Τον νέο χαρακτήρα των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων για την Ανώτατη Εκπαίδευση παρουσίασαν χθες η αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας Σία Αναγνωστοπούλου, ο υφυπουργός Οικονομίας Αλέξης Χαρίτσης και ο ειδικός γραμματέας διαχείρισης των προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, Γιώργος Ιωαννίδης.
Η υπουργός εξήγησε ότι τα υπό υλοποίηση προγράμματα, που χρηματοδοτούνται από τα νέα ΕΣΠΑ, υπηρετούν τους στόχους της κυβέρνησης να σταματήσει την υποστελέχωση των ΑΕΙ και να αναχαιτίσει τη φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό.
Ανακοινώθηκε ότι έχουν ήδη εξασφαλιστεί 81 εκατομμύρια ευρώ και ώς το 2020 θα ωφεληθούν 15.000 νέοι επιστήμονες σε μια σειρά δράσεων.
«Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 6 χρόνια άνοιξαν πάνω από 1.000 θέσεις σε ΑΕΙ σε μόλις έξι μήνες και 1.500 θέσεις ώς το 2018», είπε η κ. Αναγνωστοπούλου, εντάσσοντας τις δράσεις του ΕΣΠΑ στο «παράλληλο» πρόγραμμα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., καθώς, όπως είπε, έχουν κοινωνικό πρόσημο.
Σε πρόγραμμα με τίτλο «Απόκτηση ακαδημαϊκής διδακτικής εμπειρίας» που ήδη υλοποιείται, 1.861 νέοι επιστήμονες κάτοχοι διδακτορικού θα διδάξουν από ένα μάθημα το εξάμηνο σε πανεπιστήμια (δύο διδάσκοντες σε κάθε Τμήμα), με «υποτροφία» κάτι λιγότερο από 3.000 ευρώ το εξάμηνο.
Το πρόγραμμα θα ανανεώνεται ώς το 2020 με 6 κύκλους και προϋπολογισμό 42 εκατ. ευρώ.
Επίσης έχει ήδη ξεκινήσει το πρόγραμμα του ΙΚΥ, με υποτροφίες σε 422 υποψήφιους διδάκτορες και 289 μεταδιδακτορικούς ερευνητές, με 817 ευρώ μικτά μηνιαία τροφεία και 1.089 ευρώ καθαρά αντίστοιχα.
Οι υποτροφίες θα δίνονται σε 3 κύκλους ώς το 2020. Τέλος, τον Δεκέμβριο ξεκινά η υποστήριξη ομάδων για υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων στα πανεπιστήμια, με προϋπολογισμό 30 εκατομμύρια ευρώ.
Επιπλέον ανακοινώθηκαν άλλες 4 δράσεις του προγράμματος ΕΣΠΑ:
• «Υποτροφίες αλληλεγγύης» για τη στήριξη οικονομικά ευάλωτων φοιτητών και φοιτητριών,
• «Ενίσχυση Δομών Κοινωνικής Μέριμνας φοιτητών/τριών»,
• Σύνδεση ΑΕΙ με την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα και
•Προγράμματα πρακτικής άσκησης.
Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα στήριξης άπορων φοιτητών, με 400 έως 500 ευρώ τον μήνα επί 9 μήνες, θα αφορά κάθε χρόνο 2.700 φοιτητές και φοιτήτριες και ανακοινώθηκε ότι θα ενεργοποιηθεί στις αρχές του 2017.
Στην ερώτηση αν η «φυγή εγκεφάλων», που στα χρόνια της κρίσης γιγαντώθηκε διώχνοντας πάνω από 400.000 μορφωμένους νέους στο εξωτερικό, μπορεί να ανασχεθεί με θέσεις ελαστικής απασχόλησης «ωφελούμενων» που θα πληρώνονται λιγότερα από 500 ευρώ τον μήνα για να διδάξουν για ένα εξάμηνο στο πανεπιστήμιο, η απάντηση ήταν ότι σαφώς δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις και ότι το δομικό πρόβλημα της φυγής εγκεφάλων αντιμετωπίζεται με ένα πλέγμα δράσεων.
Διευκρινίσεις δόθηκαν και για τον χαρακτήρα της προκήρυξης θέσεων διδασκόντων, που ενώ κατ’ όνομα αφορά «νέους επιστήμονες», στην πιλοτική της εφαρμογή δεν εφαρμόστηκαν περιοριστικά κριτήρια χρόνου απόκτησης διδακτορικού.
Ωστόσο οι ενστάσεις που έχουν γίνει θα αξιολογηθούν, με σκοπό να γίνουν τροποποιήσεις στις επόμενες φάσεις υλοποίησης.
Τέλος, αποσαφηνίστηκε ότι πρόκειται για «υπότροφους»-ωφελούμενους και όχι για το αντίστοιχο των συμβασιούχων με το Προεδρικό Διάταγμα 407, που ούτως ή άλλως ήταν ο ορισμός της ελαστικής απασχόλησης στο πανεπιστήμιο.
Τη σκληρή πραγματικότητα του «ωφελούμενου», που δεν έχει βασικό μισθό ούτε πλήρη εργασιακά δικαιώματα, την έχουν ήδη γνωρίσει οι απλήρωτοι voucherάδες των προγραμμάτων μαθητείας και οι συμβασιούχοι στα κοινωφελή προγράμματα των δήμων.
Πλέον ο ευφημισμός «ωφελούμενος-η» χτυπάει και την πόρτα του πανεπιστημίου.
