Θα μπορούσε να είναι ένα τυπικό απόγευμα στο 8ο Γυμνάσιο-Λύκειο Αθηνών στη Νικοπόλεως, στα Πατήσια. Στο ισόγειο του ανακαινισμένου νεοκλασικού διεξάγονται μαθήματα του κοινωνικού φροντιστηρίου όπως κι εκείνα του εσπερινού Λυκείου και στο προαύλιο τα παιδιά παίζουν μπάσκετ.
Στον 2ο όροφο όμως έγινε ένα πολύ διαφορετικό μάθημα: στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας «Home – New Home», Ελληνες και πρόσφυγες μαθαίνουν από σκηνοθέτες και κινηματογραφιστές πώς μπορούν οι ίδιοι να φτιάξουν ένα ντοκιμαντέρ για να πουν την ιστορία τους με θέμα το προσφυγικό.
Στόχος του προγράμματος είναι να παραχθούν 10 ταινίες μικρού μήκους (διάρκειας 8-15 λεπτών), οι οποίες θα προβληθούν δημόσια στην Αθήνα και σε άλλες πέντε πόλεις.
Μέσα στις τάξεις οι απορίες και οι προτάσεις για το πώς θα γυριστούν τα ντοκιμαντέρ δίνουν και παίρνουν.
Φωτισμός, γωνίες, γενική ιδέα, αν χρειάζεται κάποια άδεια για να γίνουν οι λήψεις, πώς μπορούν να ξεπεραστούν γλωσσικά εμπόδια κ.ά.
Στη συνέχεια, όλοι παρακολουθούν στο αμφιθέατρο του σχολείου τα ντοκιμαντέρ που έφτιαξαν αντίστοιχες ομάδες στη Λέσβο πριν από λίγο καιρό.
Το διήμερο 20-21 Μαρτίου οι συμμετέχοντες στο διεθνές πρόγραμμα είχαν οργανώσει συνέδριο με τίτλο «Εκπαιδεύοντας τον άλλο» στο Ινστιτούτο Γκέτε.
Δεκαοκτώ ομάδες
Οπως μας λέει η Μαρία Πεσλή, μία από τους έξι σκηνοθέτες-εκπαιδευτές του προγράμματος:
«Είναι πραγματική χαρά για μένα να συμμετέχω στο έργο “Home – New Home” εκπαιδεύοντας νέους πρόσφυγες στην τέχνη του ντοκιμαντέρ.
Κατ’ αρχάς, γιατί δίνουμε “φωνή” στα νέα αυτά παιδιά να αφηγηθούν τις δικές τους ιστορίες από τη δική τους οπτική, ως σκηνοθέτες του εαυτού τους και της εικόνας τους.
»Επίσης, γιατί η ίδια η δημιουργική διαδικασία συμβάλλει στην ενδυνάμωσή τους σε πολλαπλά επίπεδα, δίνοντάς τους χαρά, ελευθερία έκφρασης, ικανοποίηση για τη γνώση που παίρνουν, μια αίσθηση κανονικότητας και μια ελπίδα διεξόδου, έστω και προσωρινή, από τη σκληρή και αβέβαιη καθημερινότητά τους.
Οταν ρωτώ “τι είναι πιο σημαντικό για σας να πείτε”, οι απαντήσεις είναι τόσο πολλές, που κάνουν την επιλογή δύσκολη.
Ξεκινούν από το επίπεδο των γνωστών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, περνούν από θέματα σχετικά με την ηλικία τους, θίγουν ζητήματα προσωπικής και συλλογικής ταυτότητας, αλλά αγγίζουν και πανανθρώπινες αξίες που διαχρονικά μας απασχολούν όλους.
Επειδή είναι νέα παιδιά, έφηβοι, μέχρι 25 χρόνων, έχουν μια τρομερή δίψα και ορμή για τα πάντα κι αυτό σε παρασύρει να θες να κάνεις ακόμα πιο πολλά για να τους βοηθήσεις».
Στο εγχείρημα συμμετέχουν συνολικά 18 ομάδες, από νεότερους, λίγο μεγαλύτερους σε ηλικία και εκπαιδευτικούς.
Από αυτές 4 είναι ομάδες προσφύγων με προέλευση από τη Συρία, το Αφγανιστάν και την Παλαιστίνη.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθούν τεχνικά σεμινάρια (κάμερα, ήχος, μοντάζ κ.ά.) και εν συνεχεία συζητούν την ιδέα τους και λαμβάνουν συμβουλές από τους σκηνοθέτες, ενώ υπάρχει δυνατότητα παροχής εξοπλισμού.
Το πρόγραμμα διεξάγεται σε 5 χώρες και 6 πόλεις πρώτης υποδοχής των προσφύγων και στόχος είναι να προβληθούν σε ένα διεθνές φεστιβάλ που θα διεξαχθεί παράλληλα στις 6 πόλεις.
Από ελληνικής πλευράς οι πόλεις που μετέχουν είναι η Αθήνα και η Μυτιλήνη και οι υπόλοιπες πόλεις είναι η Σμύρνη, η Τιρ στον Λίβανο, το Αμμάν στην Ιορδανία και η Ραμάλα στην Παλαιστίνη.
«Η γνώση που απέκτησα από τη στενότατη συνεργασία με 11 σχολεία στην Αθήνα και 12 στη Λέσβο, μεταξύ των οποίων και εσπερινά γυμνάσια και σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, μου απέδειξε ότι η διαμάχη στην Ελλάδα περί του εάν τα παιδιά των προσφύγων θα κάνουν μάθημα τις ίδιες ώρες και στις ίδιες τάξεις με τα ελληνόπουλα είναι μία διαμάχη περί όνου σκιάς.
»Οσοι μετέχουν σε αυτή τη διαμάχη αγνοούν την πραγματικότητα, που είναι ότι παιδιά προσφύγων όχι μόνο από το Ιράκ και το Αφγανιστάν που είναι παλαιότερες ροές αλλά και από τη Συρία βρίσκονται ήδη στα σχολεία. Από αυτές τις μικτές ομάδες μαθητών Ελλήνων και προσφύγων έχουμε και εξαιρετικές ιστορίες.
Για παράδειγμα, παιδί Σύρων μάς είπε μια ιστορία πριν από τρία χρόνια όπου κρατήθηκε όμηρος από τους τζιχαντιστές, ελευθερώθηκε από την οικογένειά του και αφηγείται την ιστορία του σε ντοκιμαντέρ», λέει στην «Εφ.Συν.» ο σκηνοθέτης, Κώστας Σπυρόπουλος, διευθυντής του Εκπαιδευτικού Ινστιτούτου StoryDoc.
Info:
Η δράση «Ηοme – New Home in Athens» υλοποιείται από το StoryDoc σε συνεργασία με το πρόγραμμα «Ανοιχτά Σχολεία», τον Οργανισμό Πολιτισμού και Νεολαίας ΟΠΑΝΔΑ του Δήμου Αθηναίων και την Περιφέρεια Αττικής, με αποκλειστικό δωρητή το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Επίσης, υποστηρίζεται από το ίδρυμα Anna Lindh και το Ινστιτούτο Γκέτε.
