Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τους μεγαλύτερους σε ηλικία καθηγητές στα Γυμνάσια και τα Λύκεια.
Με βάση την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ «Education at glance 2015» που δημοσιοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες, το 40% των εκπαιδευτικών που διδάσκουν στα σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας είναι τουλάχιστον 50 ετών, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο (30%) στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Καθώς, δε, οι διορισμοί έχουν «παγώσει» σε όλη τη διάρκεια των μνημονιακών χρόνων, η ανανέωση του εκπαιδευτικού προσωπικού στην Ελλάδα φαίνεται να αποτελεί άπιαστο στόχο για τα επόμενα πολλά χρόνια.
Ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας σε συνέντευξη Τύπου με την έναρξη του «Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία» παραδέχθηκε ότι «έχουν συνταξιοδοτηθεί περίπου 30.000 εκπαιδευτικοί και έχουν προσληφθεί λιγότεροι από 1.000. Η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ περιγράφει την ελληνική εκπαίδευση ως μια από τις πιο γερασμένες».
Σχετικά με τις παραιτήσεις εκπαιδευτικών, πρέπει να επισημανθεί ότι την 6ετία 2010-2015 είχαμε συνολικά 17.784 αποχωρήσεις μόνο από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Πιο αναλυτικά το 2010 είχαμε 2.839 αποχωρήσεις, το 2011 3.503, το 2012 3.186, το 2013 3.442, το 2014 3.235, ενώ το 2015 και μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου είχαμε 1.579 αποχωρήσεις.
Την περίοδο αυτή ενδεικτικά αποχώρησαν 4.766 φιλόλογοι, 2.841 μαθηματικοί, 2.582 από τον κλάδο ΠΕ04, 1.061 αγγλικών και 1.071 φυσικής αγωγής.
Η έλλειψη μόνιμων διορισμών τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε σταδιακή αύξηση του μέσου όρου της ηλικίας του εκπαιδευτικού προσωπικού.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η ηλικιακή μέση τιμή των φιλολόγων που είναι μόνιμοι εκπαιδευτικοί είναι τα 47,7 έτη. Η αντίστοιχη τιμή για τους μαθηματικούς είναι τα 52 έτη και για τον κλάδο ΠΕ04 είναι τα 51,2 έτη.
«Χιλιάδες διορισμοί»
Μιλώντας στις 5 Δεκεμβρίου, στη συζήτηση της Βουλής για τον προϋπολογισμό του 2016, ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης τόνισε ότι «κεντρική επιδίωξή μας είναι να γίνουν φέτος, μετά από πολλά χρόνια αδιοριστίας, διορισμοί μονίμων εκπαιδευτικών. Αναλόγως της πορείας των δημόσιων οικονομικών, σχεδιάζουμε το ενδεχόμενο χιλιάδων προσλήψεων φέτος…».
Για ακόμη μια φορά, το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, ο κ. Φίλης, σε δηλώσεις του αμέσως μετά τη σύνοδο των πρυτάνεων στην οποία παρέστη, ρωτήθηκε για τα Δημοτικά και επανέλαβε ότι από την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς όλα τα δημοτικά σχολεία θα είναι ενός τύπου.
Για να επιτευχθεί αυτό, συνέχισε, θα πραγματοποιηθούν προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών και θα γίνει αναδιάρθρωση του δυναμικού, ξεκαθάρισε ωστόσο ότι δεν θα γίνουν «βίαιες» αλλαγές, όπως π.χ. αύξηση του ωραρίου του διδακτικού προσωπικού.
Σε ερώτηση του «Αθήνα 9.84», πώς θα γίνουν προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, δεδομένων των αυστηρών δημοσιονομικών συνθηκών που βιώνει η χώρα, ο κ. Φίλης είπε:
«Αλίμονο αν δεν μπορούμε να κάνουμε προσλήψεις στα σχολεία. Το εκπαιδευτικό προσωπικό είναι γερασμένο. Χρειάζεται ανανέωση. Στα χρόνια των μνημονίων έχουν παγώσει οι προσλήψεις εκπαιδευτικών. Αν δεν μπορούμε να κάνουμε προσλήψεις, ας φύγουμε»!
Φίλης εναντίον Φίλη;
Την ίδια ώρα όμως, είναι ενδεικτικό ότι ο προϋπολογισμός του 2016 συρρικνώνει ακόμη περισσότερο τις δαπάνες για την Παιδεία.
Ο μεγάλος «χαμένος» αυτής της μείωσης είναι η πρωτοβάθμια εκπαίδευση, όπου τα κονδύλια σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2015 μειώνονται κατά 65.000.000 ευρώ.
Είναι ενδεικτικό επίσης της μεγάλης αντίφασης ότι ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας, την ίδια ώρα που μιλάει για χιλιάδες διορισμούς εκπαιδευτικών, έχει αφήσει ακάλυπτες, τρεις μήνες μετά την έναρξη του σχολικού έτους, χιλιάδες κενές θέσεις σε όλη την κλίμακα της σχολικής εκπαίδευσης.
Με βάση τα στοιχεία των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, υπάρχουν πάνω από 3.000 κενά εκπαιδευτικών, ενώ οι διαθέσιμες πιστώσεις πρόσληψης αναπληρωτών δεν ξεπερνούν τις 300.
Την ίδια ώρα που υπόσχεται «τη μετατροπή όλων των Δημοτικών σχολειών της χώρας σε ολοήμερα» (σύμφωνα με δήλωσή του στην «Εφ.Συν.»), εκατοντάδες ολοήμερα στην έναρξη του νέου χρόνου (2016) θα λειτουργούν με κενά εκπαιδευτικών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλές φορές ο υπουργός Παιδείας, όταν μιλάει για τα εκπαιδευτικά θέματα, παρουσιάζει μια διγλωσσία: Κάνει διαπιστώσεις για ελλείψεις και προβλήματα σαν να αντιπολιτεύεται τον εαυτό του και την ίδια ώρα περιγράφει τις λύσεις με τέτοιον τρόπο σαν να μην αφορούν το υπουργείο του οποίου προΐσταται, αλλά κάποιον άλλο.
Για παράδειγμα, δηλώνει ότι «για την έγκαιρη και εύρυθμη λειτουργία των σχολείων τον Σεπτέμβριο απαιτείται η πρόσληψη περίπου 10.000 μόνιμων εκπαιδευτικών, αν δεν θέλουμε να συνεχίσουμε την αδιέξοδη τακτική των κατά χιλιάδες προσλήψεων αναπληρωτών με χρήματα του ΕΣΠΑ» και την ίδια ώρα συνδέει τη «λύση» που δίνει με έναν «υπερβατικό» παράγοντα: «αναλόγως της πορείας των δημοσιονομικών μεγεθών».
