«Πράσινο φως» από το ΣτΕ για το Ελληνικό

Με την υπ’ αριθμόν 29/2018 γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το Ελληνικό, που εκδόθηκε χθες, αίρεται ο ένας από τους δύο αστερίσκους που έθεσε το Eurogroup προκειμένου να δώσει το «πράσινο φως» για την εκταμίευση της δόσης των 5,7 δισ. ευρώ.

Ο δεύτερος αφορά την επιτάχυνση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα η νομοθετική ρύθμιση για τις άδειες καζίνων. Κυβερνητικοί κύκλοι με άμεση ευθύνη για την επένδυση, που ρωτήθηκαν από την «Εφ.Συν.», εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη γρήγορη επεξεργασία του σχεδίου από το ΣτΕ και επισήμαναν ότι τηρείται το χρονοδιάγραμμα που προβλέπει επικύρωση της σύμβασης από τη Βουλή και ολοκλήρωση της διαδικασίας ώς τον Ιούνιο, οπότε προγραμματίζεται η έναρξη των έργων από το μητροπολιτικό πάρκο. 

Με την 111 σελίδων γνωμοδότησή του, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο -όπως είχε ήδη διαφανεί και στην κλειστή συνεδρίαση της 29ης Ιανουαρίου υπό την προεδρία του Νικόλαου Σακελλαρίου και με εισηγητή τον πάρεδρο Δημήτρη Βασιλειάδη- έκρινε συνταγματικό και νόμιμο το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος και έκανε μόνο νομοτεχνικού περιεχομένου παρατηρήσεις για το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (ΣΟΑ) του μητροπολιτικού πόλου Ελληνικού-Αγίου Κοσμά.

Οι δικαστές υπογραμμίζουν, πάντως, ότι πρέπει να τηρηθούν με ευλάβεια οι περιβαλλοντικές, πολεοδομικές, αρχιτεκτονικές και άλλες νομοθετικές προβλέψεις και διατάξεις, επισημαίνοντας ότι οι σχεδιαζόμενες κατασκευές είναι σύμφωνες με το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας. 

Το «ζουμί» της υπόθεσης

Δύο ήταν τα βασικά θέματα στα οποία επικεντρώθηκαν τα μέλη του ΣτΕ: 

 Οι προβλεπόμενοι έξι ουρανοξύστες με ύψος που θα φθάνει ως τα 200 μέτρα, για τους οποίους αναφέρουν ότι «οι παρεκκλίσεις από τις πάγιες πολεοδομικές διατάξεις ως προς τους όρους δόμησης και τη δυνατότητα κατασκευής υψηλών κτιρίων δικαιολογούνται για την εξυπηρέτηση σκοπού δημοσίου συμφέροντος».

Επικαλούνται τη φράση «έντονο» δημόσιο συμφέρον, κατά τη διατύπωση του νόμου 4062/2012 που αφορά την ανάπτυξη του Ελληνικού, και σημειώνουν ότι «συνίσταται στη δημιουργία μητροπολιτικού πόλου πολλαπλών λειτουργιών εθνικής εμβέλειας και διεθνούς αναφοράς, στην κατασκευή και συντήρηση μητροπολιτικού πάρκου πρασίνου και αναψυχής στην Αττική και στην ίδρυση μητροπολιτικού πόλου ανάπτυξης στην περιοχή, με πολλαπλούς ειδικότερους στόχους που αφορούν, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση της οξείας οικονομική κρίσης, την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας, την αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας, την καταπολέμηση της φτώχειας, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, τη μείωση του δημοσίου χρέους, την ανάδειξη της Αθήνας σε πολιτιστική μητρόπολη, σε τουριστικό πόλο διεθνούς ακτινοβολίας, σε σημαντικό κέντρο οικονομικής ανάπτυξης και επιχειρηματικότητας κ.ά.». 

Κατά συνέπεια, συνεχίζουν οι δικαστές, «μπορεί να επιτρέπεται η κατασκευή πολύ υψηλών κτιρίων ειδικής αρχιτεκτονικής σχεδίασης ή άλλων υψηλών κτιρίων πρωτότυπης αστικής ανάπτυξης ή και ειδικού κτιρίου εντός του μητροπολιτικού πάρκου πρασίνου και αναψυχής».

Σε άλλο σημείο της πολυσέλιδης γνωμοδότησης αναφέρεται ότι «με την ανέγερση υψηλών κτιρίων, βελτιώνεται η ποιότητα ζωής, λόγω της μείωσης της κάλυψης, της αύξησης ελεύθερου χώρου και πρασίνου και της βελτίωση του φωτισμού και ηλιασμού» και κατά συνέπεια είναι νόμιμες οι σχετικές διατάξεις του σχεδίου διατάγματος. 

 Οι αρχαιολογικοί χώροι, οι οποίοι,με βάση το άρθρο 7 του σχεδίου διατάγματος, θα είναι επισκέψιμοι.

Τα μέλη του ΣτΕ επισημαίνουν ότι «η αρχαιολογική έρευνα και η λήψη μέτρων προστασίας και συντήρησης των μνημείων, όπου αυτά κρίνονται αναγκαία, προηγούνται της έναρξης οποιουδήποτε τεχνικού έργου και ολοκληρώνονται εντός ευλόγου χρόνου με γνώμονα την έγκαιρη υλοποίηση του έργου». Σημειώνουν ωστόσο ότι, παρά το υπέρμετρο ύψος ορισμένων κτιρίων (ουρανοξύστες) που προβλέπεται να κατασκευαστούν με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, επιδιώκεται επαρκώς η προστασία των αρχαιοτήτων, των μνημείων και της πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Νόμιμες είναι, σύμφωνα με το ΣτΕ, και οι προβλεπόμενες «ήπιες επεμβάσεις στην ακτή, η αναβάθμιση της παραλίας και η δυνατότητα κατασκευής ενυδρείου, σε συνδυασμό άλλωστε και με την ευρύτερη ανάπλαση του Φαληρικού Ορμου, που έχει εγκριθεί». 

Εχει πάντως ενδιαφέρον η παρακάτω αναφορά της γνωμοδότησης: ο καθορισμός των επιμέρους ζωνών, ο τρόπος κατανομής των συντελεστών δόμησης εντός των περιοχών και ζωνών και η εν γένει διαμόρφωση των πολεοδομικών μεγεθών στις ίδιες περιοχές και ζώνες ανήκουν στην ευχέρεια του κανονιστικού νομοθέτη «υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται το ποσοστό της μέγιστης επιτρεπόμενης δόμησης στο σύνολο του ακινήτου, η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη ανά περιοχές και οι λοιποί όροι που προβλέπει για τα πολεοδομικά μεγέθη και τους περιορισμούς δόμησης ο νόμος 4062/2012».