Κάτω από τις πολυκατοικίες της Θεσσαλονίκης υπάρχει θαμμένη η Ιστορία 2.500 χρόνων. Ενα χαρακτηριστικό δείγμα της αποκαλύφθηκε και σώθηκε, ευτυχώς σε μεγάλο μέρος του ακέραιο.
Τα έργα του μετρό ήταν η αφορμή, αλλά, ας το πούμε καθαρά, διασώθηκε και τώρα «βγάζει μάτια» χάρη στον αγώνα επίμονων αρχαιολόγων και ομάδων πολιτών, του δημάρχου Θεσσαλονίκης και μόλις δύο κομματικών σχηματισμών, του ΣΥΡΙΖΑ και των Οικολόγων, που έδωσαν μάχη σε όλα τα επίπεδα για τη διάσωση των μνημείων.
Η χθεσινή κοσμοπλημμύρα στο άνοιγμα της ημερίδας με θέμα «Και Αρχαία και Μετρό» στο Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς, στη διάρκεια της οποίας παρουσιάστηκαν όλοι οι θησαυροί, αντικατόπτριζε ακριβώς το τεράστιο ενδιαφέρον που ήδη προκαλούν τα ευρήματα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Για πρώτη φορά εξάλλου με τον πιο επίσημο και λαμπρό τρόπο παρουσιάστηκαν τα μέχρι σήμερα ταυτισμένα μνημεία και ευρήματα, οπότε όσοι αγωνίστηκαν για να σωθούν ήταν εκεί.
Στην αίθουσα «Γ. Βελένης» παραβρέθηκαν επίσης οι υπουργοί Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σπίρτζης, και Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου, ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης -χαιρέτισε δι’ αντιπροσώπου αφού ασθενεί-, η γ.γ. ΥΠΠΟΑ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, ο πρόεδρος της «Αττικό Μετρό», Γιάννης Μυλόπουλος, και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Πολυξένη Αδάμ-Βελένη.
Τα ευρήματα παρουσίασαν οι αρχαιολόγοι Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης Στέλλα Βασιλεάδου, Κρινώ Κωνσταντινίδου, Ελένη Λαμπροθανάση, Τάνια Πρωτοψάλτη και Σταυρούλα Τζεβρένη.
Ανάμεσα στα ευρήματα που ήρθαν στο φως ήταν στο «Αμαξοστάσιο» Πυλαίας προκασσάνδρειο πόλισμα του 4ου αι. π.Χ. και το νεκροταφείο ρωμαϊκών χρόνων (2ος-4ος αι. μ.Χ.), ενώ στα όρια του σταθμού Φλέμινγκ αποκαλύφθηκε άγνωστος μέχρι τώρα οικισμός, στις παρυφές της αρχαίας Θεσσαλονίκης.
Ενα μόνο -δυστυχώς μικρό- μέρος της γιγαντιαίας ανατολικής νεκρόπολης σώθηκε στον σταθμό Σιντριβάνι.
Στον σταθμό εντοπίστηκαν 3.000 (!!!) τάφοι από τα ελληνιστικά χρόνια μέχρι την Υστερη Αρχαιότητα.
Αμέτρητα εντυπωσιακά κινητά ευρήματα, αγγεία πήλινα και γυάλινα, πήλινα ειδώλια, χρυσά και αργυρά κοσμήματα και νομίσματα. Ενδεικτικό το χρυσό στεφάνι από τάφο (τέλη 4ου-αρχές 3ου π.Χ.) και η Βασιλική με τετράπλευρο κτίσμα.
Η σωτηρία όμως των ευρημάτων στους σταθμούς της Αγίας Σοφίας και της Βενιζέλου «αποζημιώνει» τους αγώνες. Τα ευρήματα σκιαγραφούν την πολεοδομική οργάνωση του αστικού χώρου της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της έως το τέλος της όψιμης αρχαιότητας.
Μαρμαρόστρωτοι δρόμοι πλαισιώνονται από κιονοστήρικτες στοές και εκατέρωθεν αυτών ανεγείρονται μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα με πολυτελή ψηφιδωτά δάπεδα και κρηναίο οικοδόμημα/νυμφαίο, ο ανεπανάληπτος decumanus maximus, η κεντρική λεωφόρος της πόλης, μερικά από αυτά.
