Tη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου του 2019 και με απλή αναλογική θα διεξαχθούν οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές και οι τοπικές αρχές που θα αναδειχθούν θα αναλάβουν καθήκοντα από 1/1/2020. Αυτό ξεκαθάρισε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εσωτερικών, Π. Σκουρλέτης, παρουσιάζοντας συνολικά εννέα αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσω του υπό κατάθεση νομοσχεδίου «Κλεισθένης 1», στη χθεσινή 1η ημέρα του κοινού συνεδρίου ΕΝΠΕ-ΚΕΔΕ μέσα σε εχθρικό κλίμα για τον ίδιο, το οποίο κορυφώθηκε με την προσωπική επίθεση που δέχτηκε από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ.
Ο υπουργός αποχώρησε καταλογίζοντας στον Γ. Πατούλη ψεύδη και παιχνίδια στις πλάτες των συμβασιούχων εργατών καθαριότητας.
Η ανακοίνωση του Π. Σκουρλέτη ότι στη βάση της απλής αναλογικής οι περιφερειάρχες και οι δήμαρχοι θα δύνανται να ορίζουν αντιπεριφερειάρχες και αντιδημάρχους από όλες τις παρατάξεις που θα συγκροτούν την πλειοψηφία, πρόβλεψη που θα συμπεριληφθεί στη νομοθετική πρωτοβουλία, προκάλεσε αντιδράσεις στους συνέδρους.
«Αυτό απαιτεί η δημοκρατία και όχι παζάρια εν κρυπτώ» απάντησε ο υπουργός, με τους συνέδρους να αμφισβητούν κατά πόσο μπορούν να αποσοβηθούν τέτοια φαινόμενα από την προαναφερθείσα πρόβλεψη, δείχνοντας όμως με τη στάση τους και την ισχυρή ταύτισή τους με το μονοπαραταξιακό μοντέλο διοίκησης.
Με τις υπόλοιπες οχτώ αλλαγές που παρουσίασε ο υπουργός:
1. Αποσυνδέεται η ημερομηνία των αυτοδιοικητικών εκλογών από αυτήν των ευρωεκλογών και θα διενεργηθούν τη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου 2019. Οι νέες περιφερειακές και δημοτικές αρχές θα αναλάβουν καθήκοντα από 1/1/2020.
2. Θεσπίζεται η απλή αναλογική, «όπως συμβαίνει σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης με τις διάφορες εκδοχές της», η οποία «μέχρι το 2000 ήταν και θέση της ΚΕΔΕ». «Δεν πρόκειται να υπάρξουν δικτατορίες των μειοψηφιών και δεν υπάρχει σχέδιο της κυβέρνησης να αλώσει τους δήμους, όπως μας κατηγορούν. Λέμε “τα του Καίσαρος τω Καίσαρι”. Δημοκρατία. Συναίνεση. Σύνθεση» ανέφερε ο κ. Σκουρλέτης.
3. Καθιερώνεται ενιαίο ψηφοδέλτιο για κοινότητες έως 500 κατοίκων.
4. Εισάγεται η καθιέρωση της λευκής εποικοδομητικής ψήφου.
5. Ενεργοποιείται ο θεσμός των τοπικών δημοψηφισμάτων.
6. Παρέχεται η δυνατότητα στους ΟΤΑ να συστήνουν και να συμμετέχουν σε εταιρείες κοινής ωφέλειας. Ενδεικτικά αναφέρθηκε η δυνατότητα συμμετοχής των μητροπολιτικών δήμων της Θεσσαλονίκης στο Δ.Σ. της ΕΥΑΘ.
7. Θεσμοθετείται η συμμετοχή Περιφερειών και δήμων σε προς σύσταση διαρκή επιτροπή διυπουργικού επιπέδου, με αντικείμενο την εξέταση του «αντίκτυπου» υπό κατάρτιση νομοσχεδίων στην Αυτοδιοίκηση. «Μια πρακτική που δεν έγινε ποτέ σε αυτή τη χώρα» σχολίασε ο υπουργός.
8. Θεσπίζεται ο Ελεγκτής Νομιμότητας ως αποκεντρωμένη υπηρεσία στο υπουργείο Εσωτερικών.
Διέψευσε κατηγορηματικά ο υπουργός τα σενάρια περί διορισμού γραμματέων στους ΟΤΑ, αλλά και τους πρόσφατους ισχυρισμούς του κ. Πατούλη ότι ζήτησε ο ίδιος να επισπευσθεί το αυτοδιοικητικό συνέδριο.
Ακόμη διαβεβαίωσε ότι «δεν θα υπάρξει κανενός είδους αιφνιδιασμός όταν μιλάμε για μια σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Και διαβούλευση θα υπάρξει και θα αξιοποιήσουμε τα συμπεράσματα του πολύμορφου διαλόγου των προηγούμενων μηνών».
Η διαβούλευση θα διεξαχθεί στην «προβλεπόμενη περίοδο διαβούλευσης», «τόση ώστε να είναι γόνιμη η συζήτηση», αλλά, σημείωσε ο υπουργός, «την τελική ευθύνη της νομοθέτησης την έχει η κυβέρνηση».
Με βάση τα λεγόμενα του υπουργού, ο «Κλεισθένης 1» δεν δύναται λόγω αντικειμενικών συνθηκών να αποτελέσει μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά προωθεί κάποιες πρώτες αλλαγές με βασικό γνώμονα τον εκδημοκρατισμό του θεσμού.
Επονται αλλαγές ως εξής:
α) ξεκαθάρισμα και μεταφορά αρμοδιοτήτων και φορολογική αποκέντρωση, εφόσον προηγηθεί συνταγματική αναθεώρηση,
β) οικονομικού περιεχομένου, εφόσον είναι δημοσιονομικά επιτρεπτό.
Ενισχυμένο «μέτωπο»
Με την αλλαγή του εκλογικού συστήματος να αποτελεί τη βασική τομή της προωθούμενης νομοθετικής πρωτοβουλίας οι τοποθετήσεις των αιρετών εστίασαν ξανά στην απλή αναλογική.
Το «μέτωπό» τους ενάντια στο συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα προκύπτει ενισχυμένο. Η ΕΝΠΕ προσήλθε στο συνέδριο έχοντας μία μέρα νωρίτερα λάβει απόφαση -κατά πλειοψηφία- στο διοικητικό της συμβούλιο κατά της απλής αναλογικής, με το σκεπτικό της να περιλαμβάνει την κατηγορία προς την κυβέρνηση ότι επιδιώκει τη χειραγώγηση της Αυτοδιοίκησης «με γνώμονα τους δικούς της εκλογικούς σχεδιασμούς».
«Θα μας βρείτε όχι απλά απέναντι, αλλά η αντίδραση θα είναι σφοδρή» είπε σε υψηλούς τόνους ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ.
Πέρα από την αντίθεσή τους στην απλή αναλογική, ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ συμφωνούν σε ακόμη δύο «κόκκινες» γραμμές:
α) άμεση δημοσιοποίηση του νομοσχεδίου,
β) διαβούλευση επί του κειμένου τουλάχιστον για δύο μήνες.
Ωστόσο τα δύο συλλογικά αυτοδιοικητικά όργανα εμφανίζουν τεράστια… διαφορά φάσης ως προς την προετοιμασία των θέσεών τους αλλά και ως προς το πώς προσεγγίζουν τον διάλογο.
Από τη μία οι περιφερειάρχες, διαμέσου του προέδρου τους Κ. Αγοραστού, προσήλθαν στο συνέδριο με αναλυτικές θέσεις που υποστηρίζουν το αίτημά τους για «Περιφερειακή Διακυβέρνηση».
Διαφωνούν με το υπουργείο, χωρίς όμως να δυναμιτίζουν τον διάλογο. Από πλευράς ΚΕΔΕ επιδιώκει ένα ρόλο σολίστα ο κ. Πατούλης, ο οποίος στην ομιλία του κατέθεσε προτάσεις σε… τίτλους σλόγκαν με μια επιχειρηματολογία βασισμένη σε λεγόμενα άλλων: του «Αυτοδιοικητικού Κινήματος» (μείζονα αντιπολίτευση της ΚΕΔΕ), της ΕΝΠΕ και δημοσιευμάτων. Προσαρμοσμένα κατά πώς επιθυμεί…
Επανέλαβε δε την τακτική των προσωπικών επιθέσεων κατά υπουργών. Στο στόχαστρό του, ξανά ο κ. Σκουρλέτης.
Ο υπουργός αγανάκτησε χθες ακούγοντας τον κ. Πατούλη να υποστηρίζει πως ο ίδιος «υποσχέθηκε στους συμβασιούχους ότι αυτοί κατά το μεγαλύτερο ποσοστό θα καταλάβουν τις θέσεις» του σχετικού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ.
«Δεν το είπα ούτε μία φορά» απάντησε άμεσα ο κ. Σκουρλέτης. «Δεν έχω πρόβλημα με την έντονη πολιτική διαφωνία, αλλά δεν μπορούν να γίνονται τα ψέματα αποδεκτά. Μην παίζετε με τους ανθρώπους» πρόσθεσε εξοργισμένος ο υπουργός.
Βορίδης: Θα την καταργήσουμε
Μιλώντας στο συνέδριο ο Μ. Βορίδης επανέλαβε ότι η Ν.Δ., σε περίπτωση που εκλεγεί κυβέρνηση, θα καταργήσει άμεσα την απλή αναλογική.
Υποσχέθηκε στους αιρετούς μεταφορά των πρωτοβάθμιων δομών Υγείας στην Αυτοδιοίκηση, ενώ για τον εκλογικό νόμο στην Αυτοδιοίκηση είπε ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα για το κόμμα του.
Να μεταβιβαστούν στην Αυτοδιοίκηση ολοκληρωμένα πεδία πολιτικής και όχι αποσπασματικές αρμοδιότητες ζήτησε ο επικεφαλής του Ποταμιού, Στ. Θεοδωράκης, εκφράζοντας επιφυλάξεις απέναντι στην απλή αναλογική. Στήριξη στον «Κλεισθένη 1» και στην απλή αναλογική ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Ενωσης Κεντρώων, Β. Λεβέντης.
