πίσω στον χρόνο, μετράμε άλλες 9 περιπτώσεις πολιτικών επιστρατεύσεων: Το 2011 επιτάχθηκαν από την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου οι εργαζόμενοι καθαριότητας στους ΟΤΑ, που αγωνίζονταν για τη διατήρηση των εργασιακών τους κεκτημένων και το 2010 οι ιδιοκτήτες φορτηγών και βυτίων που αντιδρούσαν στην απελευθέρωση του επαγγέλματός τους, αλλά και οι ναυτεργάτες που διεκδικούσαν την υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας – πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε διάρκεια επίταξη, που κράτησε δύο χρόνια.

Οι ναυτεργάτες επιστρατεύθηκαν άλλες δύο φορές: το 2004, επί κυβερνήσεως Καραμανλή, και το 2002 επί Σημίτη. Οι κυβερνήσεις Α. Παπανδρέου επιστράτευσαν το 1994 τους εργαζόμενους στην ΕΑΣ (λεωφορεία) –διάρκεια κινητοποιήσεων 18 μήνες–, το 1986 τους εργαζόμενους στην Ολυμπιακή και το 1983 τους οδηγούς βυτίων. Η πρώτη επίταξη της Μεταπολίτευσης έγινε από την κυβέρνηση Καραμανλή το 1979. Επιστρατεύθηκε ο κλάδος των τραπεζοϋπαλλήλων, με την τότε κυβέρνηση να υποχωρεί έπειτα από 48 ώρες.