Η εφαρμογή kids wallet, η δημιουργία 10 Τεχνικών Γυμνασίων, η θέσπιση της κοινωνικής εργασίας στα σχολεία, η συμμετοχή των παραβατικών νέων σε αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες και μια σειρά άλλα μέτρα είναι μεταξύ των όσων εξήγγειλε πανηγυρικά η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων.
Οι στόχοι της Στρατηγικής
Η πολυδιαφημισμένη Εθνική Στρατηγική για τη Βία και την Παραβατικότητα των Ανηλίκων, που θα εκτείνεται χρονικά από το 2025 έως το 2030, παρουσιάστηκε χθες με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού και 9 συναρμόδιων υπουργών και περιλαμβάνει συνολικά 29 πολιτικές και 69 μέτρα. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Εθνική Στρατηγική εντάσσεται και συμπληρώνει ένα ευρύτερο πλέγμα πολιτικών για την προστασία των παιδιών, όπως οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του εθισμού στο διαδίκτυο, δράσεις κατά του σχολικού και του εξωσχολικού εκφοβισμού, προσλήψεις (!) ψυχολόγων σε δημόσια σχολεία και υποδομές φιλοξενίας θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας. Συνδέοντας τη δράση 10 υπουργείων και αρκετών φορέων στοχεύει στην πρόληψη και αντιμετώπιση των 6 κύριων μορφών βίας και συγκεκριμένα: ενδοοικογενειακής, ενδοσχολικής, διαδικτυακής, εξτρεμιστικής, ρατσιστικής και οπαδικής.
Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε. όσον αφορά τη βία των ανηλίκων, ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων, Βάσω Αρτινοπούλου. Σύμφωνα με τους συντάκτες της σχετικής έκθεσης 138 σελίδων, η Στρατηγική εισηγείται μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, προάγοντας τη συνεργασία, τη διασύνδεση, την πολυεπιστημονικότητα και την αλλαγή. «Η ευαισθητοποίησή μας για το ζήτημα αυτό δεν είναι προϊόν μιας εφήμερης δημοσιότητας, αλλά μιας βιωματικής προσέγγισης την οποία έχουμε κι εμείς, σαν γονείς πρωτίστως, ότι εδώ αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα το οποίο είναι σύνθετο», τόνισε κατά την παρουσίαση ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο υπουργός Επικρατείας, Ακης Σκέρτσος, είπε ότι για πρώτη φορά επιχειρείται στην Ελλάδα η διαμόρφωση Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων, ένα εγχείρημα δύσκολο λόγω της ευαλωτότητας των ανηλίκων αλλά και της καταλυτικής επίδρασης των νέων τεχνολογιών στη σύγχρονη εκδήλωση του φαινομένου. Πρόκειται, όπως υποστήριξε, για μια Στρατηγική που προσεγγίζει όλα τα μονοπάτια που οδηγούν τους νέους στη βία και στην παραβατικότητα.
Το kids wallet
Από χθες το μεσημέρι ξεκίνησε και η λειτουργία του kids wallet με στόχο τον έλεγχο της χρήσης του διαδικτύου ενός ανήλικου από τους γονείς του και την πιστοποίηση της ηλικίας του για την εγγραφή σε πλατφόρμες, ενώ στον πυρήνα της πολιτικής βρίσκεται η «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15 έτη. Οπως επισήμανε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, «το kids wallet είναι μια απλή εφαρμογή γονικού ελέγχου για να μπορούν οι γονείς να ελέγχουν το κινητό του παιδιού τους και είναι ταυτόχρονα ένα εργαλείο ταυτοποίησης». Επιπλέον, υποστήριξε ότι δεν αποτελεί ένα μέσο επιτήρησης με ποινές, αλλά ένα εργαλείο υπεύθυνης χρήσης που ενισχύει τον ρόλο των γονιών, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν θα κυνηγάμε τα παιδιά για το αν το χρησιμοποιούν. Το μήνυμα είναι στους γονείς: αξιοποιήστε το».
Χρυσοχοΐδης: Είναι κοινωνικό το θέμα
Παρά τα τρομολαγνικά ρεπορτάζ και σχετικές κατά καιρούς υπουργικές δηλώσεις, τουλάχιστον από την εποχή του lockdown, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, χθες επισήμανε ότι δεν αυξήθηκε στην πραγματικότητα η νεανική βία, αλλά οι καταγγελίες και η κινητοποίηση των υπηρεσιών. Αναφέρθηκε ακόμη στην αποτροπή «οπαδικών ραντεβού» και στην ανάγκη διεπιστημονικής και διυπουργικής εργασίας καθώς η ΕΛ.ΑΣ. δεν μπορεί να λύσει ένα «βαθιά κοινωνικό» θέμα και αποτελεί το τελευταίο κατώφλι. Οσον αφορά νέες πολιτικές, τόνισε την ανάπτυξη περιφερειακών δικτύων πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας, τη βελτίωση της συλλογής στατιστικών στοιχείων (συχνά οι δημοσιογράφοι ερχόμαστε μπροστά σε αντικρουόμενα στοιχεία) αλλά και την ανάγκη εκπαίδευσης των αστυνομικών στη διαχείριση περιστατικών με ανηλίκους.
Φλωρίδης: Υπερήφανος για την αυστηροποίηση
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε δέσμη νέων παρεμβάσεων στον τομέα της ανηλικότητας και της προστασίας των παιδιών, δίνοντας έμφαση και πάλι στην αυστηροποίηση του ποινικού πλαισίου για εγκλήματα σε βάρος ανηλίκων, αλλά και στην ενίσχυση αναμορφωτικών μέτρων. Οπως ανακοίνωσε ο ίδιος, τα εγκλήματα σε βάρος ανηλίκων αντιμετωπίζονται πλέον με ιδιαίτερη αυστηρότητα, καθώς θεωρείται ότι φέρουν «ρατσιστικά χαρακτηριστικά» και υπάγονται σε βαρύτερο ποινικό καθεστώς. Παράλληλα, αυστηροποιήθηκαν οι ποινές για γονείς και κηδεμόνες που παραμελούν τα καθήκοντά τους, αλλά και για περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας με θύματα ανηλίκους.
Μάλιστα εισάγεται και νέο αδίκημα, αυτό της στρατολόγησης ανηλίκων για την τέλεση εγκλημάτων, που πλέον τιμωρείται ως σοβαρό κακούργημα. Ταυτόχρονα, διευρύνθηκε το φάσμα των κακουργημάτων για τα οποία οι ανήλικοι παραβάτες μπορούν να οδηγηθούν σε καταστήματα κράτησης.
Σε επίπεδο αναμορφωτικών μέτρων, το υπουργείο Δικαιοσύνης εισήγαγε νέες δυνατότητες για τους δικαστές ανηλίκων. Πλέον, μπορούν να επιβάλλουν συμμετοχή σε αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, ενώ ενισχύθηκε και η εφαρμογή της κοινωφελούς εργασίας. «Πιστεύουμε ότι μέσα από αυτές τις δραστηριότητες τα παιδιά μπορούν να μετατρέψουν την οργή και τον θυμό τους σε κάτι παραγωγικό», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Φλωρίδης, την ώρα που επί υπουργίας του οι φυλακές ανηλίκων ασφυκτιούν από τον υπερπληθυσμό.
Και ορισμένοι… προβληματισμοί
Παρότι το κείμενο της Στρατηγικής εμφανίζει ένα «οραματικό πλαίσιο», δεν γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στις νέες νομικές ρυθμίσεις που απαιτούνται για την εφαρμογή των προβλεπόμενων δράσεων, στο κόστος που συνεπάγονται, με τη γνωστή υποστελέχωση σε εκπαιδευτικές και κοινωνικές δομές, ούτε υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και ακριβής καταμερισμός ευθυνών ανάμεσα στα αρκετά συναρμόδια υπουργεία (όπως Παιδείας, Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης, Υγείας και Εργασίας). Ετσι, για άλλη μια φορά εκφράζονται φόβοι ακόμα και για τα όποια θετικά βήματα κοινωνικού χαρακτήρα προβλέπονται στη Στρατηγική ότι θα μείνουν σε επίπεδο «καλών προθέσεων».
Περιττό να σημειώσουμε ότι η φιλόδοξη Στρατηγική απαιτεί προσλήψεις μόνιμου προσωπικού ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, ειδικών αγωγής, ωστόσο είναι άγνωστο αν αυτό θα γίνει πράξη ή θα φορτωθεί -όπως πολλά- στις πλάτες των υπαρχόντων εκπαιδευτικών ή, ακόμα, αν κάποιες δράσεις χρηματοδοτηθούν ευκαιριακά από ορισμένα προγράμματα της Ε.Ε. και εν συνεχεία ατονήσουν.
Η κριτική της αντιπολίτευσης
Το ΠΑΣΟΚ ζητά μέτρα ψηφιακής παιδείας και διάλογο γονέων και ανηλίκων αντί για «σχέδια επί χάρτου» και «καλές προθέσεις». «Η κυβέρνηση επιλέγει έναν εργαλειακό -και εν τέλει τεχνοκρατικό- τρόπο αντιμετώπισης: μια εφαρμογή που υποτίθεται θα επιβεβαιώνει την ηλικία και θα περιορίζει την πρόσβαση. Δεν αρκεί, όμως, ένα ψηφιακό πορτοφόλι για να “διορθωθεί” η κακή χρήση των μέσων. Η Πολιτεία οφείλει να επενδύσει σε σχολικά προγράμματα ψηφιακής παιδείας, στήριξη των γονέων και διάλογο με τα ίδια τα παιδιά για το πώς βιώνουν τη ζωή τους στον ψηφιακό κόσμο. Τα παιδιά δεν χρειάζονται μόνο όρια. Χρειάζονται παιδεία, νόημα και σχέση», αναφέρεται σε ανακοίνωση των Τομέων Κοινωνικής Συνοχής – Οικογένειας και Παιδείας του ΠΑΣΟΚ.
«Τα μέτρα που περιλαμβάνει η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας των Ανηλίκων και ανακοινώθηκαν σήμερα από τον πρωθυπουργό δεν φέρνουν καμία θετική ανατροπή στο πεδίο που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία έξι χρόνια. Το μεγαλύτερο βάρος δίνεται και πάλι στην αυστηροποίηση, στην ποινικοποίηση και στην αστυνομοκρατία παντού», αναφέρει, τέλος, η Νέα Αριστερά.
