Τρία συναρμόδια υπουργεία (Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Οικονομίας) και οι τρεις κορυφαίοι φορείς της αυτοδιοίκησης (ΕΝΠΕ, ΚΕΔΕ και ΕΔΕΥΑ) αποφάσισαν να συντονίσουν τις δράσεις τους για τη διαχείριση των λυμάτων σε 169 οικισμούς με πληθυσμό 2.000-15.000 κατοίκων, που με βάση την κοινοτική Οδηγία 91/271 έπρεπε να έχουν υποδομές επεξεργασίας ώς το 2005!
Πριν έρθει η «νέα γενιά» προστίμων, η κυβέρνηση εξασφάλισε 916 εκατ. ευρώ για να προχωρήσουν τα απαιτούμενα έργα και θεσμοθέτησε δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για να λειτουργήσουν οι εγκαταστάσεις ώς το 2023.
Η Ελλάδα είναι από χρόνια το «μαύρο πρόβατο» σε αυτόν τον τομέα και ήδη πληρώνει εκατομμύρια ευρώ για τις καθυστερήσεις, ενώ σήμερα το ευρωπαϊκό δικαστήριο θα εκδώσει άλλη μια «λυπητερή» για το Θριάσιο, που μεταφράζεται σε εφάπαξ πρόστιμο 15,94 εκατ. ευρώ και άλλα 34.974 ευρώ για κάθε ημέρα ώς την πλήρη συμμόρφωση.
Τον Οκτώβριο του 2015 επιβλήθηκε εφάπαξ πρόστιμο 10 εκατ. ευρώ και άλλα 3,64 εκατ. ευρώ για κάθε εξάμηνο για την απουσία αποχετευτικού δικτύου στην Ανατολική Αττική, ενώ τον περασμένο Σεπτέμβριο εκδόθηκε η πρώτη καταδικαστική απόφαση για τις καθυστερήσεις των έργων σε Προσοτσάνη, Δοξάτο, Ελευθερούπολη, Βάγια και Γαλάτιστα.
↳ Κάντε “κλικ” στην εικόνα για να μεγαλώσει
Τι είπαν οι υπουργοί
«Θα μετρηθούμε με τα πρόστιμα και αυτή τη φορά είμαστε αποφασισμένοι να διαθέσουμε τα κονδύλια σε έργα», είπε χαρακτηριστικά ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, με αφορμή την υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας.
«Οι ευθύνες δεν είναι για να μένουν στα χαρτιά», τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης, που ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για την προοπτική μετακύλισης των προστίμων στους δήμους που καθυστερούν τα έργα επεξεργασίας λυμάτων.
Στην ουσία όμως παρέπεμψε το θέμα στο αόριστο μέλλον, αφού πρόσθεσε ότι «αν επιβληθούν τα πρόστιμα στους δήμους, τότε δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και θα πρέπει το υπουργείο να τους στηρίξει».
«Εξασφαλίσαμε συνολικά ένα δισ. ευρώ από τη ρήτρα αναθεώρησης του ΕΣΠΑ και από αυτά θα διαθέσουμε τα 200 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση των λυμάτων», τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας Αλέξης Χαρίτσης, που μαζί με τα προβλεπόμενα κονδύλια του ΕΣΠΑ και τα 44 εκατ. ευρώ από τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα εξασφάλισαν έναν σίγουρο «κουμπαρά» 916 εκατ. ευρώ.
Υπάρχουν επίσης το νεοσύστατο Ταμείο Υποδομών, που μαζί με τη συμμετοχή ιδιωτών θα διαχειριστεί ένα δισ. ευρώ, καθώς και το νέο πρόγραμμα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας, που θα χρηματοδοτήσουν έργα διαχείρισης λυμάτων.
Σε θεσμικό επίπεδο, καθοριστικό ρόλο θα έχει το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Λυμάτων και τα 13 περιφερειακά, που βρίσκονται στο τελικό στάδιο διαβούλευσης, κυρίως όμως η task force που συγκρότησαν τα συναρμόδια υπουργεία και οι φορείς της αυτοδιοίκησης για την άμεση επίλυση των προβλημάτων.
Σε σύνολο 237 οικισμών που πρέπει να αποκτήσουν υποδομές επεξεργασίας λυμάτων εκτελούνται ή προγραμματίζονται έργα σε 169, σε 47 αναζητούνται πηγές χρηματοδότησης και στους υπόλοιπους 21 πρέπει να εκπονηθούν εναλλακτικές λύσεις.
Συνεργασίες
Το γενικότερο πολιτικό κλίμα δεν φάνηκε να επηρέασε τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, που χαρακτηρίστηκε από αναφορές για συναίνεση και συνεργασία.
Το έναυσμα έδωσε ο Κώστας Αγοραστός, περιφερειάρχης Θεσσαλίας και πρόεδρος της Ενωσης Περιφερειών (ΕΝΠΕ). «Εγινε ένα μεγάλο βήμα», τόνισε και αναφέρθηκε στην ανάγκη συνεργασίας. Εθεσε επίσης θέμα σωστού ελέγχου των εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού που ήδη λειτουργούν.
Την ικανοποίησή του για την υιοθέτηση μιας πάγιας διεκδίκησης της αυτοδιοίκησης εξέφρασε ο Γ. Πατούλης, δήμαρχος Αμαρουσίου και πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων (ΚΕΔΕ).
«Ξεκινάμε μια ειλικρινή και καλοπροαίρετη συνεργασία με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος», επισήμανε ο Γιώργος Μαρινάκης, δήμαρχος Ρεθύμνου και πρόεδρος της Ενωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης-Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ), που αναφέρθηκε στις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες χάρη στις οποίες οι ΔΕΥΑ απέκτησαν για πρώτη φορά τη δυνατότητα δανειοδότησης από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. «Αυτές οι λογικές πρέπει να επικρατήσουν», πρόσθεσε ο Σάββας Χιονίδης, δήμαρχος Κατερίνης, που χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «δείγμα αισιοδοξίας για το αύριο».
