Από την πλατεία Ελευθερίας, στους συρμούς που οδηγούσαν στο Αουσβιτς

«Θεσσαλονίκη μου γλυκιά πατρίδα δοξασμένη, αχ πότε θα ’ρθει ο καιρός να ζούμε ενωμένοι… Και σεις παιδιά της λευτεριάς που μάθατε το δράμα, σκοτώσατε το φασισμό, σας το αφήνω τάμα».

Τραγουδισμένο από τον Yehuda (Λεωνίδας) Poliker στα ελληνικά και τα εβραϊκά το νοσταλγικό τραγούδι που έγραψαν Θεσσαλονικείς επιζώντες των στρατοπέδων συγκέντρωσης ήταν η ξεχωριστή στιγμή χθες στην 5η Πορεία Μνήμης που διοργανώθηκε σε ανάμνηση της αναχώρησης του πρώτου από τους 19 συρμούς για το στρατόπεδο θανάτου Αουσβιτς-Μπιρκενάου. 

Εβρεχε καταρρακτωδώς χθες το μεσημέρι στη Θεσσαλονίκη κι όμως ένα πλήθος ανθρώπων συγκεντρώθηκαν αρχικά στην πλατεία Ελευθερίας και στη συνέχεια βάδισαν σιωπηλά προς τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό με επικεφαλής τον 93χρονο επιζώντα Μουσά Αηλόν.

Εχουν περάσει 75 χρόνια από τότε, αλλά μόνο την τελευταία πενταετία οργανώνεται η πορεία αυτή, η πόλη ασκείται στη συγγνώμη για την πολύχρονη σιωπή και αδιαφορία.

Το σύνθημα «Ποτέ Ξανά» στα λευκά μπαλόνια που κρατούσαν παιδιά είναι ουσιαστικό, κι αυτό γιατί όπως είπε ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης, υφυπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στέργιος Πιτσιόρλας, «η μνήμη πρέπει να παραμείνει ζωντανή, όχι απλώς για να τιμούμε τα θύματα αυτής της θηριωδίας, αλλά για να έχουμε μπροστά μας πάντα ζωντανή την εικόνα της φρίκης, στην οποία μπορεί να ξαναβρεθούμε εάν δεν βγάλουμε τα διδάγματα από το παρελθόν».

Εξάλλου «οι μέρες που ζούμε είναι μέρες που πρέπει να κινητοποιηθούμε για να αποτρέψουμε την εκκόλαψη πολλαπλών αυγών φιδιού από τα οποία κινδυνεύουμε».

«Υποκλινόμαστε μπροστά τους»

Μιλώντας σε προσωπικό τόνο ο δήμαρχος της πόλης Γιάννης Μπουτάρης τόνισε πως «ούτε που μπορώ να διανοηθώ τι πέρασαν οι άνθρωποι αυτοί εκεί, αλλά και τι αντίκρισαν όταν επέστρεψαν εδώ που τους υποδεχτήκαμε, ή μάλλον που δεν τους υποδεχτήκαμε, και πώς αυτοί που έμειναν στη Θεσσαλονίκη έστησαν τη ζωή τους ξανά, έντιμοι, υπερήφανοι άνθρωποι σαν και εσάς και σαν και εμένα, που το μόνο που ήθελαν ήταν να ζήσουν μια ευτυχισμένη ζωή. Υποκλινόμαστε μπροστά τους, τους αγκαλιάζουμε και τους ζητάμε συγγνώμη που δεν μπορέσαμε να τους προστατέψουμε, και με την υπόσχεσή μας ότι αυτό δεν θα το επιτρέψουμε να ξαναγίνει».

Και μάλιστα μιλώντας για το υπό ανέγερση Μουσείο Ολοκαυτώματος τόνισε πως σκοπός του είναι «εκτός από την αφήγηση της ιστορίας των Θεσσαλονικέων σεφαραδιτών και του άδικου χαμού τους, ένα μουσείο για τα ανθρώπινα δικαιώματα όσων υπέστησαν κακομεταχείριση, λόγω ολοκληρωτικών ιδεολογιών.

Των αυτοχθόνων στις δύο Αμερικές, τον Καναδά και την Αυστραλία, των Εβραίων της Ευρώπης, των ομοφυλοφίλων, των κομμουνιστών, των αναπήρων, των Ρομά, των Αφρικανών που σφαγιάζονται και λιμοκτονούν, των παιδιών της Συρίας σήμερα, όλων αυτών των χωρίς φωνή και δύναμη». 

Στην αποσιώπηση των γεγονότων που άλλαξαν τη φυσιογνωμία της πόλης αναφέρθηκε και ο πρύτανης του ΑΠΘ Περικλής Μήτκας, ο οποίος με αυτοκριτική διάθεση υπογράμμισε ότι «το Αριστοτέλειο δεν έστρεψε τον ερευνητικό του φακό σε εκείνη την περίοδο, όσο και ως όφειλε», πράγμα που άρχισε να κάνει τώρα με την ίδρυση της έδρας Εβραϊκών Σπουδών. 

«Οφείλουμε να δείξουμε στα παιδιά μας ότι κανείς δεν πρέπει να φοβάται την αλήθεια», είπε από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ, και αναφερόμενος στο Μουσείο Ολοκαυτώματος παρατήρησε πως «είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε τις πιο επώδυνες πτυχές της ιστορίας της πόλης μας, γιατί το οφείλουμε στα παιδιά μας, σε αυτούς που θα πάρουν αύριο τη σκυτάλη διατήρησης της μνήμης». 

Η εκδήλωση έκλεισε με τον απόγονο Θεσσαλονικέων επιζώντων Ισραηλινό καλλιτέχνη, Yehuda Poliker, να τραγουδά παρουσία της Χαρούλας Αλεξίου, η οποία μίλησε για τη δουλειά του συναδέλφου της και το πώς και πόσο αυτός προώθησε το ελληνικό τραγούδι στο Ισραήλ.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν επίσης οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Νίκος Παρασκευόπουλος και Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, ο βουλευτής της Ν.Δ. Σταύρος Καλαφάτης, καθώς και ο βουλευτής του ΚΚΕ Γιάννης Δελής.