Τέτοιον καιρό πέρσι δημοσιοποιήθηκε το «Σχέδιο Ανάπτυξης για την Ελληνική Οικονομία» της λεγόμενης Επιτροπής Πισσαρίδη που, βεβαίως, περιλάμβανε τη «θεραπευτική αγωγή» για την ελληνική εκπαίδευση. Ήδη ένα μεγάλο μέρος των «οδηγιών» της Έκθεσης σήμερα αποτελούν νόμους που αφορούν τις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ενώ ένα ακόμη μέρος δρομολογείται. Αν θέλει κανείς να προβλέψει τι θα περιλαμβάνουν τα επόμενα νομοθετικά βήματα του υπουργείου Παιδείας, δεν έχει παρά να ξαναδιαβάσει προσεκτικά τις «συνταγές» της Έκθεσης.
Οι εντολές
Είναι αλήθεια ότι η επιτροπή που συνέταξε τη λεγόμενη Έκθεση Πισσαρίδη, τουλάχιστον στον τομέα της εκπαίδευσης, δεν έκανε τίποτε παραπάνω από την πιστή συγκέντρωση, ανακεφαλαίωση και αποτύπωση των χιλιοειπωμένων «οδηγιών», «παραινέσεων» του ΟΟΣΑ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ντόπιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ). Μιλάμε για μια αβάσταχτη μονοτονία διαπιστώσεων και «λύσεων», οι οποίες επαναλαμβάνονται με απίστευτη συχνότητα τουλάχιστον τα τελευταία 20 χρόνια.
Εξάλλου, αν κάποιος είχε την υπομονή να διαβάσει τα ονόματα των συντελεστών της Έκθεσης Πισσαρίδη και όσων τους συμβούλευσαν, στις πρώτες σελίδες θα διαπίστωνε ότι, με λιγοστές εξαιρέσεις, οι περισσότεροι έχουν περάσει από όλες τις περιστρεφόμενες πόρτες πολιτικής, τεχνοκρατίας, βαθέως κράτους, επιχειρήσεων, Πανεπιστημίων και οικονομικών λόμπι. Έχουν δηλαδή διατελέσει άμεσοι ή έμμεσοι συντελεστές της οικονομικοκοινωνικής και εκπαιδευτικής μας πορείας που τώρα διεκτραγωδούν και υπόσχονται να διορθώσουν.
Ας δούμε τι απέμεινε προς υλοποίηση από τις «συνταγές» της Έκθεσης. Θυμίζουμε ότι στην Έκθεση, σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της Εκπαίδευσης, για ακόμα μία φορά, η «ανάπτυξη» συνδέθηκε με την καλλιέργεια δεξιοτήτων στα μέτρα των αναγκών των επιχειρήσεων, ενώ για τη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος σημειώθηκε πως είναι «εξαιρετικά συγκεντρωτικό» και πως «η αυτονομία των εκπαιδευτικών μονάδων όλων των βαθμίδων είναι εξαιρετικά περιορισμένη». Λέξεις – κλειδιά για την Έκθεση αποτελούσαν η αυτονομία, η αποκέντρωση και η αξιολόγηση, κεντρικές στρατηγικές επιλογές της κυρίαρχης πολιτικής αρκετά χρόνια τώρα.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνονταν «μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από την κεντρική διοίκηση στις επιμέρους μονάδες, με αντίστοιχη ισχυροποίηση της διοίκησης των τελευταίων», «αξιολόγηση τόσο εσωτερική όσο και εξωτερική» (με τον πρόσφατο ν. 4823/2021 υλοποιήθηκε από το ΥΠΑΙΘ) και «μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στην Τοπική Διοίκηση, όπως η διαχείριση του κύριου και βοηθητικού προσωπικού των σχολικών μονάδων». Καλούσε ακόμη σε στροφή στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, με βελτίωση της ελκυστικότητάς της, με συνεργασία του υπουργείου Παιδείας με τους κοινωνικούς εταίρους και τις τοπικές κοινωνίες, κάτι που ήδη δρομολογείται από το ΥΠΑΙΘ.
Παράλληλα η επιτροπή εισηγούνταν την αναδιοργάνωση – αναμόρφωση της αρχικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών (κατά προτίμηση σε δεύτερο κύκλο σπουδών που να καταλήγει σε αναβαθμισμένο πιστοποιητικό παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας), ενίσχυση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων στον σχεδιασμό της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Ακόμη, να είναι αρμοδιότητα των Πανεπιστημίων τα κριτήρια εισαγωγής των υποψηφίων και ο αριθμός εισακτέων, να υπάρχει τέλος δυνατότητα επανεγγραφής (δίδακτρα) για όσους φοιτητές παρατείνουν τις σπουδές τους (ένα μέρος ήδη έχει υλοποιηθεί από το ΥΠΑΙΘ).
Η «10η Εντολή» της Έκθεσης Πισσαρίδη έδειχνε συγχωνεύσεις σχολείων και δημιουργία μεγαλύτερων εκπαιδευτικών μονάδων, καθώς και χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων σε συνάρτηση με την επίτευξη εκπαιδευτικών στόχων (εδώ ανακαλύπτουμε το επόμενο βήμα του υπουργείου Παιδείας)
Παράλληλα, για την Ανώτατη Εκπαίδευση προτεινόταν ανασχεδιασμός του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με συγκέντρωση των Πανεπιστημίων σε μεγαλύτερες μονάδες (ήδη «ψήνεται» από το ΥΠΑΙΘ και αναμένεται η δρομολόγησή του πριν το τέλος του χρόνου), αλλά και των προγραμμάτων σπουδών, «με ενίσχυση κατευθύνσεων και ειδικοτήτων σε γνωστικά αντικείμενα όπου αναμένεται σημαντική αύξηση της ζήτησης στην αγορά εργασίας», χρηματοδότηση ΑΕΙ με ανταποδοτικά κριτήρια και στροφή των ΑΕΙ σε προγράμματα δια βίου μάθησης, σε συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα.
